Trận “độn thổ” Phúc Lâm - Như Thiết (10/4/1952)


18-04-2018
Đến tham quan Bảo tàng Lực lượng vũ trang Việt Bắc (Quân khu 1), du khách rất ấn tượng với một sản phẩm mỹ thuật tái hiện một trận đánh của quân và dân Việt Bắc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Đó là hộp hình minh họa trận phục kích Phúc Lâm - Như Thiết diễn ra ngày 10/4/1952 mà lực lượng chính tham gia trận đánh là Tiểu đoàn 61, tỉnh Bắc Giang.

Tiểu đoàn 61 (tỉnh Bắc Giang) được thành lập vào ngày 6/11/1949, biên chế gồm 5 đại đội (555, 511, 198, 521, 219). Vũ khí trang bị gồm: 4 đại liên, 13 trung liên, 2 cối 81mm, 3 cối 60mm, 21 tiểu liên và 65 súng trường, ngoài ra mỗi người có 3 lựu đạn và mỗi tiểu đội có 1 mìn chống bộ binh. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Tiểu đoàn 61 đã mưu trí dũng cảm chiến đấu nhiều trận với quân địch bảo vệ quê hương, tiêu biểu có trận đánh “độn thổ” Phúc Lâm - Như Thiết.

Đầu năm 1951, thực hiện kế hoạch đợt hoạt động tác chiến của Ban chỉ huy tỉnh đội Bắc Giang, Tiểu đoàn 61 tổ chức trận phục kích ở Phúc Lâm - Như Thiết trên đường số 1A. Đoạn đường này dài 4km thuộc xã Hồng Thái, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang, có địa hình bằng phẳng, xen kẽ đồng ruộng, làng mạc nên rất thuận lợi cho phục kích.

Để tiêu diệt lực lượng dò mìn của địch trên đoạn đường Phúc Lâm – Như Thiết, nhằm tiêu hao một bộ phận sinh lực địch, phối hợp cùng với bộ đội Tỉnh đội Bắc Ninh chống càn. Ban chỉ huy Tiểu đoàn 61 được giao nhiệm vụ phục kích đã tổ chức trinh sát kỹ địa hình và tìm ra quy luật hoạt động của địch, xây dựng phương án tác chiến cụ thể. Đặc biệt là đào hầm chôn quân, tạo bí mật bất ngờ tập trung ưu thế hỏa lực tiêu diệt địch, thực hiện đánh nhanh, giải quyết nhanh.


Mô hình tái hiện trận phúc kích Phúc Lâm - Như Thiết (10/4/1952) trưng bày tại Bảo tàng Lực lượng vũ trang Việt Bắc (Quân khu 1).

Vào 23 giờ ngày 9/4/1952, các đơn vị có mặt tại địa điểm dự kiến bố trí triển khai. Lực lượng du kích mang theo phên tre ngụy trang có mặt cùng bộ phận đào hầm chôn quân. Công việc hết sức khẩn trương, để giữ bí mật, toàn bộ đất đào lên đều được chuyển về sau làng đổ xuống ao, khi qua đường đều có rải chăn, ni lông lót tránh đất rơi vãi. Đúng 3 giờ 30 phút, công việc đào hầm chôn quân hoàn tất theo kế hoạch. Mỗi hầm bố trí 3 người, bảo đảm bí mật, khi có lệnh là tất cả vùng lên đánh địch được ngay.

6 giờ 30 phút ngày 10/4/1952, 75 tên địch được trang bị đầy đủ vũ khí và 2 máy dò mìn từ Phúc Lâm đi. Đến 7 giờ 15 phút thì chúng vào ổ phục kích của bộ đội ta. Nắm đúng thời cơ, có hiệu lệnh toàn bộ đều bật khỏi hầm xông lên, đồng loạt nổ súng xung phong. Các đơn vị khác theo kế hoạch chặn đầu, khóa đuôi, buộc địch co cụm xuống rãnh bên đường. Bị phục kích bất ngờ, quân địch rối loạn đội hình bỏ chạy toán loạn, một bộ phận ngoan cố chống trả và gọi viện binh. Các đơn vị bắn chia cắt, tiêu diệt địch, tạo điều kiện cho lực lượng xung kích xung phong lên mặt đường dùng lựu đạn, lưỡi lê diệt và bắt tù binh, thu vũ khí.

Với tinh thần tiến công kiên quyết, hiệp đồng chặt chẽ, sau 10 phút chiến đấu quyết liệt, ta đã tiêu diệt 44 tên, bắt sống 22 tên, thu 1 trung liên, 1 tiểu liên, 2 súng trường, 2 máy dò mìn. Thắng lợi của trận đánh thể hiện tinh thần dũng cảm, sáng tạo và hiệp đồng chiến đấu chặt chẽ giữa Tiểu đoàn 61 với du kích huyện Yên Dũng và Việt Yên. Trận đánh chứng minh khả năng tác chiến phục kích trên địa hình đồng bằng trống trải, nơi địch tổ chức bố phòng nghiêm mật.

Đây là trận đánh có hiệu xuất chiến đấu cao, tiêu diệt một bộ phận sinh lực địch, giáng một đòn mạnh vào tâm lý vốn đã hoang mang lo sợ của binh lính địch; tạo thời cơ cho nhân dân địa phương đấu tranh với địch để trở về làng cũ sinh sống, phá tan kế hoạch dồn dân của thực dân Pháp./.


Nguồn: Nguyễn Kim Ngân – Bảo tàng Lực lượng vũ trang Việt Bắc
18-04-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
THƯ VIỆN Video

s