Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh với nội dung trưng bày, giới thiệu về con đường “Huyền thoại” Trường Sơn


25-05-2019
Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh trực thuộc Binh đoàn 12, Bộ Quốc phòng, nằm trên địa bàn phường Yên Nghĩa, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Ngày 13/7/1995, Bảo tàng được thành lập trên cơ sở của Bảo tàng Trường Sơn trong những năm chiến tranh. Là Bảo tàng hạng II trong Hệ thống bảo tàng Quốc gia, Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh là một công trình văn hóa mang tính đặc thù của Bộ đội Trường Sơn, hoạt động hiệu quả, phát huy vai trò là một thiết chế văn hóa phục vụ cộng đồng, thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay và mai sau.

Với khuôn viên 20.000m2 cùng với 15.000 hiện vật gốc, bảo tàng đã phản ánh một cách sinh động sự trưởng thành, lớn mạnh của Bộ đội Trường Sơn trên con đường huyền thoại với ý chí quyết thắng, lòng dũng cảm, trí thông minh của con người Việt Nam và tình đoàn kết chiến đấu của ba nước Đông Dương, góp phần to lớn vào chiến thắng vĩ đại mùa Xuân 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Đồng thời bảo tàng còn là nơi giới thiệu các hoạt động sản xuất kinh doanh, xây dựng của Binh đoàn 12, Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn (đơn vị kế tục truyền thống của Bộ đội Trường Sơn trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc).

Với diện tích trưng bày trong nhà 2.800m2, tuy chưa thật đầy đủ, nhưng người xem đã được nhìn tận mắt con Đường Trường Sơn thu nhỏ cùng những khó khăn, gian lao, ác liệt mà nó đã trải qua, trân trọng những thành tựu và sự cống hiến, hy sinh của lớp lớp những người con thân yêu một thời “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” để giành độc lập, tự do, thống nhất Tổ quốc.

Tại khu vực trưng bày, người xem được tận mắt chứng kiến những tấm bảng gỗ khẩu hiệu, thể hiện sự quyết tâm bám rừng, bám đường của chiến sĩ như: “Sống bám đường, chết kiên cường dũng cảm”, “Sê San nổi sóng phà qua, lòng người chiến sĩ C3 quản gì”, “Sông nước là trận địa, cầu phà là vũ khí, công binh là dũng sĩ kiên cường” hay “Máu D2 công binh có thể đổ. Đường BT12 không thể tắc”. Những khẩu hiệu không chỉ là lời nói mà được chứng minh bằng nhiều thế hệ chiến sĩ ngã xuống để đảm bảo cho những chuyến xe, chuyến phà, đoàn thuyền vận chuyển và những đợt hành quân không ngơi nghỉ trong suốt cuộc chiến tranh thần thánh chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam.


Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh. Ảnh Văn Ngọc.

* Trưng bày trong nhà: Tổng diện tích trưng bày 2.800m2 với phương pháp trưng bày khoa học, nội dung phong phú, hấp dẫn đã phản ánh được tinh thần anh dũng kiên cường, không ngại gian khổ hy sinh của Bộ đội Trường Sơn. Từ một “Đoàn công tác quân sự đặc biệt” khi thành lập chỉ có 500 cán bộ, chiến sĩ, trở thành lực lượng “gang thép”, tham gia chiến đấu và phục vụ chiến đấu, lập nên những chiến công oanh liệt. Sự cống hiến công sức, trí tuệ và cả xương máu của hàng chục triệu người con ưu tú của dân tộc đã làm nên tuyến Đường Trường Sơn huyền thoại, trở thành tuyến chi viện đắc lực và cầu nối giữa hậu phương lớn miền Bắc với chiến trường miền Nam và ba nước Đông Dương.

Phòng khánh tiết: Nêu bật vai trò to lớn của tuyến Đường Hồ Chí Minh cũng như tinh thần quyết chiến, quyết thắng, lòng dũng cảm, trí thông minh và tài thao lược của người Việt Nam nói chung và Bộ đội Trường Sơn nói riêng trong công cuộc bảo vệ Tố quốc:

Chủ đề 1: Trường Sơn thuở ban đầu (1959 - 1964): Giới thiệu sự ra đời của Đoàn 559 trên tuyến đường chi viện chiến lược Trường Sơn với phương châm: “Đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”, phương thức vận chuyển: Vác bằng vai, thồ bằng ngựa, voi và bằng xe đạp của Bộ đội Trường Sơn. Theo bước phát triển của cách mạng miền Nam, đầu năm 1961 sau khi được hai Đảng, hai Nhà nước Việt - Lào chấp thuận, Đoàn 559 “lật cánh” sang Tây Trường Sơn mở tuyến chi viện sang đất nước bạn.


