Cuộc chiến đấu 101 ngày đêm bao vây quân Pháp ở Nha Trang


23-11-2016
Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp chưa đầy một tháng, thì ngày 19/10/1945, quân Pháp đổ bộ vào Nha Trang, một hướng chúng tiến theo đường số 1 ra, một hướng chúng đánh lên Tây Nguyên. Quân và dân Nam Trung Bộ bắt đầu chiến đấu chống lại quân xâm lược Pháp, quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do vừa mới giành được.

Nam Trung Bộ cuối năm 1945 là địa bàn chiến lược quan trọng trong kế hoạch tác chiến của thực dân Pháp khi quay trở lại xâm lược nước ta. Bộ chỉ huy Pháp đặt hướng tiến công quan trọng là Nam Trung Bộ, trước hết là các tỉnh cực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Nam Bộ bước vào cuộc kháng chiến chống Pháp chưa đầy một tháng, thì ngày 19/10/1945, quân Pháp đổ bộ vào Nha Trang, một hướng chúng tiến theo đường số 1 ra, một hướng chúng đánh lên Tây Nguyên. Quân và dân Nam Trung Bộ bắt đầu chiến đấu chống lại quân xâm lược Pháp, quyết tâm bảo vệ nền độc lập, tự do vừa mới giành được. Những trận chiến đấu mở đầu của các lực lượng vũ trang Nam Trung Bộ và các đơn vị Nam Tiến vô cùng anh dũng đã diễn ra.

Ngày 23/9/1945, thực dân Pháp gây hấn ở Sài Gòn – Chợ Lớn, mở rộng chiếm đóng các tỉnh Nam Bộ và chuẩn bị tiến công các tỉnh Nam Trung Bộ. Đầu tháng 10/1945, địch đưa thiết giáp hạm Richelieu tới phong tỏa vùng biển Khánh Hòa. Trung tuần tháng 10, địch đổ bộ gần 1.000 quân lên bãi biển trước khách sạn Beau Rivage (nay là khách sạn Hải Yến), đồng thời tổ chức chiếm các vị trí then chốt trong thị xã, tăng cường một số phương tiện chiến tranh.

Bộ Tham mưu mặt trận Nam Trung Bộ và mặt trận phòng thủ Nha Trang, tháng 2/1946
- Ảnh Internet.

Tình hình Nha Trang được Xứ ủy và Ủy ban nhân dân Trung bộ đặc biệt quan tâm theo dõi. Xứ ủy nhận định và ra chỉ thị: Thực dân Pháp xâm chiếm Nha Trang là uy hiếp trực tiếp con đường chi viện của các lực lượng miền Bắc, miền Trung vào Nam Bộ. Cho nên vây chặt giặc Pháp tại Nha Trang để giữ được con đường chi viện cho Nam Bộ là một yêu cầu bức thiết mà Trung ương đã đặt ra cho Đảng bộ và chính quyền cách mạng miền Trung, trực tiếp là Đảng bộ và quân, dân Khánh Hòa – Nha Trang.

Quán triệt nhiệm vụ được giao, lãnh đạo chính quyền tỉnh, Mặt trận Việt Minh và Ban chỉ huy quân sự tỉnh chủ trương dùng lực lượng vũ trang tại chỗ chủ động tấn công một số mục tiêu quan trọng trong thị xã, sau đó rút ra cùng lực lượng bên ngoài tổ chức phòng tuyến bao vây giam chân địch, không cho chúng mở rộng diện chiếm đóng, kiên quyết giữ vững giao thông Bắc – Nam, bảo đảm thông suốt con đường chi viện cho Nam Bộ.

3 giờ sáng ngày 23/10/1945, lệnh tấn công được phát ra, một loạt các vị trí quân địch bị lực lượng ta tấn công: Ga xe lửa, Nhà đèn khu kho Bình Tân… Tại ga xe lửa, cuộc chiến đấu diễn ra ác liệt. Đây là cuộc chiến đấu có sự chuẩn bị chu đáo, mở đầu cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Khánh Hòa và Nam Trung Bộ.

Phòng tuyến đầu tiên được hình thành là phòng tuyến Chợ Mới – Brờten, gồm phòng tuyến phía bắc: Khu vực đồi La-san, cầu Xóm Bóng, Tháp Bà lên đến hầm xe lửa số 1; Phòng tuyến phía Tây từ bến đò Kim Bồng nam bờ sông Cái theo dọc tuyến đường sắt cắt ngang quốc lộ 1 khu vực Chợ Mới xuống phía tây – nam, qua vùng Thái Thông, Thủy Tú tới dãy Đồng Bò. Phòng tuyến được thiết kế tương đối kiên cố. Trên phòng tuyến này, bộ đội ta đã chiến đấu nhiều trận, đánh lui tất cả các cuộc phản kích mở vây của quân Pháp.

