Kỳ tích của Tiểu đoàn tên lửa 57 trong 12 ngày đêm bảo vệ Thủ đô Hà Nội


14-11-2017
Trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không năm 1972, Tiểu đoàn 57, Trung đoàn tên lửa 261 (còn gọi là Đoàn tên lửa Thành Loa) đã lập được thành tích vang dội khi bắn rơi 4 máy bay B52 bằng cách vận dụng phương pháp 3 điểm – phương pháp bắn truyền thống của bộ đội tên lửa, góp phần làm nên chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” trên bầu trời Hà Nội tháng 12-1972. Trong một dịp gặp gỡ Đại tá, Anh hùng LLVTND Nguyễn Đình Kiên, nguyên sĩ quan điều khiển tên lửa Tiểu đoàn 57, chúng tôi được nghe kể lại sự kiện này.

Đại tá, AHLLVTND Nguyễn Đình Kiên nhập ngũ năm 1966, được biên chế vào Sư đoàn phòng không 367 - một sư đoàn cơ động chủ lực của Quân chủng Phòng không – Không quân, khi đang là sinh viên Trường Đại học Nông nghiệp. Trải qua một vài lớp huấn luyện chuyên môn và sự thay đổi về đơn vị, anh lính trẻ thông minh, nhanh nhẹn, ham học hỏi Nguyễn Đình Kiên được phân công làm sĩ quan điều khiển kíp 2 Tiểu đoàn tên lửa 92 thuộc Trung đoàn 278. Năm 1972, đồng chí là sĩ quan điều khiển tên lửa thuộc Tiểu đoàn 57, Trung đoàn 261, Sư đoàn Phòng không 367 trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia chiến đấu và lập chiến công vang dội trong trận 12 ngày đêm bảo vệ thủ đô..

Gần nửa thế kỉ trôi qua, nhưng những kỷ niệm về cuộc đời quân ngũ trong ông chưa lúc nào phai mờ trong tâm trí, tất cả những ký ức hào hùng trong trận 12 ngày đêm bảo vệ thủ đô mùa đông năm 1972 ùa về trong ông.

Ông kể: “Sau khi Mỹ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc từ vĩ tuyến 20 trở ra, Quân chủng Phòng không - Không quân đã tổ chức tập huấn “Cách đánh B -52” cho kíp chiến đấu các tiểu đoàn tên lửa và cán bộ, chỉ huy, tham mưu toàn quân chủng trong mấy ngày. Trong kết luận tập huấn, tôi nhớ mãi lời đồng chí Tư lệnh Quân chủng Lê Văn Tri nhắc nhở rằng bộ đội tên lửa phải bắn rơi tại chỗ ít nhất một chiếc B-52 để lấy “đuôi” của nó bổ sung vào bộ sưu tập xác máy bay Mỹ bị quân và dân ta bắn rơi trên miền Bắc”.


Đại tá, AHLLVTND Nguyễn Đình Kiên (bên phải) trong buổi giao lưu tại Bảo tàng LSQS Việt Nam.

Thực hiện chỉ thị của cấp trên, tiểu đoàn tên lửa của Nguyễn Đình Kiên đã nhanh chóng lập kế hoạch đánh B-52 bảo vệ bầu trời Hà Nội. Sau khi có kế hoạch chiến đấu đánh B-52, đồng chí nghiên cứu, tìm hiểu các đường bay làm những tình huống cụ thể để hàng ngày tổ chức luyện tập cho kíp chiến đấu, với quyết tâm hạ gục “pháo đài bay” của Không quân Mỹ.

Tối ngày 18-12, Tiểu đoàn tên lửa 57 đã đánh 6 trận, phóng 11 quả đạn mà vẫn chưa diệt được máy bay B52 nào khiến kíp chiến đấu rất sốt ruột. Trong khi Tiểu đoàn 59 đã bắn rơi tại chỗ một B-52 tại Phủ Lỗ, điều này càng thôi thúc lòng quyết tâm của các chiến sĩ tiểu đoàn. Khí thế đã như ngọn đuốc nay lại càng bừng cháy, khao khát tiêu diệt B-52 hơn. Khoảng 19 giờ 40 phút ngày 19-12, cả kíp của Nguyễn Đình Kiên bước vào trận đánh mới với tâm trạng háo hức lập chiến công.

