Di tích địa điểm huấn luyện chính trị và tổ chức Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Lào


24-08-2017
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Hai dân tộc Việt và Lào sống bên nhau trên cùng một dải đất, cùng có chung một dãy núi Trường Sơn. Hai dân tộc chúng ta đã nương tựa vào nhau, giúp đỡ lẫn nhau như anh em… Tình nghĩa láng giềng anh em Việt – Lào thật là thắm thiết không bao giờ phai nhạt được”. Một trong những dấu mốc quan trọng của mối quan hệ đặc biệt Việt – Lào đó là Đại hội lần thứ II Đảng Nhân dân cách mạng Lào (2/1972).

Năm 1955, Đảng Nhân dân cách mạng Lào được thành lập. Dưới sự lãnh đạo của hai Đảng, hai Nhà nước, mối quan hệ Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam ngày càng được phát huy mạnh mẽ. Trong những giai đoạn khó khăn, gian khổ nhất, cán bộ, đảng viên, quân và dân hai dân tộc vẫn sát cánh bên nhau, “gánh đỡ cho nhau những khó khăn, tạo cho nhau những thuận lợi”, “cọng rau bẻ nửa, hạt muối cắn đôi”, cùng chiến đấu anh dũng, cùng chiến thắng vẻ vang.

Năm 1971, đế quốc Mỹ đẩy mạnh chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”. Trước tình hình đó, Trung ương Đảng chỉ đạo cách mạng Việt Nam, cách mạng Lào cần có bước ngoặt làm thay đổi cục diện chiến trường. Với cách mạng Lào, Đảng ủy chuyên gia (Ban Cán sự miền Tây) đề xuất cần giúp Trung ương Đảng cách mạng Lào bằng cách tập trung cán bộ, đảng viên ưu tú ở tất cả 15 tỉnh của nước bạn Lào cùng các chiến trường Trung, Thượng và Hạ Lào về tập trung huấn luyện chính trị, sau đó tổ chức Đại hội lần thứ II để bạn xác định nhiệm vụ chính trị trong thời kỳ cách mạng mới. Đồng chí Hoàng Xuân Thái - Ủy viên Ban Cán sự của Đoàn ủy được giao nhiệm vụ trực tiếp giúp các bạn Lào trong công tác triệu tập tổ chức huấn luyện chính trị và chuẩn bị cho Đại hội II của Đảng bạn.

Đại hội II Đảng Nhân dân Lào, tháng 2/1972.

Văn phòng Trung ương Đảng đã giao nhiệm cho Tỉnh ủy Hòa Bình giúp Đảng Nhân dân Lào chuẩn bị hội trường, chỗ ăn nghỉ cho khoảng hơn 300 người để tổ chức Đại hội trù bị Đại hội II. Theo đó, tỉnh Hòa Bình đã lựa chọn cơ sở của CP40 – Trường của Ban Thống nhất đào tạo cán bộ miền Nam tập kết tại khu Chăm Mát (hiện nay là khu vực Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hòa Bình) là địa điểm diễn ra Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Lào. Đồng thời, nơi đây còn là địa điểm tổ chức các lớp huấn luyện, bồi dưỡng về công tác Đảng, công tác chính trị, dân vận, bồi dưỡng học tập văn hóa, bồi dưỡng sức khỏe, chữa bệnh cho bạn Lào trong suốt thời gian trước và sau khi diễn ra Đại hội trù bị.

Từ tháng 3 đến hết tháng 12/1971, các đoàn cán bộ, đảng viên ở một số tỉnh Viêng Chăn, Hủa Phăn… đã về tới Hòa Bình huấn luyện chính trị. Sau đó, CP40 nhận được nhiệm vụ tiếp tục giúp bạn Lào tổ chức Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Lào tại Hòa Bình. Trước ngày khai mạc Đại hội, đồng chí Lê Duẩn và đồng chí Lê Văn Lương đã lên kiểm tra lần cuối công tác chuẩn bị. Đồng chí Cay-xỏn Phôm-vi-hản trực tiếp dẫn hai đồng chí đi thăm hội trường, một số phòng của các đại biểu.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp (bên phải) chúc mừng Tổng Bí thư Cay-xỏn Phôm-vi-hản tại Đại hội II Đảng Nhân dân Lào, tháng 2/1972.

Hội trường nằm ở trung tâm, mỗi bên có 4 dãy nhà là nhà ăn, ở của bộ đội. Hội trường dài khoảng 50m, rộng khoảng 20m, tường xây gạch đỏ 20cm, có 1 cửa chính và 4 cửa ngách chia đều 2 bên, mái lợp ngói đỏ, kết cấu vì kèo làm bằng gỗ.

Tháng 12/1971, Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Lào khai mạc. Đại hội diễn ra trong một tuần. Đây là dấu mốc quan trọng góp phần đưa cuộc kháng chiến của nhân dân Lào tiến lên một bước mới. Sau Đại hội, công tác huấn luyện chính trị cho cán bộ, đảng viên nước bạn Lào vẫn tiếp tục đến năm 1972.

Cuối năm 1972, đế quốc Mỹ ném bom thị xã Hòa Bình, toàn bộ hội trường và các dãy nhà xung quanh bị sập hoàn toàn. Năm 1973, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hòa Bình được giao tiếp quản khu vực này. Hiện nay, nơi đây là trụ sở của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hòa Bình (phường Chăm Mát, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình).

Di tích hiện nay đã được tôn tạo lại với chiều dài 40m, rộng khoảng 20m trên nền cũ của ngôi nhà tổ chức Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Lào năm 1971. Đồng thời, nơi đây cũng dựng một bia đá nặng 37,8 tấn, dài 4m, cao 6m. Trên bia đá khắc dòng chữ: “Nơi đây, tháng 12 năm 1971 đã diễn ra Đại hội trù bị Đại hội lần thứ II Đảng Nhân dân Lào (nay là Đảng Nhân dân Cách mạng Lào)”. Dòng chữ được khắc cả bằng tiếng Việt và tiếng Lào.

Ngày 25/12/2012, địa điểm huấn luyện chính trị và tổ chức Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Lào tại bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hòa Bình được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch xếp hạng là Di tích lịch sử Quốc gia.

Bia đá được dựng tại Di tích Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Lào năm 1971 sau khi tôn tạo.

Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Cay-xỏn Phôm-vi-hản đã từng nói: “Trong lịch sử cách mạng thế giới đã có nhiều tấm gương sáng chói về tinh thần quốc tế vô sản, nhưng chưa ở đâu và chưa bao giờ có sự đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt lâu dài và toàn diện như vậy”. Việc tỉnh Hòa Bình giúp đỡ cách mạng Lào mở các lớp huấn luyện chính trị từ đầu năm 1971 đến đầu năm 1972 và tổ chức Đại hội trù bị Đại hội II Đảng Nhân dân Cách mạng Lào một lần nữa minh chứng và khẳng định “mối quan hệ thủy chung, trong sáng đặc biệt Việt – Lào được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hản dày công vun đắp và được các thế hệ cách mạng, chiến sĩ và nhân dân hai nước (Việt – Lào) phát triển, nay đã trở thành quan hệ mẫu mực, hiếm có, đặc biệt là tài sản vô giá của nhân dân hai nước, là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng hai nước trong suốt chặng đường cách mạng của mình”./. [1]

----------------------

[1] Bà Sounthne Sayachak – Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại Việt Nam phát biểu tại Hội thảo khoa học “Quan hệ hữu nghị hợp tác đặc biệt Việt – Lào” diễn ra tại Tỉnh Hòa Bình, ngày 21/5/2009.

 

24-08-2017
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s