Những năm tháng chỉ huy Đại đoàn Đồng Bằng của Đại tướng Văn Tiến Dũng


09-05-2017
Viết về Đại tướng Văn Tiến Dũng, nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười khẳng định: “...Cả cuộc đời anh Văn Tiến Dũng gắn liền với sự nghiệp đấu tranh cách mạng Việt Nam, gắn trực tiếp với con đường binh nghiệp. Anh Văn Tiến Dũng tài về quân sự, giỏi cả về chính trị. Anh đã đóng góp phần quan trọng vào nghệ thuật quân sự và nghệ thuật chiến tranh nhân dân Việt Nam”.

Đồng chí Văn Tiến Dũng, bí danh là Lê Hoài, sinh ngày 02/5/1917, tại làng Trù, xã Cổ Nhuế, huyện Từ Liêm (nay là phường Cổ Nhuế 2, quận Bắc Từ Liêm), thành phố Hà Nội.

Sinh trưởng trong một gia đình công nhân, sớm giác ngộ cách mạng, thấu hiểu và chứng kiến tận mắt những đau khổ của người dân mất nước, từ năm 1936, đồng chí Văn Tiến Dũng đã tham gia phong trào dân chủ và các cuộc đấu tranh công khai của công nhân thành phố Hà Nội. Tháng 11/1937, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Hai lần bị thực dân Pháp bắt, giam cầm và tra tấn tại nhà tù Sơn La càng hun đúc thêm ý chí kiên cường, bất khuất và khí tiết cách mạng của người chiến sĩ trẻ. Tháng 12/1944, đồng chí Văn Tiến Dũng vượt ngục, tiếp tục trở lại hoạt động cách mạng. Một tháng sau, đồng chí bị thực dân Pháp kết án tử hình vắng mặt.

Từ tháng 4/1945 đến tháng 10/1949, đồng chí lần lượt giữ các chức vụ là Ủy viên Thường vụ Ban Quân sự cách mạng Bắc Kỳ; Chính ủy Chiến khu 2; Cục trưởng Cục Chính trị Quân đội quốc gia Việt Nam (tiền thân của Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam), Phó Bí thư Quân ủy Trung ương. Tháng 10/1949, đồng chí được giao nhiệm vụ làm Chính ủy kiêm Tư lệnh Liên khu 3.


Đại đoàn trưởng Đại đoàn 320 Văn Tiến Dũng (người đi đầu) thị sát và chỉ huy bộ đội chiến đấu tại Ninh Bình, năm 1952 - Ảnh Tư liệu BTLSQSVN.

Ngày 16/01/1951, Đại đoàn 320 được thành lập tại đình Mống Lá, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Đồng chí Văn Tiến Dũng được giao nhiệm vụ làm Chính ủy kiêm Đại đoàn trưởng Đại đoàn 320. Do địa bàn hoạt động chủ yếu là chiến trường đồng bằng Liên khu 3 nên Đại đoàn 320 còn có tên gọi truyền thống là Đại đoàn Đồng Bằng.

Trong hồi ký của mình, Đại tướng Văn Tiến Dũng đã viết: “Sau Hội nghị ấy (Hội nghị tổng kết Chiến dịch Biên giới năm 1950), một Nghị quyết của Trung ương đã làm nức lòng chúng tôi: Trung ương giao cho Liên khu ủy và Bộ Tư lệnh Liên khu 3 nhiệm vụ thành lập Đại đoàn chủ lực hoạt động ở chiến trường đồng bằng mang số hiệu 320. Đoàn chúng tôi phấn khởi và gấp rút ra về, đồng chí Võ Nguyên Giáp bắt tay và thân mật dặn tôi: “Về dưới đó cần bắt tay ngay vào việc xây dựng Đại đoàn để hoạt động được sớm, kịp phối hợp với chiến dịch Trung du đầu sang năm”.

Năm 1952, nhận nhiệm vụ phối hợp với mặt trận chính – chiến dịch Hòa Bình, Đại đoàn 320 cấp tốc hành quân từ Thanh Hóa về địa bàn đồng bằng sông Hồng để tham gia chiến dịch với phương án do đồng chí Văn Tiến Dũng đề xuất: bí mật, táo bạo, thọc sâu, đánh “nở hoa” từ trong lòng địch. Đây là lần đầu tiên quân đội ta tung một đại đoàn chủ lực đánh sâu vào lòng địch, cùng với ba thứ quân và nhân dân các địa phương lần lượt nhổ các đồn bốt của thực dân Pháp.

 
Thiếu tướng Văn Tiến Dũng (thứ hai bên phải) cùng các đồng chí chỉ huy Đại đoàn 320, năm 1953 - Ảnh Tư liệu BTLSQSVN. 

