Tàu 41 và chuyến hàng chở vũ khí vào Bà Rịa năm 1963


12-06-2019
Ngày 26/9/1963, phân đội tàu 41 nhận nhiệm vụ chở hàng chi viện vào bến Lộc An thuộc tỉnh Bà Rịa (nay là tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu). Đây là chuyến đi hết sức quan trọng, đột phá vào bến mới, chiến trường mới. Tàu gồm 12 cán bộ, thủy thủ: Thuyền trưởng Lê Văn Một, Chính trị viên Đặng Văn Thanh, Máy trưởng Huỳnh Văn Sao. Các Thủy thủ là Thôi Văn Nam, Nguyễn Văn Ngọc, Thắng Rô, Ba Nhợ, Năm, Thiện, Thưởng, Hoa và Sơn. Tất cả 12 người đều là đảng viên.

Ngày 25/9, các đồng chí nhận tàu sửa chữa ở Xưởng X46 Hải quân. 16 giờ 45 phút ngày 26/9/1963, tàu chở hơn 18 tấn vũ khí xuất phát tại bến Đồ Sơn (Hải Phòng). Tàu 41 xuất phát trong điều kiện thời tiết biển động sắp có bão, đây cũng là một nhân tố để những con tàu không số tạo bí mật bất ngờ cho thắng lợi chuyến đi.

Nhằm bảo đảm bí mật, nghi binh địch, ra tới phao số “không” tàu chạy ngược về phía đảo Cát Bà, sau đó sang cảng Giáp Khẩu (Trung Quốc). Nghỉ ở đây hai ngày, khi biết sắp có bão tàu xuất phát về phía Nam. Tới vĩ tuyến 17 thì gặp gió lớn, sóng cấp 6, cấp 7. Hầu hết mọi người đều say sóng. Tàu nghiêng lắc mạnh, khi nấu ăn anh em phải cho màn vào nồi để cháo đỡ sánh ra ngoài, sau 5-6 giờ mới nấu xong được nồi cháo. Qua hết bão thì lại gặp gió Nam. Để che mắt địch khi ngang qua đảo Phú Quý, Thuyền trưởng Lê Văn Một chỉ huy cho tàu len lỏi lẫn vào thuyền đánh cá của ngư dân. 20 giờ ngày 2/10/1963, bắt được đèn pha ở cửa Vũng Tàu, thuyền trưởng cho tàu chạy về phía Lộc An. Tàu chạy qua chạy lại nhưng vẫn không nhận được tín hiệu người của bến ra đón. Chỉ huy tàu quyết định cử hai đồng chí bơi vào bờ bắt liên lạc nhưng không được.

Tàu tiếp tục tìm luồng lạch để vào bờ. Khoảng 2 giờ sáng thì có người của bến ra. Anh em cho biết hai tiểu đoàn đã ém sẵn chờ bốc hàng. Lúc này nước bắt đầu rút mạnh. Tàu chạy được một lúc thì mắc cạn, tình thế hết sức nguy hiểm; bởi cách đó không xa là đồn Phước Hải của địch. Thuyền trưởng Lê Văn Một đã nhanh trí đánh lái cho tàu xoay mũi về phía bờ để bọn địch trên đồn nhìn xuống, thấy thuyền bé đi và khó phát hiện. Con tàu đã rơi vào tình thế khó khăn. Chỉ huy bến cho biết mấy hôm nay địch huy động 27 xe M113, sắp càn vào vùng này và cho ý kiến là phải hủy tàu càng nhanh càng tốt.


Đội tàu 41 chụp ảnh lưu niệm trước khi đi làm nhiệm vụ, năm 1963. (Hàng trước, từ phải sang trái: đứng thứ 2 là đồng chí Lê Văn Một, thứ 3 là đồng chí Đặng Văn Thanh).

Nói đến chuyện hủy tàu khiến anh em tàu nao lòng. Cuộc họp chi bộ được triệu tập khẩn cấp. Trời sắp sáng. Sau khi trao đổi, chi bộ quyết định không hủy tàu. Mặc dù bị mắc cạn trước mũi địch, nhưng ta vẫn chưa bị lộ. Hơn nữa tàu của ta không lớn hơn tàu đánh cá của dân địa phương bao nhiêu, lại cùng dạng. Hủy tàu lúc này là đánh động cho địch biết và con đường vào bến Bà Rịa chắc là khó có thời cơ thực hiện.

3 giờ sáng, bến tổ chức bốc hàng. Nước cạn, anh em đứng thành hàng, chuyền tay nhau từng hòm súng, đạn. Gần sáng, mặc dù vũ khí chưa chuyển hết nhưng đành dừng lại.

Đồng chí Lê Văn Một dẫn anh em lên bờ để nếu gặp trường hợp xấu, cùng địa phương chiến đấu bảo vệ hàng. Bí thư Chi bộ Đặng Văn Thanh ở lại sẵn sàng hủy tàu khi cần thiết. Thợ máy Huỳnh Văn Sao cũng một mực xin ở lại. Hai đồng chí bắt đầu cài kíp nổ vào một tấn bộc phá vốn sẵn có trên tàu. Hai anh em bình tĩnh ngồi chờ.