Trong 2 ngày 22 – 23/11, quân Pháp tung lực lượng lớn có trọng pháo yểm trợ tấn công phòng tuyến Chợ Mới – Brờten. Toàn bộ lực lượng của ta lui về phía sau lập phòng tuyến mới: Phòng tuyến Cây Đa – Quán Giếng cách Nha Trang 6 kilomet về phía tây, tiếp tục cuộc bao vây giặc Pháp.

Diễn biến chiến trường ở Nam Bộ, Nam Trung Bộ và Mặt trận Nha Trang được Trung ương Đảng, Chính phủ và Hồ Chủ tịch đặc biệt quan tâm, điều nhiều đơn vị bộ đội Nam tiến chi viện cho Mặt trận Nha Trang: Lê Trung Đình (Quảng Ngãi); Thuận Hóa; Nghệ An; Quảng Trị; Bắc Ninh; Bắc Giang; Hà Nội…sát cánh cùng quân, dân Nha Trang – Khánh Hòa chiến đấu.

Đơn vị Lê Trung Đình (Quảng Ngãi) tham gia chiến đấu anh dũng trên Mặt trận Nha Trang – Khánh Hòa (1945 – 1956) - Ảnh Internet.

Cuối tháng 12/1945, Hồ Chủ tịch cử phái đoàn Chính phủ do đồng chí Lê Văn Hiến dẫn đầu đến Mặt trận Nha Trang – Khánh Hòa để tìm hiểu tình hình, phổ biến một số chính sách, chủ trương của Chính phủ và thư của Bác Hồ “Gửi các chiến sĩ cùng đồng bào Nam Bộ và phía Nam Trung Bộ”.

Cuối tháng 1/1946, đồng chí Võ Nguyên Giáp vào kiểm tra tình hình Mặt trận miền Nam. Ngày 27/1/1946, đồng chí tới thị sát Mặt trận Nha Trang và đề xuất sự chuyển hướng của Mặt trận Nha Trang. Đồng chí cho rằng, thực dân Pháp sẽ tăng viện, mở cuộc tấn công mới, ta cần điều chỉnh ngay hình thức bố trí và cách tác chiến, không thể giữ mãi các phòng tuyến hiện nay mà chủ động rút ra một bộ phận chủ lực, chỉ để một bộ phận nhỏ bám sát địch, tổ chức những đơn vị cơ động đánh địch bằng các hình thức tập kích, phục kích tiêu hao sinh lực địch, cho biệt động hoặc du kích thâm nhập đánh phá, toàn dân đánh giặc, mọi vùng, mọi làng đều trở thành làng xã chiến đấu. Đồng thời tỉnh nên chủ động xây dựng căn cứ kháng chiến ở vùng Đồng Trăng.

Ngày 27/1/1946, địch tập trung lực lượng lớn hành quân bằng cơ giới, có xe thiết giáp mở đường tấn công từ Đà Lạt theo đường 20 xuống thị xã Phan Rang. Cùng ngày 27/1, một lực lượng lớn của địch từ Buôn Ma Thuột kéo theo đường 21 xuống Ninh Hòa, hình thành thế gọng kìm từ hai hướng để giải vây cho Nha Trang. Ngày 28/1, từ Phan Rang, chúng mở cuộc hành quân ra Ba Ngòi (Cam Ranh). Ngày 29/1, địch đồng loạt mở các cuộc hành quân vào Nha Trang và ra thành Diên Khánh. Dọc đường tiến quân, đoàn xe cơ giới của địch bị bộ đội, du kích đánh kìm chân tại nhiều nơi.

Trước sức ép lớn do của địch, đồng thời để bảo toàn lực lượng, chuẩn bị cho phương hướng kháng chiến lâu dài, toàn bộ lực lượng ta trên các phòng tuyến ở thành Diên Khánh rút ra Tứ Thôn Đại Điền và lên căn cứ Đồng Trăng.

Cuộc chiến đấu bao vây quân Pháp 101 ngày đêm tại Mặt trận Nha Trang chấm dứt. Mặt trận Nha Trang giam chân địch trong một không gian nhỏ hẹp với một thời gian ngắn để đảm bảo cho cả một không gian rộng lớn xung quanh có thời gian xây dựng, chuẩn bị. Là một thắng lợi có ý nghĩa to lớn làm phá sản âm mưu chiến lược “đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp ra miền Nam Trung Bộ. Thể hiện ý chí đấu tranh giải phóng và lòng yêu nước nồng nàn, khao khát tự do, độc lập của mọi tầng lớp nhân dân Khánh Hòa. Là cuộc hội quân của cả nước, là điểm hội tụ của tình yêu thương, gắn bó Bắc – Nam, tình quân dân đậm đà, thắm thiết./.

- Theo “Mặt trận Nha Trang – Khánh Hòa 23/10/1945”.


Nguồn: Tuấn Trung
23-11-2016
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s