Cụm di tích Nà Nưa


30-09-2018
Cụm di tích Nà Nưa (thôn Tân Lập, xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang) bao gồm các di tích: lán Nà Nưa, lán Cảnh vệ, lán Điện Đài, lán Đồng Minh và lán họp Hội nghị Cán bộ toàn quốc của Đảng.

1. Lán Nà Nưa

Lán Nà Nưa là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ở và làm việc từ cuối tháng 5 đến ngày 22/8/1945 để chuẩn bị và lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám năm 1945.

Mùa hè năm 1945, tình hình trong nước và thế giới có chuyển biến thuận lợi cho cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị: “Cần phải chọn ngay trong vùng Tuyên Quang hoặc Thái Nguyên một địa điểm tốt, có dân tốt, địa hình tốt làm trọng tâm liên lạc, giữa miền xuôi và miền ngực và ra nước ngoài làm nơi ở và làm việc để trực tiếp chỉ đạo cuộc khởi nghĩa sắp tới”.

Ngày 4/5/1945, Bác Hồ từ Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào (Sơn Dương, Tuyên Quang). Trước yêu cầu của tình hình mới, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã về Kim Quan Thượng (thuộc huyện Yên Sơn, cách Tân Trào 10km) bàn bạc với đồng chí Song Hào, quyết định chọn địa điểm Tân Trào làm căn cứ cách mạng.

Ngày 21/5/1945, Bác Hồ về đến Đình Hồng Thái, sau đó vào làng Tân Lập, ở và làm việc tại gia đình ông Nguyễn Tiến Sự. Nhớ về khoảng thời gian này, Thượng tướng Song Hào viết trong hồi ký: “Bác bước vào đình Hồng Thái nhìn bao quát khung cảnh và cách đồng chí xung quanh, vẻ rất hài lòng. Tất cả chúng tôi đều xúm lại. Bác bắt đầu câu chuyện bằng những lời thăm hỏi ân cần về sức khỏe chung của chúng tôi rồi hỏi ủy ban châu về tình hình phong trào của địa phương”.

Bác Hồ sang xóm Tân Lập (Tân Trào) vào tạm trú ở một gia đình cơ sở ít hôm, trước khi ra ở lán phía chân núi Nà Nưa. Khi mới tới đây, Người đi thăm chỗ ăn, chỗ ở của đơn vị Giải phóng quân đóng ở đó. Đồng chí Song Hào chỉ đạo giữ bí mật ngay cả với đồng chí chỉ huy đơn vị. Thấy chỗ ăn, nơi ở của cán bộ không được trật tự cho lắm, bèn gặp đồng chí chỉ huy góp ý kiến. Vốn là người nóng nảy, đồng chí chỉ huy tỏ ý không bằng lòng: “Phê bình chúng tôi, chuyện ấy đã có cấp trên của chúng tôi!”. Người vẫn đôn hậu, tươi cười đáp: “Tôi là người dân, tôi cũng có quyền phê bình, góp ý với bộ đội chứ! Bộ đội cách mạng là bộ đội của dân cơ mà!”. Đồng chí chỉ huy đơn vị nghe ra ngay, không dám nói nữa.[1]


Di tích lán Nà Nưa - Ảnh BTLSQSVN.

Được ít ngày, để đảm bảo bí mật và tiện làm việc, Người đã chuyển lên lán Nà Nưa, cách làng Tân Lập 500m về hướng Đông. Vị trí của lán “gần nước, gần dân, xa đường quốc lộ, thuận đường tiến, tiện đường thoái”. Từ Nà Nưa theo hướng Đông Bắc vượt qua đèo De sang Phú Đình (Định Hoá, Thái Nguyên); qua Điềm Mạc ra ngã ba Quán Vuông; ngược phía Bắc lên thị trấn Chợ Chu, Chợ Đồn; theo hướng Đông Nam về thị xã Thái Nguyên và huyện Đại Từ; qua Kim Trận ra huyện Sơn Dương đi Vĩnh Phúc, Vĩnh Yên và lên thị xã Tuyên Quang.

Lán Nà Nưa dựng bằng tre, nửa lán, nửa đất theo kiểu nhà sàn của người miền núi. Lán chia làm hai gian nhỏ, một gian là nơi Bác nằm nghỉ, một gian vừa là chỗ làm việc vừa là nơi tiếp khách của Người.

Trong gian nhà lá đơn sơ bên rừng, Người đã trải qua những ngày thật thiếu thốn, gian khổ, nhưng tinh thần làm việc và nghị lực thật phi thường. Trong những giờ phút hết sức mệt nhọc, nguy kịch ấy, Bác vẫn giữ vững được trí tuệ rất sáng suốt, minh mẫn. Vị lãnh tụ ân cần dặn dò từng việc lớn và truyền lại cho các đồng chí của Đảng ta tấm lòng kiên quyết lớn lao của mình đối với sự nghiệp giải phóng Tổ quốc, trong việc nắm lấy thời cơ để hành động.

