Đồng chí Trần Phú – Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng


25-01-2017
“Đồng chí Trần Phú là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng ta, một học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cộng sản kiên cường, mẫu mực, nhà lãnh đạo trẻ đầy tài năng, người đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng và dân tộc” (1).


Đồng chí Trần Phú (Lý Quý), sinh 1904 tại thành An Thổ, phủ Tuy An, tỉnh Phú Yên (nay là xã An Dân, huyện Tuy An, tỉnh Phú Yên). Nguyên quán ông ở làng Tùng Sinh (nay thuộc xã Tùng Ảnh), huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Cha ông là cụ Trần Văn Phổ, từng đỗ Giải nguyên (đỗ đầu kỳ thi Hương). Mẹ ông là bà Hoàng Thị Cát. Mồ côi cha mẹ từ khi còn nhỏ, được họ hàng nuôi nấng, giúp đỡ, Trần Phú sớm có ý thức tự lập, vượt khó để vươn lên trong học tập, tham gia “Hội Tu tiến” để giúp đỡ bạn bè cùng chí hướng và nuôi dưỡng tinh thần yêu nước.

Đồng chí Trần Phú.

Năm 1922, Trần Phú đỗ đầu kỳ thi Thành chung ở Huế và được bổ nhiệm làm giáo viên Trường Tiểu học Cao Xuân Dục tại Vinh (Nghệ An). Năm 1925, ông đã gia nhập Hội Phục Việt (sau đổi tên thành Tân Việt Cách mạng Đảng), được tiếp nhận những tư tưởng cách mạng của Nguyễn Ái Quốc qua sách, báo truyền bá vào Việt Nam.

Tháng 7/1926, Trần Phú được cử sang Quảng Châu bắt liên lạc với Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Tại đây, ông đã gặp đồng chí Nguyễn Ái Quốc và tham gia vào lớp huấn luyện cán bộ (khóa 2) do Người trực tiếp giảng dạy. Sau khi kết thúc khóa học, Trần Phú được Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giới thiệu sang học tại Trường Đại học Phương Đông (Mátxcơva, Liên Xô) từ năm 1927-1929.

Tháng 4/1930, đồng chí trở về nước hoạt động, tháng 7/1930 được bổ sung vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng và giao nhiệm vụ dự thảo “Luận cương chính trị” để báo cáo tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương.

Để có thêm cơ sở thực tiễn, đồng chí đã đi khảo sát một số địa phương như Hải Phòng, Hòn Gai (Quảng Ninh), Nam Định, Thái Bình… Chuyến đi đã giúp đồng chí hiểu rõ thêm về tình hình công nhân, nông dân; về tổ chức và hoạt động của các cơ sở đảng; về tinh thần và thái độ cách mạng của các giai tầng trong xã hội.

Tháng 7/1930, đồng chí được bố trí về ở và làm việc tại căn nhà trên phố Giăng Xôle (nay là nhà số 90, phố Thợ Nhuộm, Hà Nội). Tại đây, đồng chí Trần Phú đã hoàn thành bản dự thảo “Luận cương chính trị” của Đảng.

Tháng 10/1930, tại Hồng Kông (Trung Quốc), Hội nghị toàn thể Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã họp và thông qua bản “Luận cương chính trị” do đồng chí Trần Phú soạn thảo. Đây là văn kiện quan trọng của Đảng, vận dụng những nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa cùng những luận điểm cơ bản được trình bày trong “Chính cương vắn tắt”“Sách lược vắn tắt” của đồng chí Nguyễn Ái Quốc. Đồng thời, Hội nghị cũng nhất trí bầu đồng chí Trần Phú làm Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Đông Dương.

