Nguyễn Thị Minh Khai


20-02-2017
Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai tên thật là Nguyễn Thị Vĩnh, sinh ngày 1/11/1910 tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, trong một gia đình công chức nhỏ. Năm 1924, Nguyễn Thị Minh Khai chuyển sang học lớp Nhất trường Cao Xuân Dục. Tại đây, đồng chí được thầy giáo Trần Phú dạy học và giác ngộ cách mạng.


Từ đó, Nguyễn Thị Minh Khai tích cực tham gia các phong trào đấu tranh tại quê hương như: vận động học sinh bãi khóa, biểu tình đòi ân xá cho cụ Phan Bội Châu, truy điệu cụ Phan Chu Trinh…

Sau một thời gian được tuyên truyền, huấn luyện và thử thách, năm 1927, Nguyễn Thị Minh Khai được giới thiệu vào Hội Hưng Nam, sau này là Tân Việt Cách mạng Đảng - một trong những tổ chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam, rồi được bầu vào Ban Chấp hành tỉnh bộ Nghệ An, phụ trách công tác phụ nữ.

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai - Ảnh Tư liệu.

Năm 1930, Nguyễn Thị Minh Khai gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương phụ trách tuyên truyền, huấn luyện đảng viên tại Trường Thi, Bến Thủy (Nghệ An). Được sự đồng ý của tổ chức, Nguyễn Thị Minh Khai sang Trung Quốc, được Nguyễn Ái Quốc đưa vào làm việc tại Văn phòng chi nhánh Ban phương Đông của Quốc tế Cộng sản tại Hương Cảng và được Người trực tiếp huấn luyện về lý luận cách mạng.

Năm 1931, Nguyễn Thị Minh Khai bị bọn mật thám Anh ở Hương Cảng bắt giam, chuyển giao cho chính quyền Tưởng Giới Thạch tại Quảng Châu (Trung Quốc) giam giữ. Bị tra tấn tàn bạo, nhưng đồng chí vẫn một lòng kiên trung với cách mạng. Nhờ sự vận động của Quốc tế Cộng sản, đồng chí đã được trả tự do. Ra tù, đồng chí tìm đến Thượng Hải bắt liên lạc với đồng chí Lê Hồng Phong và hoạt động trong Ban lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương ở ngoài nước.

Cuối năm 1934, Nguyễn Thị Minh Khai cùng các đồng chí Lê Hồng Phong, Hoàng Văn Nọn, là thành viên đoàn đại biểu Đảng Cộng sản Đông Dương được cử đi dự Đại hội lần thứ bảy của Quốc tế Cộng sản tại Moskva (Mát-xcơ-va).

Thẻ đại biểu của đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai tham dự Đại hội Quốc tế Cộng sản
lần thứ 7, năm 1935 - Ảnh Báo Nghệ An.

Tháng 7 năm 1935, Đại hội khai mạc, Nguyễn Thị Minh Khai đã đọc bản tham luận về “Vai trò phụ nữ Đông Dương tham gia đấu tranh cách mạng”. Đây là sự kiện quan trọng khi lần đầu tiên trên diễn đàn Quốc tế Cộng sản, một phụ nữ phương Đông, một nữ đảng viên ở Việt Nam cất tiếng nói dõng dạc vạch trần chính sách xâm lược của bọn thực dân Pháp đối với Đông Dương, tố cáo tội ác dã man của bọn cướp nước, nêu cao tinh thần đấu tranh cách mạng của phụ nữ Đông Dương, trong đó có vai trò quan trọng của phụ nữ Việt Nam. Sau đó, đồng chí tham gia học tập tại Đại học Lao động Cộng sản Phương Đông.

Năm 1937, đồng chí về nước và được Trung ương Đảng phân công Ủy viên Xứ ủy Nam Kỳ. Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, thực dân Pháp thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng ở Đông Dương. Trung ương chủ trương rút vào hoạt động bí mật và tập trung lực lượng chống chiến tranh đế quốc, giành độc lập dân tộc. Nguyễn Thị Minh Khai được Xứ ủy chỉ định làm Bí thư Thành ủy Sài Gòn – Chợ Lớn và kiêm chỉ đạo trực tiếp phong trào của Nhà máy đóng tàu Ba Son và Công ty Hỏa xa Sài Gòn.

Giữa năm 1940, phát xít Nhật nhảy vào Đông Dương, Xứ ủy đã họp nhận định tình hình và đề ra chủ trương khởi nghĩa giành chính quyền. Sau cuộc họp, cơ sở Đảng bị lộ, ngày 30/7/1940, Nguyễn Thị Minh Khai bị thực dân Pháp bắt, kết án tử hình.

Biết đồng chí là một cán bộ quan trọng của Đảng, thực dân Pháp tra tấn hết sức dã man. Nhưng tất cả những thủ đoạn ấy vẫn không lay chuyển được tinh thần bất khuất của người nữ chiến sĩ cộng sản với lời thề:

“Dù đánh, dù treo, càng kiên quyết

Dù kìm, dù kẹp, chẳng sai lời

Hy sinh phấn đấu vì nhiệm vụ

Triệt để thực hành chết mới thôi”.

Giữa những ngày chết đi sống lại, Nguyễn Thị Minh Khai đã lấy đinh khắc lên tường trại giam những dòng tâm huyết:

“Vững chí bền gan ai hỡi ai

Kiên tâm giữ dạ mới anh tài

Thời cuộc đẩy đưa người chiến sĩ

Con đường cách mạng vẫn chông gai”.

Không khuất phục được người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi, sáng ngày 26/8/1941, thực dân Pháp đưa Nguyễn Thị Minh Khai cùng các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Hà Huy Tập, Phan Đăng Lưu, Võ Văn Tần ra trường bắn Bà Điểm, Ngã ba Giồng, Sài Gòn – Gia Định (nay thuộc huyện Hóc Môn, Tp. Hồ Chí Minh).

Khu lưu niệm đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai ở phường Quang Trung, thành phố Vinh,
tỉnh Nghệ An - Ảnh Báo Nghệ An.

Nguyễn Thị Minh Khai ngã xuống khi mới 31 tuổi trong niềm tiếc thương của các đồng chí, đồng bào. Trước pháp trường, đồng chí hướng về phía đồng bào và nói lời tâm huyết cuối cùng: “Việc chúng tôi làm là chính nghĩa. Vì muốn Tổ quốc chúng tôi được Độc lập, dân chúng tôi được ấm no mà chúng tôi làm cách mạng. Chúng tôi không có tội gì. Thưa đồng bào! Chúng ta phải tiêu diệt đế quốc, phong kiến thì đời sống mới sung sướng được”.

Tên tuổi và sự nghiệp cách mạng cao quý của người chiến sĩ Nguyễn Thị Minh Khai được khắc ghi với tên những con đường, trường học trên khắp mọi miền Tổ quốc để các thế hệ hôm nay và mai sau học tập, noi theo tấm gương của người chiến sĩ kiên trung, bất khuất.


Nguồn: Thuận Nguyễn
20-02-2017
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s