Sức mạnh lòng dân trong trận tiến công đồn địch ở thị trấn Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình


22-05-2019
Trong trận tiến công đồn địch tại thị trấn Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình, cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn 320 - Đại đoàn Đồng Bằng (đơn vị tiền thân của Sư đoàn 390 ngày nay) đã làm tốt công tác vận động quần chúng và nhận được sự giúp đỡ to lớn cả về vật chất lẫn tinh thần của đồng bào Công giáo. Nhờ có sự giúp đỡ quý báu đó mà đơn vị đã chiến đấu đạt hiệu suất cao, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Cuối năm 1951, thực hiện chủ trương: “Căng địch ra mà đánh”, Đại đoàn 320 được lệnh của trên chuyển quân về hoạt động sâu trong vùng địch hậu ở phía Nam tỉnh Nam Định và tả ngạn sông Hồng. Căn cứ vào địa hình, tình hình ta, địch và xét ý nghĩa ảnh hưởng chính trị trong nhân dân, Đại đoàn 320 giao nhiệm vụ cho đơn vị chủ lực là Trung đoàn 48 tiến công vào thị trấn Phát Diệm và sử dụng Trung đoàn 52 phục kích địch ở khu vực Yên Ninh ngăn chặn viện binh của chúng từ Phúc Nhạc xuống.


Sơ đồ Đại đoàn 320 tham gia đánh địch tại Thị trấn Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình năm 1952.

Thị trấn Phát Diệm, tỉnh Ninh Bình là vị trí nằm sâu trong vùng địch, đây là trung tâm Công giáo của toàn miền Bắc, nhân dân ở đây và các vùng lân cận bị bọn phản động mê hoặc, lừa phỉnh nên vấn đề tiếp cận, tranh thủ sự giúp đỡ của nhân dân là bài toán không hề đơn giản. Xung quanh khu vực thị trấn và nhà thờ Phát Diệm địch bố trí dày đặc đồn bốt làm vành đai che chắn cho chúng.

Sau khi nhận nhiệm vụ, Trung đoàn 48 đã tổ chức quán triệt tình hình, nhất là vị trí, tầm quan trọng của trận đánh cho toàn thể cán bộ, đảng viên và chiến sỹ đơn vị, đồng thời giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận. Để đảm bảo cho trận đánh đạt kết quả tốt nhất, bộ đội ít thương vong, Trung đoàn đã tổ chức lực lượng đi trinh sát nắm chắc địa hình, tình hình địch. Đồng thời, thành lập các tổ công tác đặc biệt thâm nhập địa bàn làm công tác vận động quần chúng. Các tổ công tác ngày đêm bám địa bàn vừa kiên trì tuyên truyền vận động đồng bào giáo dân tin tưởng vào đường lối kháng chiến của Đảng vừa vạch trần âm mưu thủ đoạn xuyên tạc của địch hòng chia rẽ đồng bào Công giáo với Chính Phủ và Mặt trận Việt Minh, chia rẽ đồng bào Lương – Giáo trong khối đại đoàn kết dân tộc, từng bước khắc phục những thành kiến, nhận thức lệch lạc về giáo dân và giáo sĩ, khích lệ lòng yêu nước, nêu gương những cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp cho cách mạng, cảnh báo những biện pháp trừng trị các phần tử phản động, chống phá cách mạng để răn đe.

Quá trình tiếp xúc với nhân dân, cán bộ, chiến sỹ đơn vị đã quán triệt sâu sắc ý nghĩa, mục đích chính trị của trận đánh và duy trì tốt kỷ luật dân vận nên dù chiến đấu liên tục ở một thị trấn đông đúc trong thời gian tương đối dài nhưng không có một cán bộ chiến sĩ nào vi phạm, làm ảnh hưởng đến mối quan hệ đoàn kết quân dân. Những việc làm cụ thể, thiết thực đó đã giúp cho đồng bào Công giáo hiểu và phân biệt rõ bản chất Bộ đội Cụ Hồ với quân đội của đế quốc, từ chỗ e ngại, lo sợ, không có thái độ chính kiến, nhiều gia đình giáo dân đã tận tình giúp đỡ bộ đội ta.


