Nơi lưu giữ ngọn lửa “kiên trung, bất khuất”


02-07-2019
Nhằm chuẩn bị cho triển lãm “Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày” diễn ra vào đầu tháng 7/2019, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam sẽ phối hợp với một số đơn vị nhằm tổ chức triển lãm, trong đó có Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày.

Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (thôn Nam Quất, xã Nam Triều, huyện Phú Xuyên, TP. Hà Nội) lưu giữ hơn 4.000 hiện vật, di vật, hình ảnh được lưu trữ, trưng bày nhằm tái hiện lại một thời những chiến sĩ cách mạng trong cả nước phải sống nơi “địa ngục trần gian” như Nhà tù Phú Quốc và Côn Đảo. Đây là nơi lưu giữ những bằng chứng “sống” tố cáo tội ác chiến tranh cũng như ca ngợi tinh thần chiến đấu quật cường của các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày trong cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam, là bảo tàng tư nhân độc nhất ở Việt Nam nhằm tố cáo tội ác của Mỹ - ngụy với người chiến sĩ cộng sản bị chúng bắt, giam cầm và tra tấn.

Tri ân đồng đội

Hơn 40 năm sau ngày được trao trả tự do bên bờ sông Thạch Hãn (Quảng Trị), những ký ức của ông Lâm Văn Bảng, Giám đốc Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày (cựu tù binh bị giặc bắt và tù đày tại nhà tù Phú Quốc) hơn ai hết hiểu rõ sự dã man, tàn bạo của kẻ thù khi tra tấn những chiến sĩ cách mạng cũng như sự khốc liệt của cuộc chiến. Những màn tra tấn khủng khiếp của địch trở thành những ký ức trăn trở, ám ảnh ông suốt cuộc đời.


Ông Lâm Văn Bảng, Giám đốc Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày. Ảnh Đức Thuận.

May mắn hơn nhiều đồng chí khác là có thể trở về nên ông luôn trăn trở phải làm một điều gì đó để tri ân đồng đội đồng thời phơi bày những tội ác của kẻ thù tới công chúng. Vì vậy, ông quyết tâm đi tìm những kỷ vật của thời chiến để gìn giữ và thể hiện tấm lòng tri ân đồng đội, những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Với tinh thần “4 tự” là tự nguyện, tự túc, tự quản, tự chịu trách nhiệm, bản thân ông là thương binh vẫn “lặn lội” đi khắp nơi sưu tầm kỷ vật kháng chiến về để trưng bày trong phòng truyền thống với diện tích 12m2 tại gia đình.

Tới tháng 10/2006, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày chính thức được thành lập với hơn 2.000 hiện vật, kỷ vật, hình ảnh của các chiến sĩ, đồng đội trao tặng lại. Khi nghe tin bảo tàng được thành lập, ban đầu là đồng đội, sau đó là du khách khắp nơi trong và ngoài nước về tham quan, tìm hiểu, qua đó đã gửi gắm được phần nào cho mọi người thấy được giá trị cuộc sống.

Những người quản lý, duy trì hoạt động cho bảo tàng cũng là những người cựu tù, mặc dù mỗi người ở một vùng quê khác nhau nhưng điều quan trọng là họ vẫn giữ được bản chất, phong thái cao đẹp của người lính nên chẳng quản ngại đường sá xa xôi, xa gia đình đến “định cư” và “thắp nén tâm hương” cho đồng đội.


Hình tượng ba người chiến sĩ cách mạng của ba miền Bắc, Trung, Nam. Ảnh Đức Thuận.

Đến nay, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày hiện đang trưng bày, lưu giữ và tái hiện hơn 4.000 hiện vật, được chia thành 10 khu khác nhau để giúp cho du khách dễ dàng tham quan, tìm hiểu.

Tiếp lửa cho thế hệ trẻ

Từ khi thành lập đến nay, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày đã trở thành điểm đến của nhiều đoàn khách tham quan, nhất là các em học sinh, sinh viên, các đồng chí lão thành cách mạng và thân nhân các liệt sĩ… Bảo tàng có rất nhiều hiện vật quý, chân thực, có giá trị lịch sử, là minh chứng những tội ác của kẻ thù và sự kiên trung, bất khuất của những người tù cách mạng. Tiêu biểu như Lá cờ Đảng được các chiến sỹ trong nhà tù Phú Quốc dùng để kết nạp Đảng viên là một câu chuyện đầy nước mắt.

