Những bức thư chúc tết Xuân Kỷ Sửu 1949 của Chủ tịch Hồ Chí Minh


01-02-2019
Những bức thư chúc tết Xuân Kỷ Sửu 1949 của Chủ tịch Hồ Chí Minh tuy ngắn gọn nhưng là lời nhắn nhủ, động viên, khích lệ, gửi gắm niềm tin của Người vào sức mạnh và kết quả của phong trào thi đua yêu nước. Đồng thời, bài thơ còn thể hiện quan điểm, tư tưởng của Người về thi đua.

Năm 1949, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp chuyển sang giai đoạn cầm cự và chuẩn bị tổng phản công. Đồng thời, đây là năm thứ hai cả nước cùng hưởng ứng Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nhằm động viên toàn thể nhân dân Việt Nam tham gia vào công cuộc kháng chiến kiến quốc, ngày 01/01/1949, hơn một tháng trước Tết Nguyên đán Kỷ Sửu (1949), báo Cứu quốc đã đăng Thư Chúc mừng năm mới của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó, Bác kêu gọi:

“Sang năm mới,

Các chiến sĩ sẽ thi đua xung phong giết nhiều giặc, cướp nhiều súng, lập nhiều công.

Đồng bào sẽ xung phong thi đua tăng gia sản xuất về mọi nghề, mọi ngành, diệt giặc đói, diệt giặc dốt.

Các cụ phụ lão xung phong đốc thúc con cháu thi đua.

Các cán bộ thi đua thực hành cần, kiệm, liêm, chính.

Các cháu thiếu niên và nhi đồng xung phong thi đua học và hành.

Sang năm mới, chúng ta mọi người đều ra sức thi đua với tinh thần mới, lực lượng mới để đưa kháng chiến và kiến quốc đến nhiều thắng lợi mới và thành công mới”[1].


Bài thơ và chữ ký của Người được in trên trang nhất của báo Sự thật, số xuân 1949. Ảnh Tạp chí Tuyên giáo.

Đến Tết Nguyên đán Kỷ Sửu, từ núi rừng Việt Bắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết bài thơ chúc Tết Xuân Kỷ Sửu gửi đồng bào, chiến sĩ cả nước:

“Kháng chiến lại thêm một năm mới

Thi đua yêu nước thêm tiến tới

Động viên lực lượng và tinh thần

Kháng chiến càng thêm mau thắng lợi

Người người thi đua

Ngành ngành thi đua

Ngày ngày thi đua

Ta nhất định thắng

Địch nhất định thua”

Mở đầu là bốn câu thơ 7 tiếng, lời lẽ giản dị nhưng giọng điệu ngân vang, chắc khỏe định hướng hành động, cụ thể hóa nhiệm vụ, mục tiêu chiến lược của cả dân tộc trong cuộc kháng chiến trường kỳ. Ba câu thơ tiếp theo được Bác sử dụng những điệp từ, điệp ngữ, thanh điệu, số câu, số chữ tạo ra một mạch thơ lôi cuốn, thúc giục nhân dân tích cực thi đua. Từ đó, không khí thi đua yêu nước nở rộ trong cả nước với một khí thế hết sức khẩn trương và sâu rộng. Mùa chiến công được Bác báo trước từ những ngày sôi nổi này: “Ta nhất định thắng/ Địch nhất định thua”.

Bài thơ và chữ ký của Người được in trên trang nhất của báo Sự thật, số 106 – 107, ra ngày mùng 1 Tết Kỷ Sửu (ngày 29/01/1949). Tờ báo có 32 trang bằng giấy dó và 01 phụ bản, kích thước 32cm x 24cm, tranh nhất in ba màu: Tiêu đề báo màu đỏ, hình vẽ minh họa màu xanh, chữ in màu đen. Chủ nhiệm tờ báo là Nguyễn Lương Hoàng, đồng chí Phạm Cao Tăng khắc gỗ bản in; họa sĩ Kích (Phan Kế An) trình bày và minh họa.


Thơ chúc Tết Kỷ Sửu 1949 của Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện lưu giữ tại Bảo tàng LSQS Việt Nam. Ảnh BTLSQSVN.

Họa sĩ Phan Kế An (bút danh Kích) - người vẽ minh họa bài thơ Xuân 1949 của Bác kể lại: ngay từ cuối năm 1948, bước vào đầu năm 1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi bài thơ chúc Tết đến Ban biên tập tờ báo để chuẩn bị cho số báo đặc biệt mừng Xuân mới. Khi nhận được bài thơ, nhìn nét chữ của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông cùng với các đồng chí Thép Mới, Quang Đạm, Xuân Trường đã hội kiến về ý tưởng đưa bút tích của Người lên trang báo. Sau khi thống nhất với đồng chí Trường Chinh, đồng chí Xuân Trường đã lên báo cáo với Bác và được Bác đồng ý. Để chữ Bác viết được đúng như kích thước của trang báo, ông đã đề nghị Người viết đi, viết lại mấy lần. Tuy nhiên, lúc Người viết chữ to quá, lúc lại nhỏ quá, cuối cùng Người đề nghị ông kẻ dòng để viết lại[2].

Bên cạnh hai bức thư trên, mùa Xuân Kỷ Sửu năm ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn có Thư chúc Tết đồng bào trong vùng bị tạm chiếm và thư chúc Tết các cháu thiếu nhiên nhi đồng toàn quốc. Bác viết: “… Tết nay là Tết kháng chiến thứ ba của các cháu, Tết kháng chiến thứ tư của các cháu miền Nam… Trong những năm vừa qua, các cháu khổ sở, nhưng các cháu tiến bộ nhiều… Các cháu đã xứng đáng là dòng dõi Phù Đổng Thiên Vương, Trần Quốc Toản. Thật xứng đáng là nhi đồng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Bác rất bằng lòng các cháu… Năm mới, Bác chúc các cháu vui vẻ, mạnh khỏe và tiến bộ nhiều hơn năm ngoái”[3].

Những bức thư chúc Tết Xuân Kỷ Sửu 1949 của Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là lời thăm hỏi, chúc mừng năm mới đồng bào, là tình cảm, sự quan tâm, ân cần của Người “Cha già” dân tộc mà trong đó chứa đựng cả một tinh thần thi đua sôi nổi, một niềm tin, sự động viên, khích lệ toàn dân sang năm mới sẽ thi đua hăng hái hơn, đạt kết quả cao hơn. Bài thơ cũng chính là tư tưởng của Người về thi đua yêu nước./.


[1] Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 5, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tr. 545.

[2]Tuyen giao.vn, Bút tích bài thơ chúc Tết Xuân Kỷ Sửu 1949 của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

[3] Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 5, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tr 545.


Nguồn: Thanh Tâm
01-02-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s