“Xe Quốc tế” của Bảo tàng Hậu cần được đề nghị Bảo vật Quốc gia


26-12-2018
Sau chiến thắng Việt Bắc – Thu Đông 1947, Quân đội ta có bước phát triển mới, nhiều đơn vị tập trung cấp Trung, Sư đoàn được xây dựng. Một số chiến dịch mới được mở, nhu cầu vận tải tiếp tế vũ khí, trang bị, lương thực, thực phẩm tăng cao.

Nhằm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, ngày 18/6/1949, Chủ tịch Hồ Chí Minh kí Sắc lệnh 50/SL quy định nhiệm vụ và tổ chức cơ quan Bộ Quốc phòng, trong đó có Cục Vận tải, có nhiệm vụ tổ chức việc vận tải trong quân đội. Tiếp đó, ngày 4/8/1949, Phái đoàn Mậu dịch Thống nhất Quốc phòng được thành lập theo nghị định số 7/NĐ của Chính phủ. Phái đoàn có nhiệm vụ tổ chức mua hàng từ các địa phương, mua vũ khí thuốc nổ của tàn quân Tưởng Giới Thạch ở biên giới Việt – Trung cung cấp cho lực lượng vũ trang. Để hoàn thành nhiệm vụ nặng nề này, cần phải có phương tiện vận tải cơ giới. Đồng chí Vũ Văn Đôn, Trưởng phái đoàn lập tức lên nhà máy giấy Hoàng Văn Thụ (Thái Nguyên) xin liên hệ một số đồng chí biết tiếng Trung, có trình độ kỹ thuật xe máy cùng một số cán bộ của Cục Vận tải, thành lập một tổ 10 người rồi hành quân lên Bắc Cạn thu gom vật tư, phụ tùng các xe ô tô hỏng của Pháp bỏ lại sau chiến dịch Việt Bắc – Thu Đông 1947. Sau một thời gian mày mò, sửa chữa và lắp ráp tổ đã lắp thành công một chiếc xe ô tô vận tải. Đây là chiếc ô tô vận tải đầu tiên của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Chiếc xe được lắp ráp từ nhiều bộ phận của các hãng xe khác nhau như: Máy của hãng xe Ford (Mỹ), buồng lái của hãng Studebazker (Đức), sát-xi của hãng Renault (Pháp). Xe có động cơ chuẩn chạy bằng xăng, nhưng do điều kiện thiếu nhiên liệu nên thợ kỹ thuật của ta đã sáng chế, cải tiến một số chi tiết máy để có thể chạy được bằng cả than đá và than củi. Xe được đặt tên là “Xe ô tô Quốc tế” do nó được lắp ráp từ nhiều bộ phận của các loại xe do nhiều nước sản xuất.

Ngay sau khi ra đời “Xe Quốc tế” đã vận chuyển hàng chục tấn hàng trên đoạn đường dài hơn 90km từ đèo Tài Hồ Sìn (cách Cao Bằng 19km) đến Bắc Cạn. Đặc biệt “Xe Quốc tế” còn vinh dự được đưa Chủ tịch Hồ Chí Minh trong một số lần người đi công tác ở Việt Bắc và đưa một số khách quốc tế, trong đó có đồng chí Lê-ô Phi-ghê, Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Pháp trong dịp đồng chí cùng đoàn đại biểu của Đảng Cộng sản Pháp sang thăm nước ta năm 1950.


“Xe Quốc tế” tại Bảo tàng Hậu cần. Ảnh BTLSQSVN.

Việc lắp ráp thành công “Xe Quốc tế” - chiếc xe vận tải cơ giới đầu tiên của Quân đội ta vào thời điểm những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp trong điều kiện đất nước khó khăn nhiều mặt đã chứng tỏ sức sáng tạo, tinh thần vượt khó của Quân đội ta nói chung và ngành vận tải quân sự nói riêng.

“Xe Quốc tế” đáp ứng đầy đủ các tiêu chí của Bảo vật quốc gia được quy định trong Luật Di sản Văn hóa:

1. Là hiện vật độc bản (duy nhất không có chiếc thứ hai, không sản xuất hàng loạt).

2. Có hình thức độc đáo (không giống bất cứ xe của hãng nào).

3. Có giá trị đặc biệt (là sáng chế tiêu biểu có giá trị thực tiễn cao, thể hiện trí thông minh sáng tạo, tinh thần tự lực tự cường của Quân đội).

Ngày 7/12/2018, Hội đồng Di sản Văn hóa Quốc gia (Cơ quan tư vấn cho Thủ tướng Chính phủ) đã họp và thống nhất đề nghị Thủ tướng Chính phủ công nhận “Xe Quốc tế” là Bảo vật Quốc gia. Đây là hiện vật thứ 9 của hệ thống Bảo tàng Quân đội được đề cử Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật Quốc gia./.

 

[*] Nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.


Nguồn: Thiếu tướng Nguyễn Xuân Năng[*]
26-12-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s