Bức phù điêu bằng đồng thể hiện cuộc chiến đấu hợp đồng binh chủng của các lực lượng của Trường Sơn tại gian chính của Bảo tàng. Ảnh Văn Ngọc.

Chủ đề 2: Mở đường cơ giới lớn, tổ chức chiến đấu hiệp đồng binh chủng chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, chi viện miền Nam, đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ” (1965 - 1968): Giới thiệu về sự phát triển ngày càng lớn mạnh của Đoàn 559 và tinh thần thực hiện khẩu hiệu: “Đánh địch mà đi, mở đường mà tiến” của cán bộ, chiến sĩ Trường Sơn. Ta chủ trương mở đường vận chuyển cơ giới kết hợp với đường gùi thồ, hành quân bộ hình thành một tuyến vận tải chiến lược đáp ứng yêu cầu chi viện khẩn trương của chiến trường miền Nam đồng thời dũng cảm, ngoan cường, quyết chiến, quyết thắng đánh bại chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ.

Chủ đề 3: Đỉnh cao của chiến lược ngăn chặn và chống ngăn chặn (1969 - 1972): Giới thiệu về sự phát triển lớn mạnh của các lực lượng Bộ đội Trường Sơn như: Phòng không, công binh, vận tải, đường ống, quân y... và sự hiệp đồng chặt chẽ của các lực lượng, các binh chúng dưới sự chỉ huy thống nhất của Bộ Tư lệnh 559, ta đã đánh bại cuộc chiến tranh ngăn chặn bằng không quân và bộ binh của Mỹ và quân đội Sài Gòn, thực hiện thắng lợi Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào năm 1971. Giữ vững thế chủ động, bảo vệ tuyến hành, lang vận chuyển và lực lượng vận tải trên Đường Trường Sơn.

Chủ đề 4: Trưng bày sưu tập hiện vật về chiến tranh điện tử và chiến tranh hủy diệt của đế quốc Mỹ ở Trường Sơn.


Một góc không gian trưng bày. Ảnh Văn Ngọc.

Chủ đề 5: Giới thiệu hệ thống đường kín - Sáng kiến của Bộ đội Trường Sơn đảm bảo cho xe vận chuyển ban ngày, tránh sự phát hiện mục tiêu ban đêm của máy bay AC-130E: Năm 1971, đế quốc Mỹ đưa máy bay AC-130E vào Trường Sơn đây là loại máy bay được cải tiến với mưu đồ tập trung đánh vào đội hình xe của ta. Để đối phó với AC-130E, ta chủ động mở tuyến đường kín cho xe chạy ban ngày lấn sáng, lấn chiều, đồng thời sử dụng tên lửa và pháo tầm cao bảo vệ đội hình xe an toàn đảm bảo chi viện cho các hướng chiến trường.

Chủ đề 6: Đổi mới thế trận Trường Sơn, tham gia cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử: Giới thiệu về sự phát triển lớn mạnh của các lực lượng Bộ đội Trường Sơn, trong hoàn thiện thế trận cầu đường với tinh thần, quyết tâm cao nhất, khí thế khẩn trương, chớp thời cơ thuận lợi; thế và lực áp đảo kẻ thù cùng với đòn tiến công của quân chủ lực kết hợp với phong trào nổi dậy của quân và dân miền Nam đã đè bẹp mọi sự phản ứng điên cuồng của địch giành thắng lợi trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, mà đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Chủ đề 7: Sự ủng hộ của quốc tế đối với Việt Nam trên Đường Hồ Chí Minh.

Chủ đề 8: Bộ đội Trường Sơn - Binh đoàn 12 - Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn, đơn vị kế thừa và phát huy truyền thống của Bộ đội Trường Sơn trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

* Trưng bày ngoài trời: Giới thiệu các loại xe, pháo, cầu phà… phương tiện vận chuyển, đảm bảo giao thông, vũ khí chiến đấu bảo vệ tuyến Đường Trường Sơn; Hệ thống hầm chỉ huy Sở tiền phương của Bộ Tư lệnh 559; Khu tưởng niệm tri ân gần 20.000 liệt sĩ Trường Sơn đã hy sinh trên tuyến Đường Hồ Chí Minh lịch sử.