11 giờ có tiếng động cơ. Hai người ngẩng lên, một chiếc máy bay trinh sát từ phía bờ tới. Hai người cùng nhìn nhau. Tới chỗ con tàu mắc cạn nó nghiêng cánh, đảo một vòng. Hai người muốn tắc thở. Không ai sợ chết. Chỉ lo nhiệm vụ mở bến chưa hoàn thành, con đường đã bị lộ. Một lát chiếc máy bay đã biến mất. Họ cùng thở phào.

Bỗng có hai thủy thủ trong bờ chèo xuồng ra:

- Trong bến bảo đã lộ rồi, các anh cho hủy tàu ngay. Nhưng đồng chí Thanh không đồng ý.

Lại có tiếng máy bay, hai chiếc khu trục sà xuống thấp. Đồng chí Thanh kín đáo cầm súng, đồng chí Năm Sao nhặt bao diêm. Căng thẳng, lo lắng... Chiếc đi đầu bắt đầu bổ nhào. Đồng chí Năm Sao lấy que diêm. Anh Thanh nhắc: Bình tĩnh!

Một quả bom sẽ rơi xuống chăng? Nhưng chỉ có tiếng rú của động cơ.

Chiếc thứ hai lại bổ nhào. Có thể chúng đã lờ mờ nhận ra điều gì, nhưng chưa khẳng định. Nếu trên tàu tỏ ra bối rối, chúng sẽ xả đạn. Nên hai người đã rất bình tĩnh, thi gan với chúng. Hai chiếc khu trục sà xuống một vòng nữa rồi bay đi. Người của bến lại giục hủy tàu, nhưng đồng chí Thanh không đồng ý.


Một tàu không số chở vũ khí vào miền Nam. Ảnh tư liệu.

12 giờ trưa, triều cường bắt đầu lên. 13 giờ đã nghe tiếng nước lóc bóc dưới đáy tàu. Tàu nổi dần. May trưởng Năm Sao khởi động máy. Chính trị viên Đặng Văn Thanh điều khiển tàu ra khỏi bãi cạn và chạy lòng vòng ngoài cửa sông Ray chờ tối. 17 giờ tàu chạy lẫn vào những đoàn tàu đánh cá của dân vào bến. 19 giờ ngày 3/10/1963, Thuyền trưởng Lê Văn Một và các thủy thủ trên bờ trở lại tàu trong niền vui khôn xiết, tiếp tục bàn giao lại số hàng cho bến. Nhiệm vụ đã hoàn thành thắng lợi.

Bộ Tổng Tham mưu và Lữ đoàn 125 Hải quân đánh giá chuyến đi này hoàn thành nhiều mặt, đã nêu tấm gương sáng về lòng dũng cảm, mưu trí, linh hoạt, bình tĩnh, tự tin và quyết đoán để làm nên thắng lợi.

Trong hàng trăm chuyến đi của những con tàu “không số” chở hàng vào chi viện cho chiến trường miền Nam, có nhiều chuyến đã đi tới đích và trở về an toàn, góp phần quan trọng làm nên những chiến thắng oanh liệt của quân, dân ta trên chiến trường. Có không ít những chuyến đi sau biết bao gian khổ, vất vả, vật lộn với sóng gió bão giông và đấu trí căng thẳng với sự cương tỏa, ngăn chặn quyết liệt của máy bay, tàu chiến địch, đã gần đến nơi nhưng tàu vẫn không thể vào được bến giao hàng đành phải quay về để giữ vững bí mật, bảo toàn lực lượng chờ cơ hội đi tiếp.


Bia di tích Đường Hồ Chí Minh trên biển tại bến Lộc An, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, nơi tiếp nhận chuyến vũ khí do tàu 41 vận chuyển chi viện chiến trường, ngày 3/10/1963. Ảnh BTHQ.

Có những chuyến đi mãi không bao giờ trở lại; cán bộ, chiến sĩ trên tàu sau khi đã chiến đấu anh dũng trong vòng vây của địch, cuối cùng phải điểm hỏa hủy tàu và hy sinh cùng với con tàu để vũ khí, hàng hóa của ta không bị rơi vào tay kẻ thù và giữ bí mật con đường vận chuyển. Và cũng có những chuyến đã đưa được hàng vào bến song tàu không thể trở ra biển được đành phải hủy để bảo vệ bí mật, sau đó cán bộ, chiến sĩ trong đội tàu đi theo đường Trường Sơn trở về đơn vị nhận tàu khác vẫn mang phiên hiệu tàu cũ để tiếp tục thực hiện những chuyến công tác mới.

Tàu 41 bị hủy ở Đức Phổ, Quảng Ngãi, ngày 26/11/1966. Sau đó, cán bộ, chiến sĩ tàu 41, đi theo đường Trường Sơn trở về miền Bắc. Đầu năm 1967, họ nhận con tàu mới lấy tên là C41, tiếp tục vận chuyển vũ khí chi viện chiến trường miền Nam, sau này đổi là 641 và hiện nay là HQ671.

Ngày 25/12/2017, Tàu vận tải quân sự số hiệu HQ671 (các tên khác là 41, C41, 641) được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định công nhận là “Bảo vật Quốc gia”. Tàu HQ671 là con tàu duy nhất còn lại trong những con tàu “không số” đã làm nên chiến công đặc biệt xuất sắc, một kỳ công chiến lược của Đảng và nhân dân ta, đó là con đường Hồ Chí Minh huyền thoại trên Biển Đông, góp phần quan trọng vào sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước./.


Nguồn: Thanh Hằng (Bảo tàng Hải quân)
12-06-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s