Người cận vệ của Bác Hồ - Phần 3: Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân đầu tiên


13-12-2017
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết. Hơn ai hết, Bác Hồ, Đảng ta, Quân đội ta ý thức sâu sắc rằng độc lập dân tộc và thống nhất đất nước là sự nghiệp lớn còn nhiều thách thức phía trước. Pháp chiến bại. Mỹ tìm cớ nhảy vào Việt Nam. Một nửa đất nước bên kia giới tuyến 17 đứng trước họa ngoại xâm. Ngô Đình Diệm - con bài từ ống tay áo người Mỹ chui ra để Mỹ thao túng nhảy vào chiếm miền Nam Việt Nam, với dã tâm khống chế Đông Nam Á.

Thấy rõ điều đó, việc xây dựng quân đội chính quy, hùng mạnh để đánh bại đế quốc Mỹ và tay sai là việc vừa cấp bách vừa lâu dài. Thực hiện sự chỉ đạo của Bộ tổng Tư lệnh, Đại đoàn pháo binh 349 được thành lập. Phùng Thế Tài được bổ nhiệm cương vị Đại đoàn trưởng. Đại đoàn 349 lựu pháo 105 ly gồm năm trung đoàn (4, 5, 6, 34, 44), nòng cốt là Trung đoàn 349 Quân khu Việt Bắc, Tiểu đoàn 460 pháo binh, một số đại đội bộ đội địa phương các tỉnh đồng bằng sông Hồng và các Trung đoàn 34, 39, 52 bộ đội miền Nam tập kết. Chính ủy là đồng chí Lê Đình Thiệp.

Trên cương vị Đại đoàn trưởng Đại đoàn Pháo binh 349, Phùng Thế Tài cùng cấp ủy, chỉ huy Đại đoàn sớm đúc rút kinh nghiệm, nâng cao hiệu quả, uy lực của Pháo binh trong chiến dịch Điện Biên Phủ vào học tập, rèn luyện để xây dựng Đại đoàn Pháo binh 349 có sức mạnh toàn diện, nâng cao khả năng chiến đấu của bộ đội pháo binh.


Chủ tịch Hồ Chí Minh tại buổi lễ tuyên dương công trạng các đơn vị lập thành tích xuất sắc đánh thắng trận đầu ngày 2 và ngày 5/8/1964. Đứng bên phải Bác là Tư lệnh Quân chủng Hải quân Nguyễn Bá Phát; bên trái Bác là Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân Phùng Thế Tài.

Năm 1958, Phùng Thế Tài được phong quân hàm Thượng tá. Ông đảm đương nhiều cương vị quan trọng của bộ đội Pháo binh: Từ tháng 11 năm 1961 đến tháng 11 năm 1962, giữ chức Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Pháo binh kiêm Tham mưu trưởng Binh chủng Pháo binh. Thời gian này, ông cùng với bộ đội Pháo binh nghiên cứu nhiều cách đánh địch, nhất là cách bắn máy bay, tàu chiến Mỹ. Khi ở Điện Biên Phủ, pháo phòng không của ta đã chiến đấu kiên cường, bắn rơi nhiều máy bay địch nhưng đó là không gian hẹp, bắt buộc địch phải lao vào trận địa của ta. Đánh Mỹ sau này rất khác. Chiến trường rộng lớn. Máy bay, tàu chiến, thiết xa vận của Mỹ có nhiều lợi thế trong đó yếu tố hiện đại, vượt trội về kỹ thuật rất rõ ràng. Phải chiến đấu và chiến thắng giặc Mỹ trên chiến trường, trên không, trên biển là một bài toán khó. Những câu hỏi đó luôn nung nấu trong đầu Người cận vệ của Bác Hồ trên cương vị chỉ huy bộ đội Pháo binh.

