Triển lãm “Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày”


10-07-2019
Hướng tới kỷ niệm 72 năm Ngày Thương binh - Liệt sỹ (27/7/1947 - 27/7/2019), nhằm tôn vinh, tri ân những đóng góp to lớn của những chiến sĩ cách mạng đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc, ngày 12/7/2019, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam phối hợp với Ban Quản lý Di tích Côn Đảo và Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày tổ chức triển lãm chuyên đề “Chiến sĩ sách mạng bị địch bắt tù đày”.

Triển lãm “Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày” giới thiệu gần 300 tài liệu, hình ảnh, hiện vật phản ánh ý chí đấu tranh kiên cường, bất khuất, sự hy sinh to lớn của các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày qua hai cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Mở đầu triển lãm là một số hình ảnh, hiện vật khái quát về hệ thống nhà tù của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ đã giam cầm, đày ải các chiến sĩ yêu nước cách mạng Việt Nam. Vượt lên trên khó khăn, nhiều đồng chí đã tìm đường trở về với cách mạng, tiếp tục đóng góp vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.


Khánh tiết triển lãm “Chiến sĩ sách mạng bị địch bắt tù đày”. Ảnh BTLSQSVN.

Triển lãm gồm 3 phần:

Phần thứ nhất có chủ đề “Địa ngục trần gian”, phản ảnh sự hà khắc của nhà tù thực dân, đế quốc với nhiều thủ đoạn tra tấn, giết hại tù nhân một cách tàn bạo vô nhân đạo với các chiến sĩ yêu nước cách mạng Việt Nam. Đó là các hình ảnh về các nhà tù khét tiếng của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ như: Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo, Phú Quốc. Trong số đó, ngoài nhà tù Hỏa Lò được xây dựng ngay tại Hà Nội, các nhà tù khác được xây dựng ở những nơi khá đặc biệt, xa khu dân cư, địa hình hiểm trở với âm mưu dễ dàng đàn áp, bưng bít dư luận, hạn chế các cuộc vượt ngục của tù nhân.

Phần thứ hai có chủ đề “Kiên trung bất khuất” là nội dung trọng tâm, phản ánh hoạt động của các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày như: biến nhà tù thành trường học cách mạng, nơi tôi luyện bản lĩnh, ý chí đấu tranh của người chiến sĩ cách mạng; nơi các chiến sĩ thể hiện sự đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau vượt qua khó khăn trong chốn lao tù khắc nghiệt. Vượt qua muôn vàn khó khăn, cám dỗ, cùng những đòn tra tấn vô cùng dã man, tàn bạo của địch, các chiến sĩ vẫn không ngừng đấu tranh, giữ vững khí tiết, tin tưởng ở tương lai tất thắng của cách mạng.

Phần thứ ba có chủ đề “Ngày chiến thắng trở về” giới thiệu các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt giam trở về từ chốn lao tù của thực dân, đế quốc. Nhiều chiến sĩ đã anh dũng vượt qua hệ thống canh gác tuyệt mật của kẻ thù mà vượt ngục tìm đường trở về với cách mạng. Tiêu biểu như các đồng chí: Đỗ Mười, Song Hào, Phạm Hồng Cư, Nguyễn Lương Bằng… sau này đã trở thành những lãnh đạo xuất sắc của Đảng, Nhà Nước, Quân đội.


Từ trái qua phải: Đá hồn thiêng tại xà lim nhà tù Hỏa Lò; Đá hồn thiêng lấy từ nơi cai ngục nhà tù Phú Quốc bắt tù nhân lao động khổ sai làm chết 1033 tù binh. Ảnh BTLSQSVN.

Những hiện vật tiêu biểu

Với nội dung phong phú được thể hiện một cách khoa học, kết hợp các giải pháp thiết kế đồ họa trong trưng bày đã góp phần giúp người xem hiểu rõ hơn sự hy sinh gian khổ, ý chí chiến đấu quật cường của các chiến sĩ cách mạng trong ngục tù thực dân, đế quốc. Sống trong hoàn cảnh ấy, các chiến sĩ đã biến “địa ngục trần gian” thành trường học cách mạng, nơi tôi luyện bản lĩnh, ý chí đấu tranh của người chiến sĩ cách mạng; nơi các chiến sĩ thể hiện sự đoàn kết, thương yêu, đùm bọc lẫn nhau vượt qua khó khăn trong chốn lao tù khắc nghiệt. Vượt qua muôn vàn khó khăn, cám dỗ, cùng những đòn tra tấn của địch, các chiến sĩ vẫn không ngừng đấu tranh, giữ vững khí tiết, tin tưởng ở tương lai tất thắng của cách mạng.

Nhiều hiện vật về các hình thức tra tấn, giết hại tù nhân một cách vô nhân tính như thời trung cổ được trưng bày như: đục răng, bẻ răng, dội nước sôi, đóng đinh, gõ thùng, nhốt chuồng cọp, đánh đập tù nhân bằng vồ sầu đời, gậy biệt  ly, roi cá đuối; cưa chân không gây mê… khiến nhiều tù binh đau đớn quằn quại, nhiều khi là mất mạng ngay sau đó. Nhiều đồng chí đã anh dũng hy sinh bởi các đòn tra tấn của địch như: Anh hùng LLVTND Nguyễn Đình Xô (Bắc Ninh), Liệt sỹ Đặng Hồng Sơn (Hà Nội)… Nhiều người bị thương tật vĩnh viễn đến nay vẫn còn lưu dấu vết như: đồng chí Cao Bá Trác (Sóc Sơn, Hà Nội); Thiếu tá, Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Thương (Tây Ninh); đồng chí Nguyễn Văn Tằng (Vụ Bản, Nam Định); đồng chí Nguyễn Trọng Lượng (Tĩnh Gia, Thanh Hóa)…


Một góc tượng trưng bày phản ánh tội ác của nhà tù đế quốc Mỹ. Ảnh BTLSQSVN.

