Trung tướng Nguyễn Bình - Tư liệu, hiện vật trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (Phần 2)


19-07-2018
Tiếp theo phần 1 bài tham luận “Trung tướng Nguyễn Bình - Tư liệu, hiện vật trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam” tại Hội thảo khoa học “Trung tướng Nguyễn Bình với cách mạng Việt Nam và quê hương Hưng Yên” diễn ra ngày 18/7/2018, Trang tin điện tử trân trọng giới thiệu quý độc giả phần 2 bài viết.

Lá cờ có số đăng ký 1468-B-396, đồng chí Nguyễn Bình thường mang theo người để truyên truyền gây cơ sở ở Tiên Yên, Cẩm Phả, Hải Phòng, đặc biệt cờ đã được sử dụng để cổ động chiến thắng sau khi giải phóng tỉnh lỵ Quảng Yên tháng 7/1945;

Quảng Yên cách Hải Phòng và núi Đèo không xa, hai nơi này đều có quân Nhật chốt giữ. Để sang được Quảng Yên, địch phải đi bằng ca nô rồi đổ quân lên bến, hai bên bờ đều là những bãi sú vẹt, trong khi nước sông đang lên cao. Quân ở núi Đèo đến phải dùng ôtô chuyển quân, sau đó qua phà Rừng nên mất nhiều thời gian. Còn quân ở Hòn Gai tới dù đi đường thủy hay bộ cũng đều mất rất nhiều thời gian vì đường đi có nhiều cây cối rậm rạp, nhiều dốc.

Lực lượng của ta phải có nhiệm vụ chặn địch ở cả đường thủy lẫn đường bộ, không để chúng chi viện cho Quảng Yên. Ban chỉ huy đã bàn bạc nhất trí đánh chiếm Quảng Yên phải bảo đảm nhanh gọn, không cho địch kịp trở tay, không để phải nổ súng. Chiều 20/7/1945, Nguyễn Bình cùng Quách Lĩnh, Sơn Vĩ và Nguyễn Hùng Phong đang gấp rút chuẩn bị cho trận đánh thì nghe vài tiếng súng nổ trong thị xã Quảng Yên. Thì ra có mấy Thanh niên Đại Việt từ Hải Phòng sang. Chúng vào Dinh tỉnh trưởng lấy súng xả đạn lên trời rồi ép Tỉnh trưởng Ngô Ngọc Thanh, một người có cảm tình với cách mạng giao chính quyền và vũ khí cho chúng. Nguyễn Bình lập tức cùng Quách Lĩnh, Hùng Phong mang theo 2 đội viên du kích đến Dinh tỉnh trưởng. Đến nơi, mọi người thấy có 4 thanh niên Đại Việt đang cầm súng, ngoài đường dân chúng tò mò xúm lại xem rất đông. Nguyễn Bình ra lệnh đưa đám thanh niên Đại Việt xuống thuyền và giải tán đám đông. Sự việc xảy ra ngoài dự kiến, tin Việt Minh có mặt tại tỉnh lỵ Quảng Yên được nhân dân truyền đi rất nhanh. Tình thế bắt buộc, Nguyễn Bình quyết định đánh chiếm Quảng Yên ngay trong đêm 20/7. Trận đánh diễn ra đúng kế hoạch, ta thu toàn bộ vũ khí, đạn dược với 500 khẩu súng, nhiều quân trang, quân dụng, lương thực, thuốc men. Ngày 22/7/1945, Nguyễn Bình tổ chức một cuộc mít tinh lớn và lá cờ được treo tại sân vận động tỉnh lỵ Quảng Yên. Hàng ngàn nhân dân trong tỉnh lỵ và các làng phụ cận giương cao cờ đỏ sao vàng trong niềm hân hoan chào mừng thắng lợi của cách mạng.


Điếu bát từng được đồng chí Nguyễn Bình sử dụng khi họp bàn chuẩn bị Tổng khởi nghĩa giành chính quyền từ tháng 3 đến tháng 8/1945 - Ảnh BTLSQSVN.

Điếu bát có số đăng ký 573-ĐT-25 đồng chí Nguyễn Bình và đại diện Cơ quan Việt Minh Kiến An, Đồ Sơn, Thuỷ Nguyên, và cán bộ chiến khu Đông Triều hay sử dụng khi họp bàn chuẩn bị Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tại số nhà 150 Hoàng Văn Thụ, Hải Phòng, từ tháng 3 đến tháng 8/1945.

