Trận chiến đấu phòng ngự tại Bắc Bộ phủ


08-11-2016
Trận chiến đấu bảo vệ Bắc Bộ phủ là trận phòng ngự của của Đại đội 1 (thuộc Tiểu đoàn 101 Vệ quốc đoàn Liên khu 1, sau thuộc Trung đoàn Thủ Đô) đánh trả cuộc tiến công của gần 300 quân Pháp tại khu vực Bắc Bộ Phủ (từ ngày 19/12/1946 đến 20/12/1946). Bằng cách đánh phòng ngự tích cực, phát huy hiệu quả các loại vũ khí kể cả vũ khí tự tạo, bộ đội ta chiến đấu kiên cường, đẩy lui nhiều đợt tiến công của địch, góp phần kìm giữ và làm thất bại âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của thực dân Pháp.

Đầu thế kỷ XX, Bắc Bộ phủ vốn là tư dinh của Thống sứ Bắc Kỳ. Sau khi Nhật đảo chính Pháp, nơi đây là Phủ Khâm sai cai quản Bắc Kỳ. Cách mạng Tháng Tám thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ lâm thời chuyển về đây làm việc. Phủ Khâm sai Bắc kỳ được đổi tên là Bắc Bộ phủ (1).

Bội ước Hiệp định sơ bộ ngày 06/3/1946 và Tạm ước ngày 14/9/1946, Thực dân Pháp ráo riết tăng cường lực lượng và đến tháng 11 năm 1946, quân số lên tới 10 vạn. Tại Hà Nội, từ đầu tháng 12/1946, quân Pháp liên tiếp gây xung đột với công an và tự vệ của ta. Đến ngày 18/12/1946, Thực dân Pháp gửi tối hậu thư buộc Chính phủ ta phải giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu và giao quyền kiểm soát Thủ đô.

Sớm nhận rõ âm mưu xâm lược của Thực dân Pháp, Trung ương Đảng và Bác Hồ trực tiếp chỉ đạo lực lượng vũ trang và nhân dân cả nước khẩn trương chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu. Tại Bắc Bộ phủ, sáng ngày 19/12/1946, các chiến sĩ Tiểu đoàn 101 đã làm lễ nhận danh hiệu “Đội quyết tử của Thủ đô”. Dưới lá cờ đỏ sao vàng, những khuôn mặt non trẻ, những cánh tay rắn chắc giơ lên, thề chiến đấu đến hơi thở cuối cùng, những tiếng hô: “Chúng tôi còn, Bắc Bộ phủ còn!” vang lên.

Chiến sĩ tự vệ Hà Nội làm lễ tuyên thệ thề quyết tử để bảo vệ Thủ đô Hà Nội tháng 12/1946 - Ảnh Internet.

Tại khu vực Bắc Bộ phủ, ngay từ đầu đã được xây dựng trận địa, hầm hào, đục tường thông các nhà. Khu vực phòng thủ bảo vệ Bắc Bộ phủ tổ chức 3 cụm chốt, tạo thành “thế đứng chân vạc”, cơ động nhanh, yểm trợ tốt trong chiến đấu.

Cụm chốt 1 ở phố Ngô Quyền, hạt nhân là nhà Bắc Bộ phủ; cụm chốt thứ 2 ở phố Đinh Tiên Hoàng, hạt nhân là nhà Bưu điện Bờ Hồ; cụm chốt 3 ở phố Tràng Tiền, hạt nhân là khách sạn “Gà trống vàng” (nay là khách sạn Dân Chủ). Lực lượng phòng thủ toàn khu vực là Đại đội 1, thuộc Tiểu đoàn 101 Vệ quốc đoàn (sau là Trung đoàn Thủ Đô), do Đại đội trưởng Mộng Hùng và Chính trị viên Lê Gia Đỉnh chỉ huy. Ngoài vũ khí cá nhân và 3 khẩu trung liên, còn có các tổ đánh bom ba càng và các loại vũ khí tự chế tạo khác như chai cháy, mìn, bom… (2)

Các chiến sĩ đào hào, xây dựng trận địa - Ảnh Internet.

Tối ngày 19/12/1946, Bản mệnh lệnh lịch sử của đồng chí Tổng chỉ huy Võ Nguyên Giáp được nhanh chóng truyền đi khắp mặt trận. Đúng 20 giờ 3 phút, quân ta cho nổ mìn nhà máy phát điện, tắt điện toàn thành phố. Pháo đài Láng bắn những phát đạn đầu tiên, tiếp đó là các pháo đài khác cùng bắn mở màn toàn quốc kháng chiến. Ngay sau đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra “Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến”, kêu gọi đồng bào cả nước và các lực lượng vũ trang nhất tề đứng lên đánh quân xâm lược, giữ gìn đất nước.

