Đô đốc Giáp Văn Cương


14-03-2018
Cuộc đời binh nghiệp của Đô đốc Giáp Văn Cương gắn liền với những chiến công của quân và dân ta trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nhắc đến ông, cán bộ chiến sỹ Hải quân không chỉ nói về vị Đô đốc đầu tiên của Quân chủng mà thường nhắc đến “Tầm nhìn Giáp Văn Cương”, “Ý chí Giáp Văn Cương”.

Đô đốc Giáp Văn Cương sinh ngày 13/9/1921 trong một gia đình nông dân tại xã Bảo Đài, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.  Ảnh hưởng lớn nhất đối với ông là quê hương - nơi có nhiều thanh niên đi theo Hoàng Hoa Thám, lãnh tụ của phong trào khởi nghĩa nông dân.

Năm 1942, ông xin vào ngành hỏa xa, trước làm Ký ga, sau làm Trưởng ga Quy Nhơn, Diêu Trì (Bình Định). Ông tham gia cách mạng tháng 1/1945, đến tháng 8/1945 là Ủy viên quân sự tỉnh Bình Định, phụ trách công binh xưởng Hoàng Hoa Thám; năm 1946, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông đã từng giữ chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 19, Trung đoàn 96; Trung đoàn trưởng Trung đoàn 84 và Trung đoàn 108 thuộc Liên khu 5. Trong kháng chiến chống Mỹ, ông là Sư đoàn trưởng Sư đoàn 324, Sư đoàn 3 và Sư đoàn 2; Tham mưu trưởng Quân khu 5; Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Mặt trận 44 Quảng Đà; Tư lệnh Quân khu 4. 

Năm 1974, ông được thăng hàm Thiếu tướng, giữ chức Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam. Từ tháng 3/1977 -1980, ông được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân chủng Hải quân. Năm 1984, ông được bổ nhiệm là Tư lệnh Quân chủng Hải quân lần thứ 2 và giữ cương vị này đến khi qua đời năm 1990.


Đô đốc Giáp Văn Cương (13/9/1921 - 23/3/1990).

Từ một người lính bộ binh đầy kinh nghiệm trận mạc, ông trở thành một người chỉ huy hải quân lỗi lạc. Thời thanh niên, ông làm nhân viên phục vụ trong ngành đường sắt, đến cuối đời, ông cưỡi những con tàu vượt sóng ra khơi trực tiếp chỉ đạo việc xây dựng và bảo vệ quần đảo Trường Sa. Suốt 9 năm gắn bó với biển cả, ông đã tận tâm, tận lực cùng đồng đội xây dựng và bảo vệ chủ quyền biển đảo - một phần máu thịt không thể tách rời của Tổ quốc Việt Nam. Tên tuổi của ông, sự nghiệp của ông nổi bật với vai trò Tư lệnh trong chiến dịch CQ-88 (Bảo vệ chủ quyền năm 1988 tại quần đảo Trường Sa).

Năm 1984, trên biển Đông xuất hiện “diễn biến lạ”. Tình hình biển Đông ngày một căng thằng. Lúc này, Phó Đô đốc Giáp Văn Cương lần thứ hai được giao nhiệm vụ làm Tư lệnh Hải quân. Với tầm nhìn chiến lược, tư duy quân sự sắc bén, trên cương vị mới, ông dự báo: “Trong tương lai gần, vùng biển khu vực Trường Sa không được bình yên và sẽ là chiến trường chính của Hải quân nhân dân Việt Nam”.

Trong hai năm 1986 - 1987, một mặt ông yêu cầu bộ phận tác chiến soạn thảo gấp kế hoạch và phương án phòng thủ Trường Sa, mặt khác ông chủ động và đề xuất với Bộ Chính trị và Đảng ủy Quân sự Trung ương chấp thuận kế hoạch bảo vệ chủ quyền Việt Nam ở Trường Sa và thềm lục địa phía Nam.


Đô đốc Giáp Văn Cương kiểm tra bắn đạn thật ở Trường Sa năm 1988.

