Trận Phai Khắt, Nà Ngần


20-12-2015
Cách đây 71 năm, ngày 22 tháng 12 năm 1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo thuộc châu Nguyên Bình, tỉnh Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã ra đời. Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ thị Đội xây dựng kế hoạch tổ chức một trận đánh để “cổ vũ tinh thần đấu tranh cách mạng của cả một dân tộc đang bị nô lệ, đang sục sôi ý chí vùng lên”, đồng thời “khắc phục tình hình thiếu vũ khí trang bị” và “trận đầu nhất định phải thắng”(1).


Sau khi bàn bạc các phương án kỹ lưỡng Ban chỉ huy Đội quyết định “phải tập kích vào đồn trại của địch để chiếm lấy đạn dược” (2), mục tiêu là đồn Phai Khắt và Nà Ngần.

Lực lượng đánh đồn gồm hai tiểu đội, dưới sự chỉ huy trực tiếp của đồng chí Văn (Võ Nguyên Giáp). Ngoài ra, còn có sự tham gia của du kích và cán bộ Việt Minh địa phương làm nhiệm vụ canh gác các ngả đường vào bản. Để đột nhập thuận lợi, đồng chí Võ Nguyên Giáp cho cả tiểu đội cải trang thành lính dõng, chuẩn bị sẵn Giấy đi tuần giả, có đóng dấu đỏ để phục vụ trận đánh.

17h ngày 25/12/1944, Trung đội trưởng Thu Sơn dẫn hai tiểu đội đến đồn Phai Khắt, trình giấy cho lính gác và tiến vào đồn một cách dễ dàng. Đội nhanh chóng chia làm hai mũi: Tiểu đội 1 đánh chiếm nơi để súng, Tiểu đội 2 bao vây đồn. Địch bị bất ngờ, trở tay không kịp, nhanh chóng đầu hàng.

“…. Giữa lúc đó, một đồng chí trong tổ canh gác cách đồn ba cây số, trên đường đi Nguyên Bình, phóng ngựa vào tới nơi báo cáo, tên Đồn trưởng người Pháp đang đi ngựa trở về, đi theo hắn có mấy tên lính không mang theo súng… Anh em cất dọn những vũ khí đạn dược, quân dụng chiến lợi phẩm để ngổn ngang trên sân. Các tổ cảnh giới được lệnh ẩn nấp kín đáo. Một tổ mai phục ngay ở dưới mái hiên, đợi khi tên Đồn trưởng vào tận nơi, sẽ chĩa súng buộc hắn đầu hàng, quyết định bắt sống, trừ trường hợp địch chống cự mới nổ súng…”(3).

Trận đánh diễn ra nhanh chóng, tên Simônô từ Nguyên Bình trở về cũng bị tiêu diệt. Kết quả, ta tiêu diệt 1 tên và bắt sống 17 tên địch, thu được 17 khẩu súng, một ít đạn và quân trang.

Sau khi hạ đồn Phai Khắt, 3h giờ ngày 26/12, Đội khẩn trương hành quân tới đồn Nà Ngần, xã Cẩm Lý (cách Phai Khắt 15km). Đồn Nà Ngần có 22 lính khố đỏ do 2 sĩ quan người Pháp chỉ huy. “Do địa thế đồn Nà Ngần hiểm trở, nên đội quyết định cải trang làm một toán lính dõng, lính khố đỏ áp giải 3 cộng sản Mán đến giao nộp cho quan đồn”. Đúng 7h ngày 26/12/1944, “đội xếp” Thu Sơn cùng tổ xung phong cầm cờ tam tài dẫn ba “cộng sản Mán” vào đồn. Quân Pháp bị mắc mưu, ta nhanh chóng làm chủ đồn, tiêu diệt 5 tên, bắt sống số còn lại, thu nhiều chiến lợi phẩm. Trận đánh diễn ra nhanh chóng, 20 phút sau ta rút khỏi đồn địch.

Cả hai trận đánh, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đều sử dụng chiến thuật hóa trang tập kích. Chiến thuật đó kết hợp với yếu tố bất ngờ, bí mật, nhanh gọn khiến cho địch không kịp trở tay. 

Sau hai trận đánh, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã dẫn quân tiến lên phía Bắc để đánh lạc hướng quân địch và báo cáo với Bác Hồ cùng Liên Tỉnh ủy Cao – Bắc – Lạng về những chiến thắng đầu tiên của Đội, đề nghị Liên Tỉnh ủy chỉ thị cho các châu lựa chọn một số đồng chí bổ sung cho Đội để phát triển thành một Đại đội. Chỉ trong một tuần, lực lượng của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã tăng lên nhanh chóng từ 34 chiến sĩ thành hàng trăm cán bộ, chiến sĩ.

“… Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân là đội quân đàn anh, mong cho chóng có những đội đàn em khác. Tuy lúc đầu quy mô của nó còn nhỏ nhưng tiền đồ của nó rất vẻ vang. Nó là khởi điểm của Giải phóng quân, nó có thể đi suốt từ Nam chí Bắc, khắp đất nước Việt Nam chúng ta” (4).

Xuất quân từ cánh rừng Trần Hưng Đạo, đội quân non trẻ đã đánh thắng hai trận đầu Phai Khắt và Nà Ngần, mở ra truyền thống “đánh thắng trận đầu” của Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng.

(1) Viện Lịch sử Quân sự Việt Nam, “Lịch sử chiến thuật Quân đội Nhân dân Việt Nam (1944 – 1975)”, tập I, Nxb. QĐND, H. 2003, tr.43,44. 
(2) Võ Nguyên Giáp, Những chặng đường lịch sử, Nxb CTQG, H.1994, tr.129.

(3)Hồi ký của Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

(4) Hồ Chí Minh, “Về đấu tranh vũ trang và lực lượng vũ trang nhân dân”, Nxb. Quân đội nhân dân, Hà Nội, 1970, tr.152 – 153.

Nguồn: Thanh Tâm
20-12-2015
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
BẢO VẬT QUỐC GIA
THƯ VIỆN Video
s