“Thư, Nhật ký thời chiến” và suy nghĩ của thế hệ hôm nay


11-05-2018
“Hai chúng tôi đầu đã bạc, cảm động và tri ân, được đọc và nín lặng trước những tâm thư, huyết thư, lệ thư, sức mạnh bất diệt từ những lá thư của các anh, các chị - thanh niên xung phong đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước hôm nay và mai sau mới có một Việt Nam Độc lập – Tự do – Thống nhất”. Đó là dòng cảm tưởng của Cựu chiến binh, Luật sư Chu Văn Thịnh và Tiến sĩ Cung Khắc Lược ghi lại sau khi tham quan triển lãm “Thư, Nhật ký thời chiến” do Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức.

Trong những ngày này đồng bào, chiến sĩ cả nước đang sống lại trong không khí hào hùng của những ngày tháng 4 lịch sử, dòng sông Bến Hải không còn cuộn xoáy, ngầu đỏ nữa. 43 năm đất nước trọn niềm vui, non sông gấm vóc nối liền một dải. Nằm trong chuỗi các hoạt động kỉ niệm 43 năm ngày Giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức triển lãm chuyên đề “Thư – Nhật ký thời chiến”.

Tại triển lãm, người xem có thể bắt gặp những trang nhật ký nổi tiếng của các liệt sĩ đã được in lại thành sách như: Đặng Thùy Trâm, Nguyễn Văn Thạc, Đỗ Đình Xô… và rất nhiều trang thư, nhật ký khác như: Võ Thị Tần, Lê Thị Riêng, Lê Văn Huỳnh, Phạm Thị Hiền, Vũ Xuân Khoái, Phạm Việt Cường, Đỗ Thế Hiền, Tạ Đăng Thành, Nguyễn Đức Huy hay nhật ký bằng tranh của họa sĩ Lê Đức Tuấn…


Một số trang thư, nhật ký được trưng bày tại triển lãm “Thư, Nhật ký thời chiến”.

Mỗi một lá thư là một câu chuyện với một khoảng trời riêng mang tính cách, cuộc đời, số phận của một con người, một thế hệ, một giai đoạn lịch sử của một đất nước chịu nhiều đau thương bởi chiến tranh, của một dân tộc gan góc, anh hùng. Có những lá thư được viết bằng thơ, có những lá thư mộc mạc chân chất; có cả những lá thư người đứng tên không biết chữ, phải nhờ người khác viết hộ; rồi có những lá thư được viết trên mảnh vải quần, vỏ bao thuốc lá... Có những bức thư được viết với nét chữ mềm mại, nắn nót; cũng có những lá thư viết vội vã giữa giờ phút nghỉ chân trên đường hành quân hay giữa những trận bom ác liệt của quân thù...

Những cánh thư, nhật ký trở thành nhịp cầu gắn kết tình cảm, kết nối thông tin giữa những con người trong “thời hoa lửa”. Nhưng hơn thế, đó còn là nguồn sử liệu chân thực, sinh động mang hơi thở của thời đại giúp những người còn sống tự hào về những cống hiến của mình cho Tổ quốc, thực hiện nốt những tâm nguyện còn dang dở với người nằm xuống; giúp thế hệ trẻ hôm nay và mai sau hiểu được dòng chảy của lịch sử giữ nước của cha ông, từ đó sống tốt hơn, ý thức trách nhiệm hơn.

Giữa cái nắng oi ả đầu hạ, Cựu chiến binh Nguyễn Văn Gia (Quảng Ngãi) có dịp ra Hà Nội tham quan Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Bắt gặp những lá thư, trang nhật ký nhuốm màu thời gian, những gương mặt tươi trẻ, nụ cười rạng rỡ của thế hệ thanh niên Việt Nam trong thập kỷ trước, những cảm xúc khôn tả lại ùa về trong suy nghĩ của người lính già. Ông chậm rãi, nghiêm cẩn bút ký những dòng cảm tưởng trong tâm thế của người lính trở về với niềm xúc động: “Sau khi tham quan triển lãm “Thư, Nhật ký thời chiến”, tôi đã được sống lại những năm tháng trận mạc máu lửa. Triển lãm đã tái hiện một phần những gì mà đồng đội của chúng tôi giữ lại cho người thân ở hậu phương còn nhiều lắm! Càng xem càng xúc động bởi tinh thần dũng cảm, anh hùng một lòng vì dân tộc mà hy sinh tuổi thanh xuân của anh em đồng đội, thời mà chúng tôi luôn sẵn sàng hiến dâng khi Tổ quốc cần!”.