Ngày 6/11/1987, Bộ Quốc phòng Việt Nam chính thức phê chuẩn kế hoạch tác chiến bảo vệ chủ quyền Biển đảo 1987-1990 và ban hành Mệnh lệnh số 1679/ML-QP, giao nhiệm vụ cho Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân đưa lực lượng ra giữ các bãi cạn. Ngày 30/11/1987, Bộ Chính trị ra Nghị quyết 06-NQ/TW về đấu tranh bảo vệ chủ quyền hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.

Thực thi mệnh lệnh của Bộ Chính trị và Bộ Quốc phòng, Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân ra lệnh chuyển trạng thái sẵn sàng chiến đấu đối với lực lượng bảo vệ các đảo thuộc quần đảo Trường Sa; tăng cường phòng thủ quần đảo Trường Sa và điều lực lượng chốt giữ thêm một số đảo xung quanh các đảo đã đóng giữ, để tạo nên sức mạnh của một cụm đảo. Đề phòng xung đột quân sự nhỏ trên khu vực Trường Sa có thể bùng nổ thành một cuộc chiến tranh lớn trên biển. Tư lệnh Giáp Văn Cương ra lệnh: Hết sức bình tĩnh, kiềm chế, tự vệ là chính, không nổ súng trước, nhưng kiên quyết táo bạo, với phương châm “có người, có đảo; còn người, còn đảo”.

Năm 1988, ông được phong Đô đốc Hải quân nhân dân Việt Nam. Nói đến ông cán bộ chiến sỹ Hải quân không chỉ nói đến vị Đô đốc đầu tiên mà còn nói đến “Tầm nhìn Giáp Văn Cương”, “Ý chí Giáp Văn Cương” – vị Tư lệnh can trường của Hải quân nhân dân Việt Nam trong việc phòng thủ Trường Sa và khai sinh ra những nhà giàn DK1 ngày đêm bảo vệ thềm lục địa phía Nam của Tổ quốc.


Đô đốc Giáp Văn Cương và Tổng Bí thư Lê Duẩn - Ảnh Tư liệu.

Để chỉ huy quân chủng hoàn thành tốt nhiệm vụ, Tư lệnh Giáp Văn Cương thường xuyên ra Trường Sa kiểm tra, thị sát việc phòng thủ quần đảo Trường Sa, nắm tình hình nơi ăn, chốn ở, đời sống của những người lính làm nhiệm vụ nơi đảo xa để rồi tạo những điều kiện tốt nhất cho họ yên tâm làm nhiệm vụ. Ông thấu hiểu cuộc sống đầy gian khổ của họ, đất liền khó khăn một thì nơi đầu sóng, ngọn gió này khó khăn lớn gấp nhiều, nhiều lần. Ngay đến nước ngọt nơi đây cũng pha muối mặn, chỉ đủ nấu chín cơm...

Ông dường như lúc nào cũng nghĩ đến Trường Sa vào những năm cuối đời. Các cán bộ, chiến sĩ hải quân ta nhắc tới Trường Sa là nhắc tới ông. Vị tướng già của biển cả sắp đến tuổi 70 đi thăm nhà giàn vẫn mặc quần cộc đánh đu lên để xem mức độ an toàn thế nào, vẫn xắn quần lặn lội kiểm tra việc gia cố ở đảo chìm, đảo nổi là hình ảnh không thể nào quên đối với cán bộ, chiến sĩ nơi đầu sóng ngọn gió này.

Sau khi ông mất (ngày 23/3/1990), quận Liên Chiểu thuộc thành phố Đà Nẵng có một đường phố mang tên Giáp Văn Cương. Bảo tàng Hải quân hay Nhà truyền thống huyện đảo Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hòa còn giữ được nhiều ảnh lưu niệm về vị Đô đốc đầu tiên của Hải quân nhân dân Việt Nam. Ông được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Độc lập hạng Nhất, hai Huân chương Quân công hạng Nhất và truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang (7/5/2010)./.


Nguồn: Trần Thanh Hằng
14-03-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
THƯ VIỆN Video

s