Trong nhiều năm trở lại đây, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, Bộ Quốc phòng, đầu tư kinh phí sửa chữa, cải tạo và nâng cấp Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh tạo ra một không gian trưng bày mới theo hướng mở, áp dụng công nghệ và trang thiết bị tiên tiến đồng bộ tạo ấn tượng tốt, hấp dẫn khách tham quan. Các bộ sưu tập hiện vật gốc trong phần trưng bày của bảo tàng không tồn tại đơn lẻ, tách biệt mà được tổ hợp theo một hệ thống lôgic khoa học cộng với các phương tiện âm thanh, ánh sáng hiện đại đáp ứng đúng nhu cầu và thị hiếu của người xem ở cả hai mặt khoa học và thẩm mỹ.


Không gian trưng bày về Bộ đội Trường Sơn - Binh đoàn 12 - Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn. Ảnh Văn Ngọc.

Nhằm nêu bật giá trị lịch sử của con đường “huyền thoại” Trường Sơn và tuyên truyền mang tính giáo dục sâu sắc hơn nữa cho các thế hệ trẻ, Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh tập trung khai thác thế mạnh cơ bản của mình qua hệ thống trưng bày các tổ hợp hiện vật gốc theo chủ đề đã xác định, những vật chứng quan trọng nhất mang giá trị lịch sử, do đó các nội dung trưng bày của chủ đề thực sự có ích và hấp dẫn đối với khách tham quan. Trong thời gian tới, Bảo tàng Đường Hồ Chí Minh có những định hướng cụ thể sau:

- Tiếp tục xây dựng chiến lược, định hướng nội dung trưng bày cho Bảo tàng trong giai đoạn mới nhằm hướng tới việc phát huy giá trị bộ sưu tập hiện vật gốc của Bảo tàng - những vật chứng quan trọng nhất mang giá trị lịch sử, nâng cao chất lượng phục vụ, quảng bá giá trị lịch sử của Đường Hồ Chí Minh trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc.

- Tăng cường việc nghiên cứu, kiểm kê và nâng cao chất lượng các bộ sưu tập hiện vật thông qua các hình thức sưu tầm thực địa, giao lưu, trao đổi hiện vật với các bảo tàng, di tích tại địa phương có tuyến Đường Trường Sơn chạy qua, mở rộng việc tuyên truyền khuyến khích việc trao, hiến tặng hiện vật của các cựu chiến binh…

- Đa dạng hình thức trưng bày, với việc ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại đối với phương thức thể hiện trên phim, ảnh, các dữ liệu số, trong không gian ảo... Chú trọng việc trưng bày lưu động cùng phối kết hợp với địa phương có di tích liên quan nhằm tuyên truyền sâu rộng giá trị lịch sử, giáo dục của con Đường Hồ Chí Minh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam.

- Nâng cao chất lượng thuyết minh, tuyên truyền bằng việc đào tạo cán bộ có trình độ chuyên môn, am hiểu tri thức về Đường Trường Sơn, đầu tư xây dựng các bài thuyết minh có tính thực tiễn sâu sắc, mang sức thuyết phục cao, phù hợp với mọi đối tượng khách tham quan.

- Đẩy mạnh hoạt động truyền thông, quảng bá, đa dạng hóa các hoạt động giáo dục, trải nghiệm, dịch vụ phục vụ khách tham quan và tăng cường quảng bá, xúc tiến du lịch trên các phương tiện thông tin đại chúng, trong các trường học, xây dựng bản đồ số các điểm di tích Trường Sơn…

- Phối hợp với các bảo tàng trong cùng hệ thống, xây dựng cung đường tham quan cho khách du lịch đến Hà Nội. Thúc đẩy tuyến du lịch về nguồn cho các cựu chiến binh, những người đã từng tham gia vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước trên cơ sở kết nối các điểm di tích trên con đường “huyền thoại” Trường Sơn./.


Nguồn: Trung tá Nguyễn Văn Ngọc –  Giám đốc Bảo tàng Đường Trường Sơn
25-05-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s