Nùng Tông Đản


18-12-2015
Nùng Tông Đản (1046 -?), thường gọi tắt là Tông Đản hay Tôn Đản, là một trong những tù trưởng nổi tiếng, người dân tộc Tày. Ông là thuộc tướng của Lý Thường Kiệt có công lớn trong trận tấn công vào Châu Ung, Châu Khâm và Châu Liêm của nhà Tống (Trung Quốc).

Nùng Tông Đản sinh năm 1046 tại tổng Kim Pha, châu Quảng Nguyên thuộc đạo Thái Nguyên (nay là Nà Cạn, phường Sông Bằng, thành phố Cao Bằng). Cha ông là Nùng Tồn Thương làm Châu mục châu Quảng Nguyên, là người có công giúp nhà Lý ổn định vùng biên cương Cao Bằng, Lạng Sơn.

Năm 1072, vua Lý Thánh Tông qua đời, vua Lý Nhân Tông nối ngôi khi mới 6 tuổi. Nhà Tống ở phương Bắc nhận thấy đây là một cơ hội tốt để xâm lược Đại Việt. Biết tin, triều đình nhà Lý đã cử Thái úy Lý Thường Kiệt chỉ huy quân đội, chuẩn bị lực lượng đối phó.

Lý Thường Kiệt cho rằng: “Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân ra trước để chặn mũi nhọn của giặc". Năm 1075, Tông Đản được cử làm Phó tướng, cùng Lý Thường Kiệt dẫn 10 vạn quân thủy bộ đánh sang đất Tống. Để chuẩn bị cuộc tấn công Đại Việt, nhà Tống đã xây dựng 3 căn cứ quân sự lớn ở Châu Ung, Châu Khâm và Châu Liêm. 3 căn cứ này nằm cách xa nhau, trong đó Châu Ung ở cách xa biên giới Đại Việt hơn cả. Tông Đản được giao 6 vạn quân bộ tiến đánh Châu Ung, Lý Thường Kiệt dẫn 4 vạn quân thủy đánh Châu Khâm và Châu Liêm.

Châu Ung có thành trì kiên cố, với gần 3000 quân do tướng Tô Giám chỉ huy. Cánh quân của Tông Đản nhanh chóng vượt qua các thành trì của nhà Tống, vây hãm thành Châu Ung. Quân Tống trong thành cương quyết cố thủ. Trên các mặt trận khác, quân Lý hoàn toàn làm chủ. Sau khi Lý Thường Kiệt hạ được Châu Khâm, Châu Liêm, vua Tống hoang mang  cử một đạo quân lớn tiếp viện cho Châu Ung nhưng bị chặn đánh phải rút lui.

 
 

Tại Châu Ung, quân Đại Việt đánh hơn một tháng. Tông Đản sai quân dùng hỏa công, bắn các chất cháy như nhựa thông vào thành, trong thành thiếu nước, không thể chữa được cháy. Quân Đại Việt đắp các bao đất cao sát tường để trèo lên thành. Ngày thứ 42, thành Châu Ung bị hạ, tướng Tô Giám tự tử, hơn 5 vạn quân Tống bị bắt và tiêu diệt.

Sau khi hạ được các thành Châu Ung, Châu Khiêm, Châu Liêm, quân Đại Việt rút về nước. Tông Đản được vua phong chức Lang Trung tướng quân, triệu về kinh thành Thăng Long làm Đô quân thống lĩnh ngự tiền sử.

Tông Đản là một vị tướng tài ba đã có công lớn cùng Lý Thường Kiệt tổ chức kháng chiến chống Tống (1075-1077) thành công với những chiến công oanh liệt, khẳng định những đóng góp lớn lao của vương triều Lý và quân dân Đại Việt đoàn, làm thất bại âm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống, mở ra thời kỳ độc lập tự chủ của nước nhà kéo dài gần 2 thế kỷ (1077-1257). 

 

Nguồn: Trường Giang
18-12-2015
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
s