 

 

Ngày 10/3/1952, thực dân Pháp mở trận càn Amphibi (Xe lội nước) với hơn 5.000 quân, máy bay, pháo binh cơ giới, xe lội nước phối hợp. Sau gần 10 ngày, với những vòng vây lớn nhỏ của Đại đoàn 320, thực dân Pháp đã buộc phải rút lui. Thực dân Pháp thú nhận: “Quả thật một hiện tượng kỳ lạ là bao giờ Việt Minh cũng tìm được cơ hội để đưa hàng trăm, hàng nghìn quân của họ luồn qua các kẽ hở của ta, khi hai cánh quân của ta khép vòng vây tiêu diệt họ”. (1)

Ngày 23/3/1952, Binh đoàn cơ động số 3 (GM - 3) của thực dân Pháp mở chiến dịch Mercure (Thủy Ngân) tấn công Đại đoàn 320 trên địa bàn tỉnh Thái Bình. Thực dân Pháp huy động 5 binh đoàn cơ động với pháo binh, hàng trăm xe cơ giới, một hàng không mẫu hạm, nhiều tàu chiến, canô và một lực lượng không quân tập trung vây tròn một khu vực trên dưới 700 km2 với ý định “cất mẻ vó lớn”, trong đó có Sở Chỉ huy Đại đoàn 320 và Tư lệnh Văn Tiến Dũng.

Trước tình hình đó, đồng chí Văn Tiến Dũng đã tổ chức cho các tiểu đoàn mạnh nhất là 136 (Đống Đa), 868 (Thanh Lũng), 391 (Yên Ninh) tập trung đánh địch trên sông Luộc, sông Trà Lý, tiêu diệt sinh lực địch ở Duyên Hà, Kiến Xương làm cho âm mưu càn quét của thực dân Pháp bị thất bại hoàn toàn. Sau cuộc chống càn thắng lợi, Đại đoàn 320 được Bộ Tổng Tư lệnh quyết định tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Nhất; Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi tặng Đại đoàn 320 tám chữ vàng: “Dũng cảm đánh hăng. Giúp dân đánh giặc”.

Tháng 11/1953, đại đoàn tiếp tục đánh bại cuộc hành quân Mouette (Hải Âu) và trận phục kích địch ở Sòng Cạn Dốc Dan, tiêu diệt và bắt sống gần 500 tên thực dân Pháp. Giữa những ngày vui chiến thắng đó, đồng chí Văn Tiến Dũng nhận được điện của Bộ Tổng Tư lệnh triệu tập về Việt Bắc nhận nhiệm vụ mới: Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam.


Các đại biểu tham quan triển lãm “Đại tướng Văn Tiến Dũng – Cuộc đời và sự nghiệp”.

Gần ba năm đảm nhận cương vị Chính ủy kiêm Đại đoàn trưởng Đại đoàn 320, đồng chí Văn Tiến Dũng đã cùng các cán bộ, chiến sĩ xây dựng được một Đại đoàn chủ lực mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu ở vùng địch hậu đồng bằng sông Hồng.

Trong hồi ký “Đi theo con đường của Bác”, Đại tướng Văn Tiến Dũng đã viết: “Gần ba năm qua, từ một cán bộ chính trị, được giao phụ trách một binh đoàn ở chiến trường đồng bằng, được trực tiếp tổ chức cuộc chiến đấu theo đường lối và tư tưởng quân sự của Đảng, của Bác Hồ đạt được một số kết quả, bản thân tôi đã trưởng thành thêm nhiều. Tính ra đã 34 tháng tôi về sống và chiến đấu với đồng bào, đồng chí ở đồng bằng. Tôi đã gắn bó máu thịt với Đại đoàn Đồng Bằng, sướng vui, gian khổ cùng chia, tôi đã lớn lên cùng với Đại đoàn. Về với đồng bằng, được đồng bào, đồng chí thương yêu, đùm bọc, dìu dắt, tôi hiểu rằng sự trưởng thành của tôi, nhất là sự hình thành tư cách của một người cán bộ chỉ huy quân sự bắt nguồn từ cuộc chiến đấu hết sức vẻ vang của quân và dân đồng bằng”.

Hiện nay, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam đang lưu giữ rất nhiều hiện vật của Đại tướng Văn Tiến Dũng khi công tác tại Đại đoàn 320. Đó là: Lá thư Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng chí Văn Tiến Dũng vào tháng 7/1951; Tấm bản đồ Phủ Lý - Nam Định đồng chí Văn Tiến Dũng và Đại đoàn 320 sử dụng trong thời kỳ chiến đấu tại Nam Định, Thái Bình và tham gia chiến dịch Quang Trung, từ tháng 5 đến tháng 6/1951; Chứng minh thư đặc biệt đồng chí được cấp ngày 17/7/1952; Chiếc xe đạp đồng chí sử dụng đi thực tế các mặt trận; Sơ đồ Quân báo Đại đoàn 320; Tấm bản đồ đồng chí Văn Tiến Dũng sử dụng theo dõi hoạt động của thực dân Pháp trong trận càn mang tên OP.Mouette vào Ninh Bình, từ ngày 7/10 đến 6/12/1953; Báo cáo tổng kết của Đại đoàn 320 về chiến dịch chống càn Mercure ở các huyện Vũ Tiên, Tiền Hải, Kiến Xương, Thái Ninh thuộc tỉnh Thái Bình, từ ngày 26/3 đến ngày 6/4/1952.

Những hiện vật tuy giản dị nhưng đã “kể” lại cho thế hệ trẻ hôm nay hiểu thêm về Đại tướng Văn Tiến Dũng - người anh Cả của Đại đoàn Đồng Bằng./.


Nguồn: Thanh Tâm
09-05-2017
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s