Nhận rõ tình hình diễn biến phức tạp của cuộc chiến tranh và bản chất hiếu chiến của Mỹ, Bác Hồ chỉ thị thành lập Binh chủng Phòng không. Tháng 12 tháng 1962, Phùng Thế Tài được bổ nhiệm là Tư lệnh Binh chủng Phòng không. Binh chủng Phòng không được thành lập đã cho thấy sự nhìn xa trông rộng của Đảng ta, Quân đội ta trong việc quyết đánh thắng giặc Mỹ xâm lược. Hai chữ “Phòng không” đã luôn vang lên trong tâm trí Tư lệnh Phùng Thế Tài. Quân đội ta phải đánh giặc và phải thắng giặc ở trên không. Đó là mệnh lệnh mà Đảng, Bác Hồ giao cho bộ đội Phòng không.

Vào thời điểm này, lực lượng Phòng không chỉ mới có 5 trung đoàn thuộc Bộ Tư lệnh Phòng không và 4 trung đoàn dã chiến thuộc Bộ Tư lệnh Pháo binh. Lực lượng Phòng không mỏng lại thiếu tập trung thống nhất nên địch hoạt động rất trắng trợn, liên tục bay sâu vào nội địa của ta, gây nhiều tội ác. Việc nâng cao khả năng chiến đấu của Bộ đội Phòng không được đặt ra một cách cấp bách.


Bác Hồ và Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân Phùng Thế Tài tại một trận địa tên lửa phòng không của Sư đoàn 361.

Trên cương vị Tư lệnh Bộ đội Phòng không, việc đầu tiên Phùng Thế Tài đề nghị đưa 4 trung đoàn cao xạ dã chiến 214, 118, 224, 228 sát nhập vào Bộ Tư lệnh Phòng không, nâng lực lượng cao xạ lên 13 trung đoàn. Tiếp đó, Tư lệnh chỉ đạo tăng cường mạng lưới ra-đa cả về số lượng và chất lượng. Từ hai trung đoàn ra-đa 290, 291 đã phát triển thêm trung đoàn thứ ba: 292 nên vấn đề kiểm soát các mục tiêu trên không được thực hiện rất tốt. Ra-đa của ta được trang bị nhiều loại máy mới như P10, P15, 513K chủ động hơn trong việc phát hiện địch.

Ngoài trọng địa Hà Nội được bổ sung thêm trung đoàn 260 pháo trung cao gồm 6 đại đội 100 ly có trang bị ra-đa COH9 và máy chỉ huy K6, các yếu địa Hải Phòng, Thái Nguyên, Nam Định, Vinh, pháo phòng không 37l y được thay bằng 57 ly hỏa lực mạnh hơn sẵn sàng giáng trả máy bay Mỹ. Mạng lưới phòng không được nâng cao sức chiến đấu rõ rệt. Tuy nhiên, vấn đề quản lý vùng trời miền Bắc vẫn liên tục được Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tham mưu quan tâm đặc biệt.

Từ thực tiễn của mặt trận Phòng không, Tư lệnh Phùng Thế Tài cùng các đồng chí trong Bộ Tư lệnh đã không quản ngày đêm, rà soát từng vấn đề, xây dựng các phương án để bảo vệ bầu trời của Tổ quốc.


Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm cán bộ, chiến sĩ không quân tại sân bay Kép, Xuân 1967 - Ảnh Tư liệu Bảo tàng LSQS Việt Nam.

Càng đánh giặc Mỹ, càng thấy rõ sự hiếu chiến, quỷ quyệt của Mỹ và bè lũ tay sai. Chúng gây hấn trên biển, trên không. Chúng hò hét leo thang chiến tranh. Chúng tàn sát dân lành vô tội bằng bom đạn, kể cả bom na pan, kể cả chất độc hóa học. Chúng muốn Việt Nam là một bãi thử vũ khí của đế quốc. Chúng đặt Việt Nam lên một thử thách cao chưa từng thấy.

Nhận thức rõ Quân đội ta phải lớn mạnh về mọi mặt để đánh và thắng Mỹ, Bác Hồ chỉ thị thành lập Quân chủng Phòng không - Không quân trên cơ sở hợp nhất Binh chủng Phòng không và Cục Không quân. Năm 1963, Quân chủng Phòng không - Không quân được thành lập, Phùng Thế Tài được cử giữ chức Tư lệnh đầu tiên của Quân chủng.

