Chú trọng sưu tầm hiện vật cho tương lai


25-10-2016
Hiện vật là cơ sở của toàn bộ hoạt động Bảo tàng. Muốn có hiện vật Bảo tàng phải tiến hành sưu tầm. Sưu tầm hiện vật là hoạt động đầu tiên, cơ bản, thường xuyên của Bảo tàng.

Hiện vật của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam  hầu hết là hiện vật về khởi nghĩa, chiến tranh cách mạng ở thế kỷ XX; nhiều hiện vật là đồ dùng chiến đấu, sinh hoạt của lực lượng vũ trang; có 4 hiện vật (xe tăng T54 số hiệu 843, Bản đồ quyết tâm chiến dịch Hồ Chí Minh, Máy bay Mig 21 số hiệu 4324, Máy bay Mig 21 số hiệu 5121) được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia.

Hiện nay, một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng của Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam là xây dựng Bảo tàng mới, nhiệm vụ này chi phối toàn bộ các mặt hoạt động bảo tàng, trong đó có sưu tầm.

Bảo tàng LSQS Việt Nam tổ chức triển lãm giới thiệu những kỷ vật tiêu biểu nhận được từ cuộc vận động sưu tầm và giới thiệu "Những kỷ vật kháng chiến", ngày 2 tháng 2 năm 2010.

Sưu tầm đáp ứng Đề cương trưng bày mới là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt những năm tới.

Trưng bày mới Bảo tàng có nội dung chính là theo tiến trình lịch sử quân sự dân tộc, bên cạnh đó là trưng bày theo chuyên ngành quân sự và sưu tập. Theo đó, lực lượng sưu tầm cần tìm hiểu trọng tâm, trọng điểm từng thời kỳ lịch sử theo đề cương đang xây dựng, tìm hiểu thực tế hiện vật hiện có trong kho để định ra kế hoạch sưu tầm. Ở mỗi trọng tâm, trọng điểm từng thời kỳ cần xác định được sự thiếu vắng hiện vật của sự kiện quân sự lớn, chiến trường chính, thiếu vắng vùng miền, các lực lượng, các mặt hoạt động quân sự. Sẽ là cán bộ, nhân viên sưu tầm, kiểm kê yếu khi chỉ biết lơ mơ thực trạng hiện vật trong kho.

Một thách thức đối với Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam nói chung, nhiệm vụ sưu tầm nói riêng là số lượng hiện vật quân sự thế kỷ XIX trở về trước chưa có là bao, thiếu vắng hiện vật phản ánh lịch sử chống xâm lược thời hai Bà Trưng, Bà Triệu, Lý Bí, Ngô Quyền, nhà Tiền Lê, nhà Lý, nhà Trần, nhà Hậu Lê, vua Quang Trung, Trương Công Định, Nguyễn Trung Trực, vua Hàm Nghi, Phan Đình Phùng, Đinh Công Tráng, Nguyễn Thiện Thuật, Hoàng Hoa Thám...

Sự biến đổi của tự nhiên, sự tàn phá của con người, theo thời gian, mọi biến cố quân sự bị vùi lấp. Sưu tầm hiện vật thời cổ, trung, cận đại quả là “đãi cát tìm vàng”, “mò kim đáy bể”. Mặc dù vậy, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam phải từng bước khắc phục sự thiếu vắng nêu trên. Chúng ta không ảo tưởng là sẽ tìm thấy nhiều hiện vật thời cổ, trung, cận đại phản ánh trực tiếp sự kiện quân sự, nhưng sưu tầm được một vài hiện vật của mỗi biến cố quân sự cổ cũng là thành công. Dưới lòng đất, đáy biển, chúng ta cần theo dõi, phát hiện, sưu tầm những vật thể quân sự của các cuộc khai quật khảo cổ. Trên mặt đất, các biến cố quân sự chỉ còn lưu lại địa danh. Theo các địa danh, lực lượng sưu tầm có thể phát hiện các vật thể quân sự gián tiếp từ tài liệu văn tự cổ, sắc phong của các triều đại phong kiến, gia phả, tộc phả, bia đá, đồ thờ ở các đình, chùa, đền, miếu, tài liệu lưu trữ của về triều đại phong kiến Trung Quốc, của Bộ thuộc địa Pháp, một số bảo tàng nước ngoài.

Sưu tầm xác minh, bổ sung, nhiệm vụ thường xuyên.

Do nhìn nhận lạc hậu về chuyên môn ở một thời kỳ nhất định, do chiến tranh khắc nghiệt, một bộ phận hiện vật trong kho, thời kỳ đương đại, lý lịch thiếu, không rõ ràng hoặc sai về thông tin. Chúng ta khồng thể để hiện vật “câm” kéo dài, mà phải sưu tầm xác minh, bổ sung. Công việc này cũng không dễ dàng. Các hiện vật trên thuộc các cuộc khởi nghĩa, chiến tranh cách mạng: Xô Viết Nghệ Tĩnh năm 1930; quá trình cách mạng Tháng Tám, năm 1941-1945; Kháng chiến chống Pháp, năm 1945-1954; Kháng chiến chống Mỹ, năm 1954-1975; Chiến tranh vệ quốc ở Biên giới Tây Nam và Biên giới Bắc năm 1977-1979; Chiến tranh giữ biển đảo năm 1988; giúp nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng, năm 1979-1989. Bắt đầu từ năm 1930, kết thúc năm 1989, các sự kiện quân sự đương đại cách ngày nay sớm nhất cũng gần 90 năm, muộn nhất gần 30 năm. Nhân chứng lịch sử thưa dần, nhân chứng trẻ nhất cũng đã 45 tuổi. Các tổ chức quân sự giải thể, sáp nhập, quân nhân phục viên, xuất ngũ, thay đổi địa chỉ, nơi sinh sống. Ngành văn hóa, Bảo tàng vận hành theo cơ chế thị trường, hội nhập. Các yếu tố trên là rào cản cho việc sưu tầm xác minh, bổ sung.

Bảo tàng LSQS Việt Nam tiếp nhận hiện vật của Đại tá Đào Văn Trường, nguyên Đại đoàn trưởng Đại đoàn Công pháo 351 trong chiến dịch Điện Phủ, ngày 24 tháng 6 năm 2016.

Bắt đầu vẫn là nhận thức đúng, sâu, năng lực chuyên môn vững, tính chủ động cao của lực lượng sưu tầm. Thông qua tìm hiểu thực trạng hiện vật trong kho, lực lượng sưu tầm chỉ ra hiện vật nào, số lượng bao nhiêu, thuộc sự kiện nào, đề xuất với chỉ huy kế hoạch ngắn hạn, dài hạn, tổ chức lực lượng, bố trí kinh phí, thực hiện sưu tầm xác minh, bổ sung, tránh quan niệm “thổi hồn” cho hiện vật bằng cách lắp ráp thông tin “đầu Ngô, mình Sở”. Muốn vậy, mỗi cán bộ làm công tác sưu tầm phải đặt tinh thần trách nhiệm gắn với đạo đức nghề nghiệp lên trên trong thực hiện nhiệm vụ vì sự tồn tại, phát triển của một bảo tàng quốc gia./.


Nguồn: Hoàng Lâm
25-10-2016
Các thẻ
sưu tầm
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s