Nguyễn Thái Học


18-08-2014
Nguyễn Thái Học (1902 - 1930), người sáng lập và cũng là thủ lĩnh của Việt Nam Quốc dân đảng. Ông sinh tại làng Thổ Tang, tổng Lương Điền, phủ Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Yên (nay là Thị trấn Thổ Tang, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc). Xuất thân trong một gia đình trung nông sống bằng nghề làm ruộng và dệt vải, buôn vải.


Khi 4 tuổi ông đã được cha mẹ cho đi học chữ Hán, và năm 11 tuổi ông bắt đầu theo học chương trình tiểu học Pháp-Việt tại thị xã Vĩnh Yên, trường An be Xa rô ở Hà Nội và sau đó là trường Cao đẳng Thương mại Huế. Trong thời gian này, Nguyễn Thái Học đã tìm hiểu, tiếp cận và chịu ảnh hưởng những luồng tư tưởng mới, đặc biệt là cách mạng Tư sản Pháp và cách mạng Tân Hợi ở Trung Quốc.

 

Với lòng yêu nước nồng nàn, trước bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, đời sống nhân dân khổ cực lầm than, Nguyễn Thái Học nung nấu ý chí làm cách mạng giải phóng dân tộc.

Năm 1927, ông tham gia nhóm Nam Đồng thư xã (tổ chức yêu nước của sinh viên, trí thức tiến bộ lúc bấy giờ). Tháng 12.1927, sau khi Nam Đồng thư xã bị đóng cửa, Nguyễn Thái Học vận động những người cùng chí hướng thành lập Việt Nam Quốc dân Đảng do ông làm chủ tịch. Việt Nam Quốc dân Đảng theo chủ nghĩa Tam dân của Tôn Dật Tiên (Tôn Trung Sơn, Tôn Văn). Đó là phấn đấu: Dân tộc độc lập - Dân quyền tự do - Dân sinh hạnh phúc. Đường lối của  Quốc dân Đảng là: Trước làm cách mạng Quốc gia, sau làm cách mạng Thế giới. Đảng lấy lực lượng trí thức tiểu tư sản, tư sản dân tộc làm nòng cốt. Chỉ trong một thời gian ngắn, Việt Nam Quốc dân Đảng đã phát triển mạnh mẽ lan rộng khắp các tỉnh ở Bắc kỳ.

 

Tuy nhiên, do tổ chức thiếu chặt chẽ, kỷ luật không nghiêm, lộ bí mật, nhiều tay chân mật thám của Pháp trà trộn trong Đảng, nên cuộc vận động quần chúng của Việt Nam Quốc dân Đảng gặp nhiều trở ngại. Trước tình hình đó, Nguyễn Thái Học cùng các đồng chí của mình chủ trương bạo động cách mạng với phương châm: “Không thành công thì thành nhân”. Dưới sự lãnh đạo của Việt Nam Quốc dân Đảng, đứng đầu là Nguyễn Thái Học, phong trào bạo động chống Pháp nổ ra ở nhiều tỉnh Bắc Kỳ, đỉnh cao là khởi nghĩa Yên Bái (9 đến 18.2.1930). Cuộc khởi nghĩa bắt đầu từ đêm 9 rạng 10.2 ở Yên Bái, Lâm Thao, Hưng Hóa, Phú Thọ, Sơn Tây, trong đó Yên Bái là nơi có tiếng vang nhất. Tại đây, quân khởi nghĩa chiếm được một số vị trí quan trọng nhưng bị quân Pháp dập tắt ngay trong ngày 10.2. Tại Hà Nội, quân khởi nghĩa đánh mìn vào Sở Mật thám, bốt cảnh sát nhằm kiềm chế quân Pháp, phối hợp với yên Bái nhưng ít kết quả. Từ 15 đến 18.2, tại Hải Dương, Hải Phòng, Thái Bình, Bắc Giang…nghĩa quân tấn công các phủ, huyện gây cho Pháp một số thiệt hại. Song do điều kiện chưa chín muồi, thiếu cơ sở vững chắc trong nhân dân nên khởi nghĩa nhanh chóng bị thất bại.

Ngày 20.2.1930, Nguyễn Thái Học bị thực dân Pháp bắt tại Chí Linh (Hải Dương) và xử chém tại Yên Bái ngày 17.6.1930. Mặc dù bị thất bại, nhưng hoạt động của Việt Nam Quốc dân Đảng đặc biệt là khởi nghĩa Yên Bái đã cổ vũ phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược và truyền thống yêu nước của dân tộc ta thời kỳ trước khi có Đảng Cộng sản lãnh đạo.

Nguyễn Thái Học đã để lại tấm gương sáng về chủ nghĩa yêu nước, chí anh hùng và lòng dũng cảm cho hậu thế noi theo. Nhiều địa danh, nhiều công trình văn hoá trong cả nước được mang tên ông.


Nguồn: Phương Anh
18-08-2014
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
BẢO VẬT QUỐC GIA
THƯ VIỆN Video
s