Trong những ngày ấy, gần như cả thủ đô cách mạng lo lắng, âu sầu. Không những cán bộ, đảng viên mà cả những quần chúng cứu quốc khi biết tin “đồng chí già” đau yếu, ai nấy đều cảm thấy lòng mình trĩu nặng. Thuốc men thiếu thốn, các cụ già và quần chúng cứu quốc trong làng bảo nhau đi tìm kiếm thuốc bằng lá, rễ cây về để đưa cho “đồng chí già” sắc uống.

Từ căn lán nhỏ này, nhiều văn kiện, chỉ thị, chủ trương, kế hoạch của cách mạng tháng Tám đã được lãnh tụ Hồ Chí Minh soạn thảo. Ngày 04/6/1945, tại lán Nà Nưa, Người đã triệu tập Hội nghị cán bộ toàn khu để củng cố căn cứ địa cách mạng, thành lập khu giải phóng, thống nhất các lực lượng vũ trang thành quân giải phóng, chuẩn bị cho Hội nghị toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội.

Ngày 22/8/1945, lãnh tụ Hồ Chí Minh rời lán Nà Nưa về Hà Nội theo đường Đèo Khế, Cù Vân (Thái Nguyên). Người cử một số đồng chí Phạm Văn Đồng, Lê Giản, Hoàng Văn Thái, Trần Thị Minh Châu ở lại Tân Trào để chỉ huy kháng chiến.

2. Lán Cảnh vệ

Để đảm bảo an toàn cho Bác Hồ, các đồng chí cảnh vệ đã dựng một căn lán nhỏ cách lán Nà Nưa khoảng 20m về phía đông, gọi là lán Cảnh vệ, án ngữ con đường mòn từ làng Tân Lập vào và từ Thái Nguyên sang; đồng thời đặt nhiều trạm gác bí mật xung quanh khu vực Bác ở và làm việc.

Lực lượng cảnh vệ bảo vệ Bác và các cơ quan Trung ương tại Tân Trào được biên chế thành các tiểu đội, đóng ở làng Tân Lập. Trong đó, tiểu đội cận vệ đặc biệt gồm 8 người, có nhiệm vụ kiểm soát tình hình an ninh trong khu vực, theo dõi người lạ mặt, bảo đảm tuyệt đối an toàn cho Bác và Trung ương Đảng, đưa đón, dẫn đường cho các đại biểu về dự hội nghị cán bộ toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội Tân Trào.


Di tích lán Cảnh vệ - Ảnh Trung tâm thông tin du lịch.

3. Lán Đồng Minh

Ngày 16/7/1945, nhóm Con Nai (The Deer Team - nhóm đặc nhiệm của Cơ quan Tình báo chiến lược Mỹ OSS) được thành lập giữa năm 1945 đã nhảy dù xuống Tân Trào với nhiệm vụ huấn luyện và chuẩn bị cơ sở cho lực lượng du kích của Việt Minh chống phát xít Nhật.

Các đồng chí cảnh vệ đã dựng một căn lán nhỏ cách lán Nà Nưa khoảng 60m cho những người lính này ở và làm việc. Tại đây, nhóm quân Đồng Minh đã cung cấp cho lực lượng Việt Minh một số vũ khí, đồng thời trực tiếp huấn luyện cho các chiến sĩ quân giải phóng sử dụng súng cối, cacbin, tiểu liên, lựu đạn...

Lán Đồng Minh tại khu rừng Nà Nưa đã ghi dấu sự hợp tác giữa Mặt trận Việt Minh và quân Đồng Minh, thể hiện sách lược mềm dẻo, linh hoạt của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chính sách đối ngoại đa phương.

4. Lán Điện đài


Di tích lán Điện đài - Ảnh Trung tâm thông tin du lịch.

Lán Điện đài là nơi thông tin liên lạc giữa Mặt trận Việt Minh và quân Đồng Minh. Sự có mặt của những người bạn Đồng Minh tại Tân Trào đã tạo điều kiện thuận lợi cho quân ta nắm bắt những thông tin quan trọng về tình hình thế giới.

5. Lán họp Hội nghị Cán bộ toàn quốc


Lán họp Hội nghị Cán bộ toàn quốc từ 13 đến 15/8/1945 - Ảnh Trung tâm thông tin du lịch.

Từ ngày 13 đến 15/8/1945, Hội nghị Cán bộ toàn quốc của Đảng được tổ chức tại khu rừng Nà Nưa. Hội nghị quyết định phải kịp thời phát động và lãnh đạo toàn dân tổng khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và bè lũ tay sai. Tại hội nghị, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc đã được thành lập và ra bản Quân lệnh số 1, hạ lệnh tổng khởi nghĩa trong toàn quốc.

Mặc dù chỉ ở trong một thời gian rất ngắn, nhưng từ căn lán Nà Nưa, với những nhận định đúng đắn, những quyết tâm kịp thời, táo bạo về thời cơ cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo toàn dân làm nên Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, khai ra sinh Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa – nhà nước dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á./.


[1] “Thượng tướng Song Hào, Hồi ký và tác phẩm”, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Hà Nội, H. 2004.


Nguồn: Thanh Tâm
30-09-2018
Các thẻ
Di tíchNà Nưa
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s