Một số giải pháp trưng bày tại Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng


17-03-2019
Bảo tàng đóng một vai trò tích cực trong việc khám phá, truyền đạt tri thức về tự nhiên và xã hội trong lĩnh vực riêng của nó. Bảo tàng cùng với những thiết chế văn hóa khác đã thực sự trở thành một hình thức cơ bản của tri thức xã hội. Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đã có hệ thống bảo tàng rộng khắp đa dạng về loại hình, phong phú về nội dung, hình thức thể hiện trong các hoạt động của bảo tàng.

Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng (Quân đoàn 1) là bảo tàng thuộc loại hình lịch sử quân sự tọa lạc ở khu vực phía Tây Nam châu thổ sông Hồng, hòa nhập vào quần thể văn hóa khu vực như: Kinh đô Hoa Lư, rừng quốc gia Cúc Phương, Tam Cốc - Bích Động, Tràng An - Bái Đính, Nhà thờ Phát Diệm… tạo nên một tuyến tham quan hấp dẫn, thu hút khách tham quan trong nước và quốc tế.


Toàn cảnh Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng. Ảnh Ngọc Nhuần.

Là một thiết chế văn hóa nằm trong hệ thống bảo tàng Quân đội với nội dung trưng bày thể hiện một cách chân thực, sinh động về quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Binh đoàn chủ lực cơ động, dự bị chiến lược của Quân đội ta, đánh dấu sự ra đời hình thức tổ chức lực lượng quân sự mới của các lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam. Nội dung trưng bày của bảo tàng đã thể hiện nổi bật sức mạnh chiến đấu của Binh đoàn với truyền thống “Thần tốc - Quyết thắng” dưới sự lãnh đạo của Đảng, Quân đội.

Trong hoạt động bảo tàng, công tác trưng bày có vị trí vô cùng quan trọng bởi đó là bộ mặt của bảo tàng, đồng thời là cầu nối giữa bảo tàng với công chúng, giữa tri thức khoa học với khách tham quan. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, trước những nhu cầu ngày càng đa dạng của công chúng, vấn đề đổi mới trong nhận thức, phương pháp trưng bày cũng như trong cách thức tiếp cận công chúng để hoạt động bảo tàng ngày có hiệu quả cao hơn lại càng được chú trọng.


Không gian khánh tiết tại Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng. Ảnh Ngọc Nhuần.

Từ tình hình thực tiễn, Bảo tàng binh đoàn Quyết thắng đã tiến hành nghiên cứu, mạnh dạn áp dụng một số giải pháp trưng bày mới theo hướng hiện đại, thể hiện được tính thống nhất giữa nội dung và hình thức, mối quan hệ qua lại giữa nội dung - kiến trúc - mỹ thuật - kỹ thuật, trong đó nội dung giữ vai trò chủ đạo.

Cấu trúc nội dung trưng bày được thống nhất trên nguyên tắc tạo dựng các không gian hình tượng kết hợp với sưu tập hiện vật điển hình để khắc họa những nét riêng biệt về bộ đội chủ lực. Hệ thống panô tạo dựng đai vách trưng bày chung được thể hiện cách điệu hóa các hình tượng không gian, kết hợp với màu sắc, ánh sáng tạo nên một không gian thẩm mỹ hài hòa, đảm bảo được nội dung trưng bày. Sự phân chia hợp lý giữa các phần trưng bày, giữa các chủ đề trưng bày một cách tự nhiên đã tận dụng được nhiều diện tích trưng bày làm cho trưng bày phong phú và đa dạng về không gian, tạo điều kiện cho các hành trình tham quan thuận tiện, phù hợp, hiệu quả nhất.


Không gian trưng bày: Quân đoàn 1 nơi hội tụ các đơn vị anh hùng. Ảnh Ngọc Nhuần.

Với xu hướng hiện đại, bảo tàng đưa vào trưng bày những hiện vật tiêu biểu có nội dung sâu sắc kết hợp nhiều yếu tố nghệ thuật phục vụ cho nội dung. Các tổ hợp nghệ thuật, tác phẩm nghệ thuật... có kích thước phù hợp, hài hòa với không gian phòng trưng bày; hòa hợp trong môi trường nghệ thuật cụ thể; phù hợp với vai trò, vị trí của hiện vật trưng bày; tạo được môi trường nghệ thuật nằm trong sự thống nhất của ngôn ngữ màu sắc theo chủ đề trưng bày.

Hệ thống ánh sáng nhân tạo với nhiều chế độ màu sắc được thiết kế hài hòa với không gian trưng bày nhằm giải quyết vấn đề mỹ thuật với kiến trúc, tạo cảm xúc mạnh mẽ đối với khách tham quan. 


Trưng bày giới thiệu về các đơn vị tiền thân của Quân đoàn 1. Ảnh Ngọc Nhuần.

Với những giải pháp trưng bày trên, du khách tham quan đến với Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng có được cách nhìn tổng quát, xuyên suốt lịch sử, thấy được giá trị vật chất, tinh thần làm nên chiến thắng, sức mạnh ngàn năm dựng nước, giữ nước, là chiến công nối tiếp chiến công mà mỗi giai đoạn lịch sử được thể hiện dưới những hình thức khác nhau nhưng tựu chung là ý trí: “Không có gì quý hơn độc lập tự do” và tinh thần “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Điều đó có ý nghĩa sâu sắc trong việc nhận thức đánh giá về lịch sử khoa học và lôgíc tạo nên niềm tin và trách nhiệm của mỗi người trong cuộc sống hôm nay.


Không gian trưng bày về “Cuộc hành quân thần tốc của Quân đoàn 1 trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử”. Ảnh Ngọc Nhuần.

Qua hơn 36 năm hoạt động, ngoài việc đón tiếp phục vụ khách tham quan, bảo tàng đã kết hợp với Sở Văn hóa – Thông tin các tỉnh trong khu vực tổ chức nhiều cuộc triển lãm chuyên đề, nói chuyện về hiện vật bảo tàng đến các địa phương, trường học... trên địa bàn có đơn vị của Binh đoàn đứng chân, cùng với nhiều hình thức hoạt động văn hóa thiết thực nhân dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước và Quân đội. Bảo tàng còn có hệ thống kho cơ sở với hơn 6.000 hiện vật – tài liệu đang được bảo quản, kiện toàn các bước khoa học để phục vụ cho công tác trưng bày và nghiên cứu .


Trưng bày về bốn mặt công tác của Quân đoàn 1. Ảnh Ngọc Nhuần.

Bằng tâm huyết và trí tuệ của chính mình, được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp, các ngành Bảo tàng đã phát triển và trưởng thành vững vàng. Ngày 23/12/2002, Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng đã vinh dự được Bộ Quốc phòng, Bộ Văn hóa – Thông tin và Du lịch (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Bảo tàng hạng II.

Năm 2008, được sự quan tâm của Bộ tư lệnh Quân đoàn, Bảo tàng đã được xây dựng mới, đáp ứng nhu cầu xã hội hóa công tác bảo tàng. Bảo tàng luôn phấn đấu không ngừng đổi mới nhằm nâng cao chất lượng phục vụ du khách đến tham quan, nghiên cứu; góp phần xứng đáng vào tiếng nói chung của hệ thống bảo tàng lực lượng vũ trang, phấn đấu cho sự nghiệp bảo tồn và phát triển nền văn hóa nước nhà./.


Nguồn: Cao Ngọc Nhuần – Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng
17-03-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s