Đầu Xuân, nghĩ về câu nói của Bác: “Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”!


17-02-2018
Cứ mỗi độ Xuân về, mỗi người Việt Nam chúng ta lại chào đón cái Tết cổ truyền dân tộc. Bác Hồ kính yêu đã nhiều lần nhắc tới chữ “Xuân” với bao ý nghĩa tốt đẹp. Người nói: “Mùa Xuân là Tết trồng cây – Làm cho đất nước càng ngày càng Xuân”. Trong Thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân dịp Tết Nguyên đán năm 1946, Người viết: “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”.

Với ý nghĩa: “Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nhìn nhận, đánh giá đúng vị trí, vai trò của thanh niên trong tiến trình lịch sử và trong từng thời kỳ cách mạng. Thanh niên là lực lượng đông đảo, hùng hậu, dũng cảm, có những ưu thế nổi trội: trẻ, khỏe, chiếm số đông trong xã hội, hăng hái nhiệt tình, nhạy bén tiếp thu cái mới. Thanh niên tiêu biểu cho sức sống, sức phát triển của dân tộc, nếu được lãnh đạo, tổ chức, giáo dục, tu dưỡng, rèn luyện, sẽ trở thành động lực chính, đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp giải phóng đất nước và dựng xây chủ nghĩa xã hội.

Do đó, khi đất nước còn trong vòng nô lệ, quan điểm mà Hồ Chí Minh đã khẳng định là muốn thức tỉnh một dân tộc, trước hết phải thức tỉnh thanh niên. Năm 1925, Người đã viết những dòng thống thiết Gửi thanh niên An Nam: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh”([i]).

Khi bắt đầu truyền bá tư tưởng cách mạng cho dân tộc, Hồ Chí Minh đã chọn thanh niên là đối tượng đầu tiên - lực lượng trẻ đầy lòng yêu nước và sẵn sàng hy sinh cho cách mạng. Tháng 6/1925, tại Quảng Châu (Trung Quốc), Người đã thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, xuất bản tờ báo Thanh Niên. Năm 1926 - 1927, Người trực tiếp mở nhiều lớp huấn luyện chính trị, đào tạo các thanh niên Việt Nam yêu nước, rồi đưa trở về nước xây dựng phát triển phong trào cách mạng.

Ngay sau khi Cách mạng Tháng Tám thành công, trong ngày khai trường đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi gắm niềm tin yêu của mình vào thế hệ trẻ: “Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”. Trước nhiệm vụ mới là bảo vệ những thành quả cách mạng đã giành được, vừa kháng chiến vừa kiến quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt nhiều kỳ vọng vào thanh niên. Người viết: “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Thật vậy, nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do thanh niên. Thanh niên muốn là người chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải làm việc để chuẩn bị cho tương lai đó”([ii]).


Bác Hồ và thanh niên Việt Nam - Ảnh Tư liệu.

Nhưng vai trò làm chủ không tự nhiên có được mà đòi hỏi thanh niên phải phấn đấu trong gian khổ, hy sinh. Vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc học tập, tu dưỡng, rèn luyện nâng cao trình độ của thanh niên. Người chỉ rõ: “Nhiệm vụ chính của thanh niên học sinh là học… Học để phụng sự ai ? Để phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân, làm cho dân giàu, nước mạnh, tức là để làm trọn nhiệm vụ người chủ của nước nhà” ([iii]) và “Thanh niên sẽ làm chủ nước nhà, phải học tập mãi, tiến bộ mãi, mới thật là thanh niên”([iv]). Và với vị thế là người làm chủ nước nhà, thanh niên phải được giáo dục toàn diện: “đạo đức cách mạng, giác ngộ xã hội chủ nghĩa, văn hoá, kỹ thuật, lao động và sản xuất”.

Điều đáng lưu ý là, Chủ tịch Hồ Chí Minh coi việc giáo dục thanh niên là cả một khoa học. Người nói: “óc những người tuổi trẻ trong sạch như một tấm lụa trắng. Nhuộm xanh thì nó sẽ xanh. Nhuộm đỏ thì nó sẽ đỏ”([v]). Điều đó đòi hỏi giáo dục thanh niên phải có nội dung, chương trình phù hợp. Người cũng đã chỉ rõ những nội dung, yêu cầu, nhiệm vụ đối với mỗi cấp học. Đối với thanh niên, Người yêu cầu phải tự giác, tự động, “cần phải làm đầu tàu, gương mẫu trong phong trào thi đua yêu nước. Đâu Đảng cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”. Người đã luôn dõi theo sự phát triển của phong trào “Ba sẵn sàng” - một trong những phong trào do Người phát động trong thanh niên. Bác kêu gọi: “Các cháu thanh niên, gái cũng như trai, hãy thực hiện tốt “Ba sẵn sàng”, xung phong dâng tất cả tinh thần và lực lượng của tuổi trẻ cho sự nghiệp chống Mỹ cứu nước, cho Tổ quốc và chủ nghĩa xã hội”.

