Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động


30-07-2015
Trận đánh Tốt Động – Chúc Động diễn ra từ ngày 5-7/11/1426 tại Tốt Động (còn gọi là Tụy Động) và Chúc Động (còn gọi là Ninh Kiều). Đây là một chiến thắng quân sự lớn của nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi lãnh đạo chống lại sự xâm lược của nhà Minh. Chiến thắng này đã được nhắc tới trong tác phẩm “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi: “Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh hôi vạn dặm;/ Tụy Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm”

Sau 8 năm khởi nghĩa, nghĩa quân Lam Sơn ngày càng lớn mạnh, chiếm lại được vùng đất rộng lớn từ Thanh Hóa trở vào đến Tân Bình, Thuận Hóa (nay là Thừa Thiên Huế) và chuyển hướng tấn công ra Bắc, đẩy dần quân Minh vào thế phòng ngự bị động, buộc chúng phải co cụm về bảo vệ Đông Quan.

Nhà Minh phải cử Vương Thông dẫn hơn 50 nghìn quân sang tăng viện hòng giành lại thế chủ động chiến lược trên chiến trường.

Ngày 5/11/1426, cánh quân Minh do Mã Kỳ, Sơn Thọ chỉ huy tiến qua cầu Tam Ba bị rơi vào trận địa mai phục của quân Lam Sơn bố trí ở cánh đồng Cổ Lãm, tổng Thắng Lãm, huyện Thanh Oai, do Lý Triện và Đỗ Bí chỉ huy. Cánh quân Minh bị thiệt hại nặng nề nên rút lui về tập trung quân với Vương Thông.

Diễn biến trận Tốt Động - Chúc Động.

Ngày 6/11/1426, cánh quân của Lý Triện và Đỗ Bí kéo tới đánh trại quân Minh của Vương Thông ở Cổ Sở. Tuy nhiên, Vương Thông đã phòng bị, giả thua chạy để Đội tượng binh của quân Lam Sơn đuổi lạc vào hầm chông mà thiệt hại. Quân Lam Sơn gặp thất lợi, liền thu quân về Cao Bộ, liên lạc với cánh quân của Đinh Lễ đóng tại Thanh Đàm, phía Nam Đông Quan.

Tối ngày 6/11/1426, Vương Thông lập kế hoạch mới, tập trung lực lượng thành 2 cánh quân đánh xuống Ninh Kiều và Cao Bộ. Một cánh (cánh kỳ binh) đi qua Chúc Động lẻn tới trước đánh vào lưng quân Lam Sơn. Một cánh quân chủ lực do Vương Thông chỉ huy đi tới Chúc Động rồi tới phía Đông và Đông Bắc Cao Bộ, đánh vào chính diện của quân Lam Sơn. Theo kế hoạch, cánh quân đánh tập hậu khi đã sẵn sàng thì nổ pháo hiệu để cả hai cánh quân đồng loạt đánh vào tiêu diệt quân Lam Sơn.

Nắm được ý đồ của quân Minh, đêm mùng 6 rạng ngày 7/11/1426, quân Lam Sơn đã chủ động nổ súng. Cánh quân Minh do Vương Thông chỉ huy lúc đó đi đến Tốt Động tưởng là pháo lệnh như đã hẹn nên vội vã tiến lên, bị quân Lam Sơn từ ba phía: Phía Nam, từ bờ sông Yên Duyệt (tức sông Bùi hay còn gọi là sông Tích), phía Tây từ bờ đầm Rót (vị trí các thôn Thanh Nê, Tử Nê, nay thuộc xã Thanh Bình, huyện Chương Mỹ, Hà Nội) và phía Đông (các làng xung quanh Tụy Động) đánh cho tan tác. Cánh quân của Vương Thông phải tháo chạy về hướng Chúc Động.

Tại Chúc Động, cả cánh quân tập hậu lẫn hậu quân của Vương Thông bị quân Lam Sơn mai phục đổ ra đánh tiếp. Cầu Ninh Kiều bắc qua sông Ninh Giang (sông Đáy) bị quân Lam Sơn chặt đứt.

5 vạn quân Minh bị tiêu diệt, 1 vạn quân Minh bị bắt sống. Một lực lượng lớn quân Minh tháo chạy qua sông Ninh Giang bị chết đuối nhiều đến mức “làm nghẽn cả khúc sông Ninh Giang”.

Tượng đài Anh hùng dân tộc Lê Lợi - Người chỉ huy nghĩa quân Lam Sơn trong chiến thắng Tốt Động - Chúc Động.

Trận Tốt Động – Chúc Động đã làm phá sản kế hoạch phản công của Vương Thông đồng thời tạo ra lợi thế cho nghĩa quân Lam Sơn buộc quân Minh phải rút về cố thủ và chấp nhận đàm phán.

Đây là trận quyết chiến, chiến lược, một trong những thắng lợi quyết định toàn cục của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, đánh dấu bước chuyển quan trọng về thế của nghĩa quân: từ phòng ngự bị động sang chủ động tiến công lực lượng chủ lực của quân Minh.

Nguồn: Thanh Tâm
30-07-2015
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s