Việc thành lập Quân chủng Phòng không - Không quân là một việc làm chiến lược hết sức đúng đắn của Đảng và Bác Hồ. Điều này cho thấy sự tin tưởng đặc biệt của Bác Hồ, Quân ủy Trung ương và nhất là niềm tin của cán bộ chiến sĩ dành cho Phùng Thế Tài. Trong các cuộc họp để hợp nhất, Cục trưởng Cục Không quân Đặng Tính đã luôn sát cánh cùng Phùng Thế Tài đề xuất nhiều sáng kiến thấu tình đạt lý. Ban nghiên cứu hợp nhất ra đời. Phùng Thế Tài là Trưởng ban, Đặng Tính là Phó ban. Với cách làm khẩn trương, khoa học, luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, sức mạnh chiến đấu của Quân đội lên trên hết để tạo nên sức mạnh nền tảng của Quân chủng Phòng không - Không quân. Khi còn có ý kiến khác nhau về tên Quân chủng. Có người đề nghị: Quân chủng Phòng - Không quân; có người đề nghị Quân chủng Không quân - Phòng không. Phùng Thế Tài và Đặng Tính thống nhất gửi các ý kiến lên để Quân ủy Trung ương xem xét. Quân ủy Trung ương trình lên Bác Hồ, Bác quyết định lấy tên là: Quân chủng Phòng không - Không quân. Phùng Thế Tài được bổ nhiệm làm Tư lệnh. Đặng Tính được bổ nhiệm làm Chính ủy. Ngày 22 tháng 10 năm 1963, Quân chủng Phòng không - Không quân chính thức được thành lập. Đây là một bước trưởng thành lớn của Quân đội ta.


Bộ Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân báo cáo Đại tướng Võ Nguyên Giáp phương án tác chiến, ngày 22/11/1968, Phó tổng Tham mưu trưởng Phùng Thế Tài (thứ ba từ phải sang).

Ngay sau lễ thành lập, Tư lệnh Phùng Thế Tài và Chính ủy Đặng Tính lên gặp Bác Hồ, báo cáo với Bác tình hình mọi mặt và xin chỉ thị về chủ trương xây dựng lực lượng Quân chủng Phòng không - Không quân. Khi căn dặn xong xuôi, Bác nói vui với Tư lệnh và nhất là với Chính ủy Đặng Tính: “Bác không bênh chú Tài đâu mà để tên Quân chủng như vậy đọc thuận hơn, Bác để dấu gạch ngang ở giữa như vậy là có ý coi hai lực lượng đều quan trọng như nhau”.

Bác Hồ của chúng ta, ở mọi việc đều phân minh và công bằng. Chính điều này đã cho Phùng Thế Tài, Đặng Tính và những cán bộ Quân đội khác có thêm ý chí và niềm tin tất thắng.

Thực hiện lời dạy của Bác, Quân chủng Phòng không - Không quân lập tức xây dựng và hoàn chỉnh kế hoạch bảo vệ vùng trời miền Bắc, tích cực tiêu diệt các loại máy bay địch xâm phạm vùng trời miền Bắc; bảo vệ các yếu địa quan trọng, các trung tâm kinh tế - chính trị của đất nước, nhất là Thủ đô Hà Nội; sẵn sàng lực lượng pháo phòng không dự bị và một bộ phận máy bay vận tải để sử dụng khi có tình huống xảy ra khi có lệnh của Bộ Quốc phòng. Tư lệnh Phùng Thế Tài cùng các đồng chí trong Bộ Tư lệnh chỉ thị cho các đơn vị gấp rút bổ sung, hoàn thiện các phương án tác chiến, kiểm tra củng cố hệ thống hầm hào, trận địa, duy trì chặt chẽ các chế độ bảo quản vũ khí, khì tài, chế độ trực ban sẵn sàng chiến đấu./.

(Còn nữa)


Nguồn: Trung tá, Nhà văn Phùng Văn Khai
13-12-2017
Các thẻ
Phùng Thế Tài
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
BẢO VẬT QUỐC GIA
THƯ VIỆN Video
s