Mô hình hệ thống địa đạo miền Đông tại Bảo tàng Quân khu 7


08-09-2016
Với những du khách đã từng đến tham quan Bảo tàng Quân khu 7 chắc hẳnsẽ rất nhiều ấn tượng với phần trưng bày về mô hình hệ thống địa đạo ở Miền Đông Nam Bộ. Đó là một phòng trưng bày riêng biệt, rất độc đáo, phần nào giúp cho du khách cảm nhận rõ hơn những năm tháng chiến tranh gian lao nhưng cũng lắm hào hùng của dân tộc.

Lối vào địa đạo được tái hiện bằng hai cánh cửa tre và các bậc tam cấp tạo cho du khách cảm giác như đang đi sâu vào trong lòng đất. Đoạn đường nhỏ dẫn chúng ta đến hội trường dưới địa đạo – mô phỏng theo một gian phòng đào chìm xuống lòng đất, sâu ngập đầu, nơi mà trước đây những chiến sĩ “Vi – Xi” đã từng dùng làm phòng hội họp, sinh họat văn nghệ, chính trị. Mô hình thể hiện mặt cắt đứng của một địa đạo rất nổi tiếng ở Miền Đông Nam Bộ - Địa đạo Củ Chi, nằm cách Sài Gòn khoảng 70km về phía Tây Bắc. Đây là một công trình kiến trúc hết sức độc đáo nằm sâu trong lòng đất, có nhiều tầng, nhiều ngõ ngách, có nơi ăn ở, hội họp và chiến đấu với tổng chiều dài hơn 200km. Hệ thống địa đạo miền Đông đều được “thi công” hoàn toàn bằng sức người với hai vật dụng chính là cái cuốc và cái ki, không hề có một loại máy móc nào hỗ trợ. Hệ thống địa đạo có lỗ thông hơi nằm nghiêng để đưa không khí xuống đường hầm. Trong địa đạo có nơi ta bố trí nhiều loại chông mìn, cạm bẫy từ thô sơ đến tinh vi để tiêu diệt quân địch khi chúng xâm nhập. Với hệ thống địa đạo như vậy, khi giặc chiếm được mặt đất thì ngay dưới chân chúng, người dân vẫn sinh sống, hoạt động và một lòng chống trả.

Phòng trưng bày Mô hình hệ thống địa đạo miền Đông tại Bảo tàng Quân khu 7.

Rời phòng họp âm, du khách sẽ đến khu điều trị của thương bệnh binh dã chiến. Lối đi được mở rộng hơn so với “nguyên bản” để khách tham quan dễ dàng di chuyển chứ không phải bò như những du kích năm nào. Theo nguyên mẫu, những đường hầm trong địa đạo được đào theo lòng hầm chữ A hoặc hình vòm chữ U ngược, rộng hoặc hẹp hơn. Nhưng thông thường là hình vòm để dễ cơ động. Bề ngang đường hầm từ 0,6 – 0,8m; cao trên dưới 1 mét. Do đó khi di chuyển trong địa đạo chỉ có thể là đi khom hoặc bò chứ không đi đứng bình thường như trên mặt đất. Mô hình địa đạo ở Bảo tàng cũng tái hiện lối đi theo kiểu hình vòm và mặc dù đã được thiết kế rộng hơn nhiều nhưng để có thể dịch chuyển trong đó cũng rất khó khăn, có những đọan quanh co uốn khúc, những bậc thang lên xuống làm cho du khách cảm nhận được phần nào cuộc sống dưới lòng đất, vừa ẩm thấp vừa ngột ngạt lại thiếu ánh sáng. Thế nhưng sự tò mò, xen lẫn thú vị lại thúc đẩy bước chân du khách khám phá tiếp những phần còn lại.

Đường hầm bí mật trong địa đạo.

Trên vách trưng bày một số hình ảnh của các miệng hầm bí mật được ngụy trang kín đáo bằng những mảnh ván nhỏ xíu có cạnh chừng 25cm x 35cm, mà nếu nhìn thấy hẳn bạn sẽ không khỏi thắc mắc: làm sao có thể chui lọt qua miệng hầm bằng chừng này? Phải chăng thời trước tầm vóc người Việt mình có phần gọn gàng hơn. Rõ ràng với một cửa hầm như vậy không tên lính Mỹ nào có thể chui lọt xuống mà bắt “Vi – Xi”. Thậm chí bọn Ngụy cũng khó lọt, chả trách trước đây chúng vẫn rêu rao rằng: “Ba ông Việt cộng đu không gãy một tàu đu đủ”. Vậy mà chúng đã thất bại trước những con người như thế.

Một gian phòng trong mô hình địa đạo.

Trong kháng chiến, Mỹ - Ngụy đã bao lần bị bộ đội và du kích gây thiệt hại nặng nề với các trận đánh bất ngờ trong lòng đất. Và chúng đã sớm phát hiện ra các trận tiến công, đánh trả của ta hầu hết xuất phát từ lòng đất. Do đó, chúng quyết tâm triệt hạ cho được hệ thống địa đạo của ta bằng những thủ đoạn thâm độc và tàn bạo như: dùng súng phun lửa khai hoang khu vực địa đạo; bơm nước sông vào lòng địa đạo nhằm gây ngập nước, sụp lỡ đất; dùng đội quân “chuột cống” đánh phá địa đạo; dùng chó bẹc-giê săn lùng phát hiện địa đạo; dùng xe ủi xới tung địa đạo... Tuy nhiên, bằng ý chí căm thù và lòng quả cảm, sự tinh khôn, linh hoạt các lực lượng cách mạng vẫn bám trụ vào lòng đất và từ đây lại xông lên hợp lực với nhân dân đồng loạt tấn cống vào hang ổ kẻ thù cho đến ngày toàn thắng. Tất cả đều được thể hiện qua những hình ảnh, mô hình trưng bày tại đây.

Mô phỏng hoạt động của các chiến sĩ.

Còn biết bao điều thú vị khác đang chờ du khách khám phá. Hãy thử một lần đến Bảo tàng Quân khu 7 cùng các hướng dẫn viên “chui” vào địa đạo để cảm nhận chiều sâu của lòng căm thù, ý chí bất khuất của con người Việt Nam./.


Nguồn: Thanh Trúc - Bảo tàng Quân khu 7
08-09-2016
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s