Sau Hội nghị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Ban Thường vụ Trung ương Đảng, dưới sự chỉ đạo của Tổng Bí thư Trần Phú đã nghiên cứu, đánh giá tình hình cách mạng, kịp thời đưa ra chủ trương, đường lối chỉ đạo phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam. Ngày 18/11/1930, Ban Thường vụ Trung ương ra Chỉ thị về vấn đề thành lập Hội Phản đế đồng minh và thành lập các tổ chức Công hội đỏ, Nông hội đỏ, Thanh niên đỏ, Sinh hội đỏ và Cứu tế đỏ… Đây là sự thay đổi quan trọng trong nhận thức của Đảng về vấn đề lực lượng cách mạng, thành lập mặt trận đoàn kết dân tộc, tập hợp một cách rộng rãi các tầng lớp nhân dân tham gia cách mạng.

Nhà trưng bày lưu niệm cố Tổng Bí thư Trần Phú.

Trong công tác tuyên truyền lý luận, tháng 12/1930, đồng chí Trần Phú và Thường vụ Trung ương Đảng quyết định xuất bản báo “Cờ vô sản” và “Tạp chí Cộng sản”, đồng thời thành lập Ban Tuyên truyền do một Ủy viên Thường vụ Trung ương phụ trách. Nhờ có sự điều chỉnh kịp thời về mặt chủ trương, đường lối, quan điểm, Đảng ta đã từng bước khắc phục những sai lầm theo hướng “tả khuynh”, cô độc, hẹp hòi để lãnh đạo phong trào cách mạng phát triển đúng hướng.

Đồng chí cũng chú trọng xây dựng và củng cố tổ chức, kiện toàn các cơ quan lãnh đạo từ Trung ương đến các Xứ ủy và các đảng bộ, nhất là ở những vùng quan trọng bị địch đàn áp. Quốc tế Cộng sản đánh giá cao hoạt động của Đảng ta, trong đó có công lao của đồng chí Tổng Bí thư Trần Phú. Tháng 4/1931, Đảng ta được công nhận là một bộ phận độc lập trực thuộc Quốc tế Cộng sản.

Ngày 18/4/1931, đồng chí bị thực dân Pháp bắt tại Sài Gòn. Trước những thủ đoạn thâm độc của kẻ thù, đồng chí đã khẳng khái tiến công lại: “Tôi biết nhiều người là để làm việc cho Đảng tôi, nước tôi, chứ không phải khai cho các ông bắt bớ”. Trong thời gian bị giam cầm, Tổng Bí thư Trần Phú đã cũng các đồng chí khác tổ chức nhiều cuộc đấu tranh vạch mặt chế độ lao tù dã man, vô nhân đạo của kẻ thù, tổ chức nhiều buổi huấn luyện chính trị ngay trong nhà tù của Thực dân Pháp.

Ngày 6/9/1931, Tổng Bí thư Trần Phú đã hi sinh tại nhà thương Chợ Quán (Sài Gòn). Đồng chí ra đi nhưng đã nhắn gửi lại đồng chí, đồng bào lời nói bất hủ “Hãy giữ vững chí khí chiến đấu”.

Tổng Bí thư Trần Phú mất đi là một tổn thất to lớn đối với Đảng và phong trào cách mạng của nhân dân ta, đối với phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế lúc đó. Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá đồng chí Trần Phú: “Là một người rất thông minh, hăng hái và cần cù, đồng chí Trần Phú đã làm được nhiều việc quan trọng cho Đảng”. Trong bài “Tưởng nhớ đồng chí Trần Phú” năm 1932, Quốc tế Cộng sản đã khẳng định: “Sự nghiệp cách mạng, niềm tin và phẩm chất cao đẹp của Tổng Bí thư Trần Phú trong nhà tù đế quốc sẽ mãi mãi là tấm gương bất diệt cho những người cộng sản trên toàn thế giới, đặc biệt là những người cộng sản Đông Dương”.

Đồng chí Trần Phú – Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng đã cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc. Mặc dù hi sinh khi tuổi đời còn trẻ, nhưng đồng chí đã có những đóng góp to lớn, quan trọng cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta, đặc biệt là trong giai đoạn bước ngoặt của cách mạng Việt Nam trước và sau khi Đảng ta ra đời./.

-----------

(1) Nguyễn Phú Trọng – Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng.


Nguồn: Thanh Tâm
25-01-2017
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s