Khi tuổi trẻ lập được chiến công, Bác khen ngợi: “Bác rất vui lòng khen ngợi các cháu thanh niên trong cả nước... các cháu là thế hệ anh hùng trong thời đại anh hùng. Bác mong các cháu đều xứng đáng là những anh hùng trong sự nghiệp cách mạng tiêu diệt chủ nghĩa đế quốc và xây dựng xã hội mới”. Để giáo dục thanh niên, Bác đã lấy những tấm gương tiêu biểu hy sinh vì nước, vì dân để thanh niên học tập. Ngày 25/3/1966, tại Lễ kỷ niệm lần thứ 35 ngày thành lập Đoàn Thanh niên cộng sản Việt Nam, Bác nêu gương những thanh niên anh hùng trong kháng chiến chống Pháp như Nguyễn Thị Chiên, La Văn Cầu... Trong kháng chiến chống Mỹ như Tạ Thị Kiều tay không mà cướp được đồn giặc, Bùi Minh Kỳ, 20 tuổi, trong bốn trận đã tiêu diệt 46 tên lính Mỹ và lính Pắc Chung Hy. Trương Văn Hoà, 24 tuổi, trong bốn tháng đã tiêu diệt 78 tên xâm lược Mỹ và 76 tên ngụy...


Bác Hồ và các cháu thiếu niên, nhi đồng - Ảnh Tư liệu.

Đồng chí Vũ Kỳ, người vinh dự được gần gũi Bác từ năm 1945 cho đến những ngày Bác đi xa, thường nhớ lại rất nhiều chuyện về sự quan tâm cụ thể, tỉ mỉ, yêu thương, chăm sóc hết lòng của Bác đối với thế hệ trẻ Việt Nam. Đồng chí kể: Một lần, hai Bác cháu cùng đi dạo trong khu vườn của Bác. Hai Bác cháu thong thả đi giữa con đường xoài quen thuộc. Nhìn những thân cây muỗm cổ thụ, xù xì với vẻ phong sương, có gốc cây hai người ôm không xuể, Bác hỏi đồng chí Vũ Kỳ có biết những cây muỗm này trồng từ bao giờ không? Có biết giống cây này từ khi trồng đến khi cỗi, chừng bao nhiêu năm không? Đồng chí Vũ Kỳ thưa với Bác rằng, nhà “Toàn quyền” có ghi làm từ năm 1900 đến 1906 thì có lẽ những hàng muỗm này cũng được trồng từ dạo ấy… Nghe vậy, Bác bảo đồng chí Vũ Kỳ: “Chú chịu khó cho tìm giống xoài miền Nam, trồng xen vào giữa những hàng Muỗm già này, để nó kịp lớn lên, thay thế nhé!”. Đồng chí Vũ Kỳ nói: “Mãi sau này tôi mới nghĩ ra, đây không phải chỉ là câu chuyện trồng cây, mà còn là câu chuyện trồng người của Bác. Bác luôn nhắc nhở chúng ta về sự nối tiếp của các thế hệ!”.

Xúc động biết bao khi đọc lời di chúc của Bác trước lúc từ biệt thế giới này để gặp cụ Các Mác, cụ Lênin và các vị cách mạng đàn anh khác, Bác biểu dương tinh thần chiến đấu, hy sinh của thanh niên và căn dặn phải quan tâm chăm sóc, giáo dục tuổi trẻ: “Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, có chí tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa “hồng” vừa “chuyên”.

Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.

Từ ngày Bác đi xa, lớp trước tiếp lớp sau, lớp này qua lớp khác, thanh niên Việt Nam lấy hiệu triệu của Bác Hồ kính yêu “Không có gì quý hơn độc lập tự do” làm lẽ sống, nghe theo tiếng gọi của Đảng, của Đoàn, với ý chí “sức ta là sức thanh niên – thế ta là thế đứng trên đầu thù” (Tố Hữu). Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, trong điều kiện mới của khu vực và thế giới, thế hệ trẻ Việt Nam vẫn luôn gắn bó mật thiết với những giá trị văn hoá truyền thống, với những phẩm giá của dân tộc mà điểm nổi bật là tinh thần yêu nước, ý thức độc lập dân tộc, tự lực, tự cường, đoàn kết vì đại nghĩa dân tộc.

Hàng ngày, hàng giờ chúng ta vẫn nghe, vẫn bắt gặp rất nhiều những tấm gương điển hình trên tất cả các mặt hoạt động và công tác. Đó có thể là một bạn trẻ khuyết tật vươn lên trong cuộc sống; là tấm gương của những bạn trẻ dấn thân vào khoa học, là những thanh thiếu niên mưu trí, dũng cảm cứu cả đoàn tàu, những chiến sỹ trẻ hy sinh trong khi làm nhiệm vụ bảo vệ cuộc sống bình yên cho nhân dân. Những năm gần đây, hình ảnh của những chiếc áo xanh tình nguyện đã trở thành quen thuộc ở những nơi gian khổ nhất. Cuộc sống vẫn chói sáng những nghĩa cử cao đẹp. Thế hệ trẻ hôm nay vẫn còn nguyên khát vọng lớn lao là được cống hiến nhiều nhất cho đất nước, mong muốn nối tiếp truyền thống anh hùng của các lớp cha anh, đưa đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu như mong ước của Bác Hồ kính yêu./.


[i] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, H.2000, t.2. tr.133

[ii] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.185

[iii] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.7, tr 398-399

[iv] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.8, tr.95

[v] Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.5, tr.102


Nguồn: Kim Yến - Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch
17-02-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s