Sự ra đời của Hải quân nhân dân Việt Nam


22-05-2019
Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 đã kết thúc thắng lợi 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta, miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Trước yêu cầu nhiệm vụ quản lý, bảo vệ 800 km bờ biển và hải đảo miền Bắc (từ Móng Cái đến vĩ tuyến 17), mặc dù đất nước còn nhiều khó khăn nhưng Đảng và Bác Hồ đã sớm đặt ra vấn đề phải xây dựng một lực lượng Hải quân chính quy.

Thực hiện nghị quyết của Tổng Quân ủy (nay là Quân ủy Trung ương), để chuẩn bị cơ sở cho việc thành lập Cục Phòng thủ bờ biển, ngày 26/4/1955, Bộ Quốc phòng – Tổng Tư lệnh đã ra Quyết định số 1125/QP-TTL thành lập Trường Huấn luyện bờ biển (C45) và Xưởng sửa chữa tàu thuyền (X46). Nhiệm vụ của Trường Huấn luyện bờ biển là huấn luyện, đào tạo cán bộ, thủy binh cho các thủy đội và đài quan sát, đồng thời tham gia nghiên cứu kế hoạch huấn luyện và hoạt động của lực lượng thủy binh. Xưởng 46 có nhiệm vụ đóng mới, sửa chữa tàu thuyền và vũ khí trang bị kỹ thuật cho các đơn vị hoạt động trên sông biển. Đây là hai cơ sở bảo đảm về kỹ thuật và đào tạo cán bộ của Hải quân.


Công nhân X46 đóng ca nô chiến đấu cho các lực lượng Phòng thủ bờ biển trong những ngày đầu mới thành lập, tháng 5/1955.

Ngày 7/5/1955, Bộ Quốc phòng ra Nghị định số 284/NĐ-A thành lập Cục Phòng thủ bờ biển thành lập Cục Phòng thủ bờ biển (tiền thân của Hải quân nhân dân Việt Nam) với quân số ban đầu là 141 cán bộ, chiến sĩ và hai đơn vị trực thuộc là Trường huấn luyện bờ biển (C45) và Xưởng sửa chữa tàu thuyền (X46). Từ đây nhân dân ta, quân đội ta đã có một lực lượng Hải quân chính thức bảo vệ vùng biển, hải đảo của đất nước. Ngày 7/5 đã trở thành Ngày truyền thống của Hải quân nhân dân Việt Nam.

Nhiệm vụ của Cục Phòng thủ bờ biển là “cơ quan giúp Bộ Tổng Tư lệnh chỉ đạo các lực lượng phòng thủ bờ biển, tổ chức đào tạo cán bộ, nhân viên thủy thủ; sản xuất, sửa chữa dụng cụ, phương tiện về thủy quân; xây dựng các thủy đội để bàn giao cho các khu và liên khu làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh trên các vùng sông, biển”.

Ngay sau khi Cục Phòng thủ bờ biển được thành lập, những đơn vị tàu chiến đấu đầu tiên của Hải quân cũng ra đời. Ngày 24/8/1955, lễ thành lập 2 thủy đội Sông Lô và Bạch Đằng (được trang bị 20 chiếc ca nô bằng gỗ gắn máy ô tô GMC, trên trang bị súng máy M1910 Maxim và súng 12,7 ly) được tổ chức trọng thể bên bờ sông Cấm (Hải Phòng). Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tham dự và chủ trì buổi lễ. Đại tướng nói: “Hai thủy đội này là lực lượng tàu chiến đấu đầu tiên của Hải quân; là những viên gạch đầu tiên để xây dựng Hải quân trong tương lai”.

Đồng chí Đại tướng Võ Nguyên Giáp đọc quyết định thành lập 2 thủy đội Sông Lô và Bạch Đằng, ngày 24/8/1955. Ảnh tư liệu.

Ngay sau khi ra đời, các lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam vừa hoạt động, vừa xây dựng và nhanh chóng phát triển lực lượng, cả về biên chế tổ chức và vũ khí trang bị. Được sự giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa anh em, nhiều đoàn cán bộ, chiến sĩ Hải quân đã được cử đi nước ngoài đào tạo, huấn luyện nhằm nâng cao trình độ tổ chức, chỉ huy. Lần lượt các đoàn tàu chiến đấu có trang bị khá hiện đại được thành lập như: tàu tuần tiễu đầu tiên 50 tấn (1956), tàu tuần tiễu 79 tấn (1959), tàu săn ngầm 200 tấn (1960), tàu phóng lôi (1961)… Sự ra đời của lực lượng tàu chiến đấu thực sự đã tạo nên sức mạnh bảo vệ chủ quyền vùng biển.

Cùng với xây dựng phát triển lực lượng tàu chiến đấu, lực lượng Hải quân nhân dân Việt Nam còn khẩn trương xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, các căn cứ, khu tuần phòng, và lực lượng chiến đấu trên bờ như các cảng quân sự Bãi Cháy, Sông Gianh, các trạm ra đa, thông tin, lực lượng pháo bờ biển. Với các lực lượng này, Hải quân đã làm tốt nhiệm vụ tuần tra, cứu hộ, cứu nạn và diệt trừ thổ phỉ, bảo vệ ngư dân làm ăn trên biển. Đồng thời, tạo nên một sức mạnh, một mũi nhọn tiến công trên biển.


Bảo quản vũ khí trên tàu săn ngầm 200 tấn của Hải quân nhân dân Việt Nam. Ảnh tư liệu.

Để lực lượng Hải quân nhanh chóng phát triển theo hướng chính quy, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ vùng biển, ngày 24/1/1959, Bộ Quốc phòng ra Nghị định số 320/NĐ thành lập Cục Hải quân thay cho Cục Phòng thủ bờ biển.

Cục Hải quân vừa thành lập, vừa phối hợp với các quân chủng, binh chủng bạn và nhân dân ven biển bảo vệ trật tự an ninh trên biển, đảo, thềm lục địa của Tổ quốc. Bảo vệ quyền lợi quốc gia và nhân dân làm ăn trên biển, sẵn sàng đập tan mọi âm mưu hoạt động gián điệp và xâm lược của địch.

Ngày 03/1/1964, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 01/QP thành lập Bộ Tư lệnh Hải quân (Thiếu tướng Tạ Xuân Thu được chỉ định làm Tư lệnh kiêm Chính uỷ). Từ đây Hải quân chính thức trở thành một Quân chủng của Quân đội nhân dân Việt Nam, là lực lượng nòng cốt trong việc phòng thủ bảo vệ vùng biển và hải đảo của Tổ quốc.

Sau 9 năm xây dựng lực lượng trong hòa bình, lực lượng Hải quân đã nhanh chóng trưởng thành, lớn mạnh, sẵn sàng chiến đấu để bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc./.


Nguồn: Thanh Hằng – Bảo tàng Hải quân
22-05-2019
Các bài viết cùng chuyên mục
GIỜ MỞ CỬA
Sáng: Từ 08h00 đến 11h30
Chiều: Từ 13h00 đến 16h30
Các ngày:
Thứ Ba, Tư, Năm, Bảy, Chủ nhật
(Thứ Hai và thứ Sáu đón đoàn trên 150 người)
 

 Thời gian và Giá vé
 Quy định tham quan
 Sơ đồ tham quan
 Đường đến Bảo tàng
 Tham quan Bảo tàng 3D

s