Các hiện vật điển hình được trưng bày, như: Cùm chân giam giữ chiến sĩ cách mạng tại nhà tù Hỏa Lò và Côn Đảo; chiếc đinh cai ngục nhà tù Phú Quốc đóng vào hộp sọ các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt giam tại nhà tù; chuồng cọp dùng đề nhốt tù binh, thùng phuy để tra tấn tù binh; chín cái răng của đồng chí Vũ Minh Tằng (Vĩnh Hảo, Vụ Bản, Nam Định) bị cai ngục nhà tù Phú Quốc đục gãy và bắt nuốt vào bụng; gậy điểm danh của tên cai ngục khét tiếng Bảy Nhu ở Phú Quốc; Đá hồn thiêng lấy từ nơi cai ngục nhà tù Phú Quốc bắt tù nhân lao động khổ sai làm chết 1033 tù binh; Bát do cai ngục nhà tù Phú Lợi trộn thuốc độc vào cơm đầu độc chiến sĩ tại nhà tù Phú Lợi; 17 mũi chỉ inox do cai ngục nhà tù Phú Quốc mổ bụng đồng chí Trần Huy Mộc sau đó khâu lại để tù binh phải chết dần, chết mòn trong đau đớn…

Sống trong “địa ngục trần gian”, những cực hình của cai ngục nhà tù thực dân, đế quốc chẳng những không thủ tiêu được tinh thần và ý chí đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng, mà còn giúp tôi luyện “chí thép”, biến nhà tù thành trường học cách mạng, giữ vững phẩm chất, sự kiên trung, bất khuất. Nhiều tổ chức Đảng đã được thành lập trong nhà tù để lãnh đạo quần chúng đấu tranh, các chiến sĩ cách mạng đoàn kết thành một khối vững chắc, kiên quyết đấu tranh với kẻ địch bằng nhiều hình thức: Tuyệt thực, chống chào cờ địch, chống hô khẩu hiệu phản cách mạng, chống lao động khổ sai và đấu tranh trực tiếp với bọn cai ngục…

Vượt qua khó khăn, nguy hiểm các chiến sĩ đã tự làm cờ Đảng, vẽ chân dung Bác trong nhà tù sử dụng trong các buổi họp chi bộ, ngày lễ tết, các buổi sinh hoạt văn hóa, lễ kết nạp Đảng… Như lá cờ Đảngchân dung Bác Hồ của đồng chí Nguyễn Thế Nghĩa (Bắc Giang) tự làm bằng máu của mình trong nhà tù Phú Quốc; lá cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam của đồng chí Nguyễn Văn Thắm, Bí thư Chi bộ nhà tù Phú Quốc; Bản yêu sách của tù nhân nhà tù Côn Đảo ngày 14/9/1970; Lá cờ giải phóng của các chiến sĩ cách mạng bị giam trong nhà tù Phú Quốc tự làm và sử dụng trong ngày trao trả tại Hoài Ân, Bình Định năm 1973…


Một số hiện vật tại triển lãm. Ảnh BTLSQSVN.

Đất nước thống nhất, mang trong mình những vết thương đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần, những chiến sĩ cách mạng năm xưa luôn giữ vững phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng; đoàn kết, giúp đỡ, chia sẻ kinh nghiệm để cùng xây dựng quê hương, đất nước giàu đẹp, là những tấm gương sáng cho thế hệ trẻ noi theo.

Những hình ảnh đẹp về các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày trở về cuộc sống đời thường như: đồng chí Lâm Văn Bảng (cựu tù Phú Quốc) đã đi khắp đất nước tìm kiếm những kỷ vật của các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày và xây dựng Bảo tàng nhằm tri ân những đồng đội đã anh dũng hy sinh để giành lại độc lập tự do cho dân tộc. Chi bộ Đảng của Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày thành lập tháng 5/2011 do ông Lâm Văn Bảng làm Bí thư với 100% các đảng viên đều là các chiến sỹ cách mạng từng bị địch bắt tù đày vẫn hăng say hoạt động theo sự lãnh đạo của Đảng; hình ảnh Thiếu tá tình báo, Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Thương (người bị CIA cưa chân 6 lần) tham gia nói chuyện truyền thống, truyền lửa cho thế hệ trẻ… Bên cạnh đó là các hình ảnh, hiện vật thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” của Đảng, Nhà nước, Quân đội.


Một góc trưng bày. Ảnh BTLSQSVN.

Để có được hình ảnh, tài liệu, hiện vật phong phú phục vụ triển lãm theo đúng chủ đề, các cán bộ, nhân viên Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý Di tích Côn Đảo và Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, gặp gỡ các nhân chứng lịch sử để tìm hiểu cuộc đấu tranh gian khổ nhưng kiên cường, bất khuất của các chiến sĩ cách mạng trong ngục tù thực dân, đế quốc nhằm phản ánh toàn diện vai trò của những con người “chân trần, chí thép” trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.

Triển lãm là sự tri ân công lao, sự hy sinh to lớn của những chiến sĩ cách mạng đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc; góp phần tuyên truyền, giáo dục cho công chúng, nhất là thế hệ trẻ Việt Nam phát huy truyền thống cách mạng, hun đúc tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, quyết tâm bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới. Triển lãm sẽ khai mạc vào 9 giờ 30 phút sáng ngày 12 tháng 07 năm 2019 tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (Số 28A Điện Biên Phủ, Ba Đình, Hà Nội)./.


Nguồn: Thuận Nguyễn
10-07-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s