Cuộc chiến đấu đã diễn ra vô cùng ác liệt từ những phút đầu. Thực dân Pháp nhanh chóng tấn công vào các cơ quan đầu não của ta nhằm thực hiện ý đồ đánh nhanh, thắng nhanh. Đêm 19/12/1946, một cánh quân Pháp từ trong thành, phối hợp với lực lượng đã ém sẵn ở Khách sạn Metropole (Mê-tơ-rô-pôn) đồng loạt tiến công vào Bắc Bộ phủ.

Đợt tiến công thứ nhất, thực dân Pháp huy động khoảng 1 Đại đội bộ binh, có xe tăng yểm trợ tiến công chính diện Bắc Bộ phủ. Về phía ta, các vị trí ụ súng bảo vệ vòng ngoài, hỏa điểm trên tầng gác cao đánh trả quyết liệt, diệt hàng chục tên, địch buộc phải tháo chạy vào khách sạn. Đợt thứ hai, địch sử dụng 2 xe tăng hạ nòng pháo yểm trợ cho bộ binh xung phong, Đại đội trưởng Mộng Hùng chỉ huy tổ bom ba càng chiến đấu dũng cảm, 2 chiến sĩ dùng bom ba càng diệt 2 xe tăng địch, bộ binh địch hoảng loạn tháo chạy, cuộc tiến công của địch không thành.

Khoảng 8 giờ sáng ngày 20/12/1946, quân Pháp tiếp tục tiến công Bắc Bộ phủ, mũi thứ nhất sử dụng khoảng 1 đại đội kết hợp với xe tăng từ khu Nhà băng Đông Dương (nay là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) tiến công vào Bắc Bộ phủ; mũi thứ hai tiến công vào Bộ Lao động (nay là Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội), Bộ Nội vụ; mũi thứ ba, tiến công vu hồi vào Nhà Thương mại (nay là Trung tâm Bưu điện quốc tế).

Cuộc chiến đấu diễn ra vô cùng ác liệt và kéo dài đến 11 giờ trưa ngày 20/12, quân Pháp vẫn không vào nổi Bắc Bộ phủ. Khi đạn dược đã cạn, Chính trị viên Lê Gia Đỉnh ra lệnh cho tất cả các chiến sĩ còn lại phải vận chuyển thương binh theo giao thông hào sang nhà Bưu điện, chỉ còn mình anh ở lại. Đợi cho địch vào, đồng chí ôm bom ba càng lao vào chiếc xe tăng đang xông tới. Bom nổ, chiếc xe tăng bị tiêu diệt cùng với hàng chục tên lính Pháp. Lê Gia Đỉnh cùng các đồng chí trong đơn vị đã nêu cao tấm gương xả thân vì Tổ quốc, bảo vệ Thủ đô, bảo vệ Bắc Bộ phủ đến hơi thở cuối cùng, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Sau khi rút về cụm chốt Bưu điện Bờ Hồ, các chiến sĩ Đại đội 1 phối hợp cùng với tự vệ công nhân liên tục đánh trả, đến chiều tối buộc quân địch phải ngừng tiến công. Theo lệnh cấp trên, quân ta rút khỏi Bắc Bộ phủ về Liên khu 1, củng cố lực lượng tiếp tục chiến đấu.

Di tích Bắc Bộ phủ ngày nay - Ảnh Internet.

Sau một ngày chiến đấu dũng cảm, kiên cường với cách đánh phòng ngự tích cực, phát huy hiệu quả các loại vũ khí kể cả vũ khí tự tạo (mìn, bom ba càng, chai cháy...), các chiến sĩ Đại đội 1 đã chiến đấu kiên cường, đẩy lui nhiều đợt tiến công của địch, giữ vững trận địa được một ngày đêm, hy sinh 45 cán bộ, chiến sĩ, trong đó có Chính trị viên Lê Gia Đỉnh. Quân Pháp tuy chiếm được Bắc Bộ phủ, nhưng bị tổn thất lớn với gần 150 quân bị thương vong, 8 xe quân sự (trong đó có 4 xe tăng và xe bọc thép) bị phá hủy (3).

Trận đánh ở Bắc Bộ phủ là trận đánh lớn nhất, tiêu biểu cho tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh” của nhân dân Thủ đô anh hùng, góp phần kìm giữ và làm thất bại âm mưu đánh nhanh, thắng nhanh của thực dân Pháp trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến./.

---------------------

(1) Năm 2005, Di tích Bắc Bộ phủ (số 12 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội) được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia.

(2) Đào Văn Đệ: Trận chiến đấu bảo vệ Bắc Bộ Phủ, Báo QĐND điện tử, ngày 18 tháng 10 năm 2014.

(3) Theo Từ điển Bách khoa Quân sự năm 2009.


Nguồn: Thuận Nguyễn
08-11-2016
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s