Ông nhớ lại: “Trước trận đánh, đồng chí Tiểu đoàn trưởng nhận định tình hình địch sẽ tiếp tục tổ chức các đợt tập kích đường không bằng B-52 vào Hà Nội. Sau khi quay một vòng kiểm tra nhiễu, tôi thấy một góc rộng từ phương vị 240 đến 350 đều có nhiễu trắng xóa, chứng tỏ địch tổ chức đánh lớn”. Phương án cũ đánh B-52 là sử dụng 3 đạn nhưng trận hôm nay chỉ sử dụng 2 đạn bởi gặp vấn đề về bảo đảm tiết kiệm đạn. Mọi công việc chuẩn bị xong xuôi, được lệnh phóng của chỉ huy, Nguyễn Đình Kiên tiến hành phóng 2 quả tên lửa ở cự ly 28 và 27 km. Cả hai đạn điều khiển tốt. Khi quả đạn thứ nhất cách mục tiêu 2 km, Kiên mở ngòi nổ 11 giây. Tên lửa thứ nhất đi đến cự ly 22 km thì nổ và trắc thủ cự ly cũng đọc mục tiêu cự ly 22. Trắc thủ quang học hô vang: “Máy bay bốc cháy”. Cả kíp lặng thinh một lúc chờ quả thứ 2 gặp mục tiêu xong và cùng vỡ òa sung sướng. Tiểu đoàn 57 và sĩ quan điều khiển tên lửa Nguyễn Đình Kiên đã làm nên lịch sử, đạt được khát khao tiêu diệt “pháo đài bay” của Mỹ trên bầu trời Hà Nội.

Ngày 20, 21 tháng 12, liên tục đơn vị báo động chiến đấu. 5 giờ 9 phút ngày 21/12/1972, kíp chiến đấu của Nguyễn Đình Kiên đánh trận thứ hai trên hướng đường bay Bắc – Tây Bắc. Vẫn bằng phương pháp “ba điểm” mở ngòi nổ 11 giây chậm và phóng ở cự ly gần là 28 km. Khi đạn còn cách máy bay khoảng 4 km thì cả hai màn hình hiện sóng của góc tà và phương vị dải nhiễu đang bám sát đều tách dải. Theo kinh nghiệm và kiến thức sẵn có, Nguyễn Đình Kiên phản xạ: “Tà bám dải cao, phương vị dải phải”. Khi tên lửa cách máy bay địch 2 km, Kiên cho mở ngòi nổ 11 giây. Mấy phút sau trắc thủ quang học trên nóc xe thu phát báo về: “Mục tiêu bốc cháy rất to”. Một “pháo đài bay” nữa của địch đã bị tiêu diệt tại chỗ.


Máy bay Mỹ bị bắn cháy trên bầu trời Hà Nội.

Quan sát thấy hướng Tây Bắc vẫn còn vài tốp nhiễu B-52 đang tiếp tục bay vào. Chỉ còn một quả đạn tốt, Kiên và đồng đội thao tác khẩn trương, chính xác, sẵn sàng chiến đấu. 5 giờ 19 phút, Nguyễn Đình Kiên ấn nút phóng quả đạn cuối cùng của tiểu đoàn vào tốp B-52 gần cuối của đợt đánh phá thứ ba trong đêm. Quả đạn điều khiển tốt và nổ ở cự ly 24 km, diệt tiếp chiếc B-52 thứ hai sau 10 phút. Một lần nữa, cảm xúc lại được vỡ òa lên bởi niềm hạnh phúc vô bờ bến. Trong 10 phút, Nguyễn Đình Kiên cùng đồng đội lập chiến công tuyệt vời mà từ trước đến nay chưa ai làm được. 

Đại tá, AHLLVTND Nguyễn Đình Kiên xúc động nhớ lại: “Trong cuộc đời quân ngũ, chưa bao giờ tôi cảm thấy vất vả và ác liệt như 12 ngày đêm trong chiến dịch “Hà Nội - Điện Biên phủ trên không”. Song tôi chưa bao giờ thôi phấn khởi, tự hào về binh chủng, đơn vị mình như thời gian này. Ngồi nghĩ lại những ngày đã qua, tôi cảm thấy không hổ thẹn với cuộc đời vì những ngày đó tôi đã sống và chiến đấu không phí hoài tuổi trẻ”.

Trong cả 12 ngày đêm bảo vệ Thủ đô năm 1972, Tiểu đoàn đã lập được thành tích vang dội khi bắn rơi 4 máy bay B52 của Mỹ bằng cách vận dụng phương pháp 3 điểm – phương pháp bắn truyền thống của bộ đội tên lửa. Đó là trận đánh điển hình về hiệu suất chiến đấu cao, tiết kiệm đạn, thời gian di chuyển hỏa lực nhanh và tinh thần tiến công địch liên tục. Chiến công của tiểu đoàn tên lửa 57 đã góp phần làm nên chiến thắng “Điện Biên Phủ trên không” bảo vệ Thủ đô Hà Nội cuối tháng Chạp năm 1972. Trong 12 ngày đêm “Điện Biên Phủ trên không” quân và dân ta đã bắn rơi 81 máy bay các loại, trong đó có 34 máy bay B-52, 5 máy bay F-111 và 42 máy bay chiến thuật khác.

Chiến thắng này đi vào lịch sử dân tộc như một mốc son chói lọi; buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris, chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình ở Việt Nam, là một trong những trận không chiến kinh điển mà Không quân Mỹ đã chuốc lấy thảm bại trước lực lượng Phòng không của Việt Nam./.


Nguồn: Phương Thảo
14-11-2017
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s