Dòng cảm tưởng của một số Cựu chiến binh sau tham quan triển lãm.

Hòa vào dòng người đến tham quan triển lãm, Cựu chiến binh, Thạc sỹ, Luật sư Chu Văn Thịnh và Tiến sĩ Cung Khắc Lược ở cái tuổi xưa nay hiếm đã rất cảm động khi xem lại những kỷ vật thiêng liêng thư, nhật ký của đồng chí, đồng đội. Đọc thật chậm tất cả và nhắn nhủ bằng dòng cảm tưởng để lại nhiều dư ba: “…Hai chúng tôi đầu đã bạc, cảm động và tri ân, được đọc và nín lặng trước những tâm thư, huyết thư, lệ thư, sức mạnh bất diệt từ những lá thư của các anh, các chị - thanh niên xung phong đã dành trọn tuổi xuân cho đất nước hôm nay và mai sau mơi có một Việt Nam Độc lập – Tự do – Thống nhất. Kính cẩn cảm niệm!”.

Cùng chung dòng cảm xúc đó, Cựu chiến binh Nguyễn Đức Sung (nguyên chiến sĩ Tiểu đoàn 1, Sư đoàn 324, Quân đoàn 2), từng tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh tháng 4/1975 tự hào chia sẻ: “Thật hạnh phúc khi được tận mắt chứng kiến những bức thư của đồng đội tôi viết ở chiến trường trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đặc biệt là cuốn nhật ký của đồng chí Nguyễn Văn Nam quê ở Nông Cống, Thanh Hóa với biết bao cảm xúc trào dâng. Cảm ơn cán bộ, chiến sĩ Bảo tàng đã cho tôi sống lại những cảm xúc hào hùng những năm đánh Mỹ.”

“Đất là nơi anh đến trường/ Nước là nơi em tắm/ Đất Nước là nơi ta hò hẹn” - tình yêu thời chiến là những ngày xa cách, trong hành trình tìm lại ký ức, bà Trần Thị Minh (Thanh Xuân, Hà Nội) xốn xang dừng lại nơi trưng bày cuốn nhật ký của liệt sĩ Đỗ Đình Xô (hy sinh năm 1972) – mối tình đầu của bà thời con gái. Ngày khai mạc triển lãm (26/4), bà Minh cùng gia đình liệt sĩ Đỗ Đình Xô đã đến đây từ rất sớm.


Học sinh trên địa bàn thành phố Hà Nội tham quan triển lãm.

Niềm bâng khuâng, xao xuyến dâng lên trong sóng mắt khi nhắc lại chuyện tình yêu một thời của người phụ nữ mái tóc đã điểm bạc. Thuở mười tám, đôi mươi, liệt sĩ Đỗ Đình Xô đã gửi lại bà những lời hẹn ước trước khi vào chiến trường. Nhìn ngắm nét chữ thân thương trên từng trang nhật ký của người yêu cũ, bà Minh bùi ngùi: “Ngày đó, chúng tôi còn rất trẻ con, ngây thơ. Tình cảm thời con gái 18 rất nhẹ nhàng và lãng mạn. Trong buổi giao quân, anh nói với tôi: Em yên tâm ở nhà, anh đi đánh giặc sớm về, rồi chúng mình cùng đi trên con đường đỏ lửa nắng hè. Anh ấy đi sau đó ít lâu, tôi có nhận được một vài lá thư. Rồi, một thời gian nữa thì bặt vô âm tín. Giờ tôi vẫn nhớ những câu thơ anh ấy viết trong lá thư gửi tôi: Đóa hoa em để trên bàn/ Hoa theo năm tháng thời gian đổi màu/ Tình ta muôn thuở dài lâu/ Nếu không nguyện để kiếp sau làm người”.