Lá cờ Đảng này do người bạn tù Phú Quốc tự thêu trong nhà giam, nhỏ xíu chỉ bằng bao thuốc lá này đã chứng kiến bao lời thề son sắt, đã được những người tù chuyền tay nhau suốt nhiều năm, và cuối cùng được đồng chí Nguyễn Văn Dư (Hồng Dương, Thanh Oai, Hà Nội) cất giữ. Mỗi lần địch lục soát, ông Dư lại cuốn nhỏ lá cờ vào túi ni lông, dùng dây chỉ buộc cố định vào chân răng, thả vào cổ họng cho trôi xuống dạ dày. Lúc an toàn, lá cờ lại được kéo ra treo ngay ngắn trên tường để động viên, nhắc nhở và củng cố ý chí quyết tâm đấu tranh của các chiến sĩ trong ngục.

Có lần bị địch phát hiện, chúng lôi chiến sĩ ra tra tấn dã man. Nhiều đồng chí đã anh dũng hy sinh ngay dưới ngọn roi, dùi cui. Nhiều du khách nước ngoài đến bảo tàng tham quan, sau khi được nghe câu chuyện về lá cờ đã xin mua với giá hàng nghìn USD. Ông Bảng và các đồng đội từ chối, bởi “Lá cờ này là xương máu của đồng đội, là linh hồn của Tổ quốc, là báu vật vô giá của những đảng viên bị tù đày” và “không phải thứ gì cũng mua được bằng tiền”.


Mô hình phục dựng những hình thức tra tấn của địch. Ảnh Đức Thuận.

Để phát huy giá trị của những hiện vật đã được sưu tầm, trưng bày tại Bảo tàng, ông Bảng cũng những người đồng đội nơi đây còn tổ chức đi trưng bày lưu động. Ngoài ra, Bảo tàng đã tổ chức giao lưu, kết nghĩa với nhiều đơn vị và tổ chức nói chuyện với những nhân chứng sống để mọi người được hiểu rõ hơn về những tội ác dã man của kẻ thù cùng lòng dũng cảm, kiên cường cách mạng của những người con Việt Nam, con lạc cháu hồng, những anh lính cụ Hồ năm xưa.

Hiện nay, hàng ngày tại bảo tàng có 16 cựu chiến binh thường trực đảm nhận mọi công việc, họ chính là những hướng dẫn viên am hiểu nhất về những hiện vật tại bảo tàng. Có người đã ngoài 80 tuổi nhưng hàng ngày vẫn đạp xe hàng chục cây số đến đây để thắp cho đồng đội nén nhang, gặp gỡ bạn bè, đồng chí cũ. Mọi người đều đến đây với tinh thần tự nguyện, như nhà của mình, thấy việc thì làm, mỗi người góp chút công sức như một sự tri ân với đồng đội đã hi sinh. Khách đến tham quan được mời ở lại dùng bữa cơm tuy đạm bạc nhưng rộn rã tiếng cười của những người lính nơi đây. Mỗi người 2 bát, 2 đôi đũa, một của mình, một dành mời hương hồn đồng đội cùng ăn. Gắp cho đồng đội rồi mới gắp vào bát của mình.


Ông Lâm Văn Bảng chụp ảnh cùng đoàn cán bộ Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Ảnh Đức Thuận.

Với những nỗ lực sưu tầm, lưu giữ kỷ vật thiêng cùng nhiều hoạt động ý nghĩa, Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày đã nhiều lần vinh dự được các cấp lãnh đạo Trung ương và Thành phố Hà Nội khen thưởng, chi bộ Đảng của Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày nhiều năm liền là chi bộ đảng trong sạch vững mạnh. Riêng đối với cá nhân ông Lâm Văn Bảng vinh dự được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba, được Chủ tịch UBND TP. Hà Nội tặng danh hiệu Công dân ưu tú Thủ đô năm 2014 cùng nhiều phần thưởng cao quý khác…

Với mong muốn góp phần tuyên truyền, giáo dục và phát huy giá trị các hiện vật về các chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam sẽ phối hợp cùng Bảo tàng Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày tổ chức triển lãm “Chiến sĩ cách mạng bị địch bắt tù đày” nhân kỷ niệm 72 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2019)./.


Nguồn: Thuận Nguyễn
02-07-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s