Sau trận đánh chiếm tỉnh lỵ Quảng Yên, tình hình trong nước và trên thế giới có điều kiện thuận lợi cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Theo lệnh của Ban lãnh đạo Chiến khu Đông Triều, trực tiếp là Tư lệnh Nguyễn Bình, các đơn vị chiến đấu được tăng cường quân số, vũ khí và tổ chức thêm một số phân đội chiến đấu. 03 giờ sáng ngày 23/8, lực lượng vũ trang Chiến khu chia làm nhiều cánh tiến về Hải Phòng. Sáng ngày 23/8, hàng vạn quần chúng có lực lượng Việt minh làm nòng cốt từ các ngả đường giương cao cờ đỏ sao vàng ầm ầm kéo về quảng trường Nhà hát lớn. Đến 10 giờ cuộc mít tinh được tổ chức trọng thể tại quảng trường Nhà hát lớn thành phố, xoá bỏ chính quyền tay sai của Nhật bị xóa bỏ, Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời Hải Phòng được thành lập trong tiếng hò reo vang dậy của nhân dân. Đây là một chiến thắng quan trọng, tạo đà thuận lợi cho việc tiến đến giải phóng các địa phương ở khu Duyên hải Bắc Bộ. Người có công lớn nhất trong thắng lợi vẻ vang này chính là Nguyễn Bình.Trong những ngày Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Bình đã chỉ huy lực lượng vũ trang cách mạng phối hợp với nhân dân tổ chức giành chính quyền ở thành phố Hải Phòng, Kiến An và Hải Dương.

Nhà sử học Trần Huy Liệu từng ở tù Côn Đảo, giác ngộ Nguyễn Bình, đã viết: “Thảo có can đảm, vũ dũng hơn người và trung hậu với bạn, trung thành với đoàn thể. Trước Cách mạng Tháng Tám, Thảo lập chiến khu Đông Triều một cách tự động... Tháng 3/1945, Nguyễn Bình lãnh đạo tổ chức đánh cướp tàu địch ở Hạ Lý - Hải Phòng, hạ đồn Đông Triều, diệt đồn Bí Chợ, đánh địch chiếm thị xã Uông Bí; tháng 7/1945, tổ chức đánh chiếm giải phóng thị xã Quảng Yên, là tỉnh lỵ duy nhất ở miền Bắc được giải phóng trước Cách mạng Tháng Tám...”. 

Để phát huy hơn nữa những kết quả đạt được trong công tác giáo dục lịch sử truyền thống cho các thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam có các hình thức tuyên truyền về Cách mạng Tháng Tám năm 1945 với lịch sử dân tộc Việt Nam, trong đó có vai trò của Trung tướng Nguyễn Bình- Tư lệnh Chiến khu Đông Triều, như:

1. Tổ chức triển lãm chuyên đề và lưu động về chủ đề này với nhiều tên gọi khác nhau tiêu biểu là triển lãm: “Dấu ấn Mùa Thu lịch sử” (2015) nhân dịp kỷ niệm 70 năm Cách mạng tháng Tám thành công. Tại các cuộc triển lãm này những hiện vật gắn với cuộc đời sự nghiệp của Trung tướng Nguyễn Bình được đưa đi giới thiệu với công chúng ở các đơn vị, địa phương trên phạm vi cả nước, các học viện, nhà trường khu vực Hà Nội, từ đó sẽ khơi dậy tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng cho các thế hệ mà đặc biệt là thế hệ trẻ.


Triển lãm “Dấu ấn Mùa Thu lịch sử” năm 2015 do Bảo tàng LSQS Việt Nam tổ chức có trưng bày hiện vật về Trung tướng Nguyễn Bình - Ảnh BTLSQSVN.

2. Mời các nhân chứng, các chuyên gia nghiên cứu lịch sử giao lưu hoặc nói chuyện chuyên đề, tổ chức các cuộc hội thảo, tọa đàm về chủ đề tướng lĩnh, danh nhân với sự tham gia của đông đảo thế hệ trẻ, cán bộ, nhân viên trong hệ thống Bảo tàng quân đội, các đơn vị kết nghĩa, một số học viện, nhà trường trong và ngoài Quân đội nhằm tuyên truyền cách mạng tháng Tám nói chung, Trung tướng Nguyễn Bình nói riêng.

Có thể khẳng định, với chức năng nhiệm vụ của mình, trong nhiều năm qua, Bảo tàng LSQS Việt Nam đã góp phần không nhỏ vào việc tuyên truyền và phát huy các giá trị di sản văn hóa quân sự Việt Nam, trong đó có tuyên truyền về Cách mạng tháng Tám năm1945 nói chung và những cống hiến to lớn của đồng chí Nguyễn Bình nói riêng đối với Cách mạng Việt Nam, với dân tộc và Quân đội ta. Từ đó, bồi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và nhân dân, củng cố ý chí quyết tâm xây dựng, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.

(Hết)./.


[1] nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam


Nguồn: Thiếu tướng TS Nguyễn Xuân Năng[*], Thiếu tá Nguyễn Thị Lan Hương
19-07-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s