Đinh Công Tráng


05-06-2014
Đinh Công Tráng (1842-1887), quê ở làng Nham Cháng, xã Nham Kênh, tổng Cẩm Bối (nay là xã Thanh Tân, huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam). Đinh Công Tráng có tướng mạo khôi ngô, khỏe mạnh, nhanh nhẹn. Ông là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Ba Đình (Nga Sơn - Thanh Hóa), một trong những cuộc khởi nghĩa của phong trào Cần Vương cuối thế kỷ 19.
Căn cứ Ba Đình cách huyện lỵ Nga Sơn 4km, tây bắc giáp huyện Hà Trung, được xây dựng trên địa bàn ba làng Thượng Thọ, Mậu Thịnh và Mỹ Khê. Vào mùa mưa, căn  bb bcứ này trông như một hòn đảo nổi giữa cánh đồng nước mênh mông, tách biệt với các làng khác. Căn cứ này gọi là Ba Đình vì mỗi làng có một cái đình, từ làng này có thể nhìn thấy đình của hai làng kia. Để chuẩn bị chiến đấu lâu dài, Đinh Công Tráng đã cho bao bọc xung quanh căn cứ là lũy tre dày đặc và một hệ thống hào rộng, cắm đầy chông tre. Ở trong là một lớp thành đất cao 3m, chân rộng 8 đến 10m. Trên mặt thành, nghĩa quân đặt các rọ tre chứa đất nhào rơm xếp vững chắc có những khe hở làm lỗ châu mai sẵn sàng chiến đấu. Thành rộng 400m, dài 1.200m. Đinh Công Tráng có những tướng tài ba như Phạm Bành quê ở làng Tương Xá (Hậu Lộc, Thanh Hóa). Nghĩa quân của Đinh Công Tráng có lúc đông tới hai vạn người, đã đánh nhiều trận giành thắng lợi như trận đánh vào năm Nhâm Ngọ (1882) cướp được tới 50 khẩu súng. Có những trận điển hình như trận tấn công Tòa Công sứ Thanh Hóa 12-3-1886. Tiếp đó, nghĩa quân đã đánh nhiều phủ thành, chặn đánh các đoàn xe, gây cho quân Pháp nhiều thiệt hại. Đầu năm 1887, Đại tá Brissand chỉ huy quân tinh nhuệ đánh và vây hãm căn cứ Ba Đình mấy ngày. Chúng đã biến căn cứ Ba Đình thành biển lửa, nã tới 16.000 quả đại bác trong 1 ngày. Sáng ngày 21-1-1887, chúng đã chiếm được Ba Đình. Thành vỡ, Đinh Công Tráng chạy về Nghệ An. Giặc treo đầu ông với giá cao. Vì tham tiền, tên Lý trưởng làng Chính An đã mật báo cho quân Pháp đến bắt Đinh Công Tráng. Tuy bị địch vây chặt, song trong đêm ông đã chiến đấu anh dũng bắn chết nhiều tên địch và đã ngã xuống trước làn đạn tới tấp của quân thù. Đinh Công Tráng anh dũng hy sinh ngày 6 tháng 10 năm 1887 tại làng Tang Yên, huyện Đô Lương (Nghệ An).

Đinh Công Tráng là một danh nhân quân sự nổi tiếng với những cống hiến lớn lao trong sự nghiệp đánh giặc, cứu nước cuối thế kỷ XIX. Tên tuổi ông gắn liền với nhiều chiến công xuất sắc trong phong trào Cần Vương, với cuộc khởi nghĩa Ba Đình nổi tiếng. Bằng lối đánh nghi binh “lấy ít địch nhiều” rất linh hoạt và sáng tạo, triệt để lợi dụng địa hình để xây dựng căn cứ chống giặc, chiến đấu với một tinh thần dũng cảm, Đinh Công Tráng đã chỉ huy nghĩa quân lập nhiều chiến công. Ông là một thủ lĩnh nghĩa quân xuất sắc, một vị tướng tài năng, thao lược, một công trình sư xây thành đắp lũy sáng tạo, độc đáo. Có thể nói, mặc dù sự nghiệp cứu nước chưa thành công, nhưng Đinh Công Tráng đã nêu tấm gương sáng về tinh thần yêu nước và để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về tổ chức lực lượng, xây dựng căn cứ địa và cách đánh.

Cuộc khởi nghĩa Ba Đình và lãnh tụ Đinh Công Tráng được lịch sử đánh giá rất cao. Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Địa danh này gợi nhớ đến căn cứ kháng chiến lẫy lừng, đã từng khiến giặc Pháp khi nghe nhắc đã phải kinh hồn bạt vía.


Nguồn: Phương Anh
05-06-2014
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s