Ông Nguyễn Đăng Cẩn là Trưởng ban liên lạc Cựu chiến binh Trung đoàn 38 (Đoàn pháo binh Bông Lau) ghi lại dòng cảm xúc: “Tôi đã xem, đọc kỹ những bức thư của các đồng chí là cán bộ, chiến sĩ viết về cho quê hương, gia đình, người thân và bạn bè… Lá thư nào cũng toát lên tình cảm cao quý của người lính Cụ Hồ khi đất nước bị xâm lăng. Tình cảm của các anh không chỉ là nguồn cổ vũ, động viên những người trong cuộc… mà còn là ngọn lửa truyền thống của thế hệ trước truyền lại cho các thế hệ sau!”.

Nhiều học sinh, sinh viên trên địa bàn Thủ đô khi biết tin triển lãm “Thư, Nhật ký thời chiến” đã tới tham quan. Bạn Trần Thị Nhi (Đại học Ngoại ngữ) chia sẻ: “Thật khó có thể diễn tả cảm xúc đang diễn ra trong tôi. Đọc thư của các anh, các chị, nhìn những nét chữ ngay ngắn, dù trang giấy đã ố vàng nhưng tất cả những tâm tư tình cảm, những lời nhắn nhủ vẫn còn vẹn nguyên. Đọc những dòng thư tay viết vội trong những tháng ngày lịch sử của đất nước, các anh đã để lại tuổi hai mươi, để lại tình yêu đầu đời, các anh mang tuổi trẻ đầy nhiệt huyết, đầy hy vọng cùng niềm tin chiến thắng xông pha bao mặt trận, bao gian nan hiểm nguy để lá cờ Tổ quốc phất cao! Sẽ mãi là những dòng nhật ký chan chứa yêu thương, sẽ mãi là những ký ức không bao giờ quên!”.


Sinh viên tham quan triểm lãm.

Bạn Ngô Phương Duyên (Đại học Quốc gia Hà Nội) chia sẻ: “Vinh dự và tự hào khi được sinh ra trên mảnh đất Việt Nam thân yêu này. Vô cùng biết ơn công lao hy sinh của thế hệ người đi trước, họ đã hiến dâng cả cuộc đời mình cho cách mạng, để đổi lại độc lập, tự do, hạnh phúc cho nhân dân. Thông qua triển lãm, bản thân tôi cũng như các bạn sinh viên khác càng ý thức được trách nhiệm của mình, sống có ước mơ, hoài bão để xứng đáng với những hy sinh lớn lao của những anh hùng đã ngã xuống trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc.”

Cũng trong những ngày này, nhiều đoàn nhà trường trong quân đội thường xuyên đưa học viên tới tham quan, học tập. Những người lính trẻ khi tham quan triển lãm đều bày tỏ niềm xúc động và khâm phục thế hệ những người đi trước, ghi dòng lưu bút, một học viên chia sẻ: “Những trang thư, nhật ký khẳng định tinh thần lạc quan cách mạng, niềm tin chiến thắng, quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, hy sinh giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc. Là một quân nhân, chúng tôi rất tự hào với truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, nguyện ra sức học tập và noi theo tấm gương của thế hệ cha anh đi trước, phát huy truyền thống cách mạng, xứng danh "Bộ đội Cụ Hồ", quyết tâm bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”.

Những câu thơ trong bài “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm vẫn vang vọng đâu đây: “Em ơi em Đất Nước là máu xương của mình/ Phải biết gắn bó san sẻ/ Phải biết hoá thân cho dáng hình xứ sở/ Làm nên Đất Nước muôn đời”... Đất nước là sự sống của mỗi con người, đất nước là mồ hôi, nước mắt, là máu xương của biết bao thế hệ người Việt Nam trong lịch sử dựng nước và giữ nước. Vì vậy, thế hệ trẻ hôm nay cần ý thúc được trách nhiệm của mình với đất nước bằng những hành động và việc làm thiết thực./.


Nguồn: Phương Thảo
11-05-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
THƯ VIỆN Video
s