Một số hiện vật về trận tiến công đồn địch ở thị trấn Phát Diệm, năm 1951. Ảnh BTBĐQT.

Vào lúc 3 giờ ngày 25/12/1951, Trung đoàn 48 nổ súng tấn công địch ở thị trấn Phát Diệm, cuộc chiến đấu diễn ra rất ác liệt. Đang lúc mũi xung kích của ta ào ào vượt chướng ngại vật tiến vào tung thâm thì chiếc cầu thang bắc qua hào sâu đầy gai góc, mảnh chai, chông nhọn ở vị trí cửa mở bị đạn địch tiện gãy. Bộ đội ta đã nhanh trí chạy vào nhà dân, mượn thang bắc cầu cho đồng đội vượt qua. Ở mũi tiến công khác, tiểu đội xung kích do đồng chí Nguyễn Phú Vị chỉ huy đã bí mật tiến vào sở chỉ huy địch, với mục tiêu là phá hủy nhà máy phát điện, làm tê liệt bộ máy chỉ huy đầu não của địch ngay từ phút đầu, nhưng do đêm tối đã bị quên đường. May nhờ có một người dân giúp đỡ nên tổ xung kích đã hoàn thành nhiệm vụ, lúc quay ra còn phá hủy liền 2 khẩu pháo làm cho địch không bắn yểm hộ được.

Mũi trinh sát của Trung đoàn có hai đồng chí chiến sỹ bị thương khá nặng. Cụ Trần Nhạc, một giáo dân cao tuổi ở Thị trấn Phát Diệm thấy thế đã bất chấp nguy hiểm, bí mật đưa họ về nhà để nuôi nấng, thuốc thang chu đáo. Khi vết thương đã lành, cụ đã đưa áo lương, khăn xếp của mình cho 2 đồng chí trinh sát mặc, cải trang thành người dân đi lễ nhà thờ để tiếp tục nắm tình hình địch vừa tìm đường trở về đơn vị an toàn. Sau hơn 10 ngày chiến đấu liên tục, ngày 5/01/1952 Trung đoàn 48 làm chủ thị trấn Phát Diệm. Ta đã tiêu diệt phần lớn sinh lực địch đóng trong thị trấn, bao vây và gọi hàng quân địch đóng ở các đồn bốt lân cận phía Nam, đồng thời tạo điều kiện cho Trung đoàn 52 chặn đánh quân địch tiếp viện ở khu vực Yên Ninh giành thắng lợi rực rỡ.


Hiện vật áo lương, khăn xếp của nhân dân thị trấn Phát Diệm trưng bày tại Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng. Ảnh BTBĐQT.

Chiến thắng Phát Diệm đã gây một tiếng vang lớn trong vùng địch tạm chiếm, nhanh chóng lan rộng khắp vùng Đồng bằng Bắc Bộ, tạo ảnh hưởng lớn về chính trị cho đồng bào theo đạo Thiên Chúa, nhất là 6 huyện phía Nam tỉnh Nam Định - nơi tập trung nhiều giáo dân. Quân Pháp suy sụp tinh thần, bọn tay sai ác ôn tề dõng hoang mang lo sợ, không dám ngang nhiên đi càn quét, cướp bóc dân lành như hồi trước nữa. Trong khi đó uy thế của ta được củng cố, nâng cao, tạo chỗ dựa vững chắc cho chính quyền địa phương công khai hoạt động, các phong trào diệt tề trừ gian được tiến hành rầm rộ khắp nơi. Khí thế nhân dân ở thị trấn Phát Diệm được ví như cuộc“Tổng khởi nghĩa lần 2”.

Chiến thắng Phát Diệm là trận đánh mở đầu cho truyền thống“Giúp dân đánh giặc” của cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn Đồng Bằng. Những kinh nghiệm quý báu trong công tác vận động quần chúng đã được Đại đoàn phát huy cao độ. Nhất là trong những năm tháng chiến đấu trong lòng hậu phương miền Bắc XHCN, được nhân dân các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ chở che, nuôi dưỡng, đùm bọc, cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn đã nhanh chóng trưởng thành, lớn mạnh, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao./.


Nguồn: Nguyễn Hương Nhài - Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng
22-05-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s