Quá trình hình thành, phát triển phương pháp phát huy sức mạnh tổng hợp trong khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền (1930-1945) (Phần 2)


17-08-2018
Năm 1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, vấn đề giải phóng dân tộc được đặt ra một cách bức thiết đối với cách mạng Việt Nam và các nước Đông Dương.

Trước tình hình đó, Đảng đã kịp thời mở các Hội nghị Trung ương lần thứ 6, lần thứ 7, lần thứ 8 để bàn chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, đồng thời quyết định chuyển hướng hình thức tổ chức và biện pháp đấu tranh, xác định chuẩn bị và tiến hành khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền là nhiệm vụ trung tâm của toàn Đảng, toàn dân. Về vấn đề khởi nghĩa, các Hội nghị Trung ương lần 6, lần 7 đã có những dự kiến và đưa ra những phác thảo ban đầu về khởi nghĩa giành chính quyền. Sau này, căn cứ vào kinh nghiệm các cuộc khởi nghĩa, Hội nghị Trung ương lần 8 đã xác định rõ điều kiện và hình thái khởi nghĩa ở Việt Nam.

Đến đây, vai trò của phương pháp bạo lực cách mạng được Đảng nhận thức sâu sắc hơn, rõ ràng hơn thông qua sự kết hợp đấu tranh giữa lực lượng chính trị và lực lượng vũ trang, của đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang. Trong khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền, lực lượng chính trị và đấu tranh chính trị là hình thức đấu tranh cơ bản có tác dụng chủ yếu quyết định thành công của cách mạng.

Nhưng chỉ có lực lượng chính trị và đấu tranh chính trị thì sức mạnh đấu tranh của quần chúng không phát huy được đầy đủ. Vì thế, đấu tranh chính trị tất yếu phải kết hợp với đấu tranh vũ trang để đánh bại kẻ thù. Mặt khác, nếu chỉ có lực lượng vũ trang và đấu tranh quân sự thuần túy thì không thể phát huy được toàn bộ sức mạnh của cách mạng trong khởi nghĩa. Vì vậy, đấu tranh vũ trang tất yếu phải kết hợp với đấu tranh chính trị mới tạo thành sức mạnh tổng hợp. Trong đó, lực lượng chính trị và đấu tranh chính trị giữ vai trò chủ yếu quyết định thắng lợi. Đó là quy luật của khởi nghĩa vũ trang do giai cấp vô sản lãnh đạo.


Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân ra đời, ngày 22/12/1944 - Ảnh TL BTLSQSVN.

Trong những năm 1939-1945, Đảng đã chỉ đạo xây dựng lực lượng chính trị rộng khắp, mở rộng Mặt trận Việt Minh, mở rộng vùng giải phóng, xây dựng cơ sở chính trị trong mọi tầng lớp nhân dân, không ngừng củng cố khối liên minh công-nông. Trên cơ sở lực lượng chính trị, Đảng chủ trương tiếp tục duy trì và phát triển các đội du kích, tự vệ chiến đấu và xác định tổ chức ra các đội quân đặc biệt như: đội quân thợ, đội quân phụ nữ, đội quân danh dự, đội quân ngoại quốc. Đồng thời, tiến hành xây dựng lực lượng vũ trang tập trung như các Đội Cứu quốc quân I và II. Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân ra đời làm nòng cốt cho toàn dân khởi nghĩa. Trên cơ sở các đội quân chủ lực, cùng các đội du kích tự vệ chiến đấu được thử thách trong cao trào kháng Nhật, cứu nước, để chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa Đảng đã quyết định thống nhất các đơn vị Việt Nam tuyên truyền Giải phóng quân và Cứu Quốc quân cùng các tổ chức vũ trang cách mạng khác thành Việt Nam giải phóng quân.

Về nghệ thuật chỉ đạo khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền, Hội nghị Trung ương 8 khẳng định: Bước đi hợp quy luật của khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền là đi từ khởi nghĩa từng phần tiến tới tổng khởi nghĩa. Từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng khởi nghĩa phải gắn với một cao trào cách mạng tự giác, rộng lớn của quần chúng làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa. Khởi nghĩa phải gắn với thời cơ cách mạng, phải biết dự kiến sát, đúng, hợp thời cơ và thúc đẩy thời cơ mau chóng chín muồi, khi thời cơ đến phải nhanh chóng tiến hành tổng khởi nghĩa. Thời cơ trong Cách mạng tháng Tám đó là khi quân Nhật đầu hàng Đồng minh và trước khi quân Đồng minh vào giải giáp quân đội Nhật. Thời cơ chỉ xuất hiện trong khoảng thời gian rất ngắn, nếu không biết tận dụng thời cơ thì cơ hội sẽ qua đi rất nhanh. Đây là một bài toán mà Đảng đã tháo gỡ và giải đáp rất kịp thời.

Thực tiễn, cao trào cách mạng 1939-1945 và trong Tổng khởi nghĩa cách mạng tháng Tám, Đảng đã chỉ đạo thành công nghệ thuật khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền, đó là đi từ khởi nghĩa từng phần, giành thắng lợi từng bước tiến lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước. Khởi nghĩa từng phần nhằm chuẩn bị lực lượng, trận địa, thúc đẩy thời cơ mau chóng chin muồi tạo điều kiện thuận lợi cho tổng khởi nghĩa. Khả năng khởi nghĩa từng phần chỉ có thể thực hiện trong điều kiện lực lượng so sánh giữa ta và địch đã có sự thay đổi căn bản. Đến trung tuần tháng 8/1945, khi thời cơ đến, Đảng đã nhanh chóng phát động quần chúng đồng loạt nổi dậy khởi nghĩa, mà tập trung vào các trung tâm đầu não địch như: Hà Nội, Huế, Sài Gòn.


Mít tinh tại Quảng trường Ba Đình, ngày 2/9/1945 -  Ảnh TL BTLSQSVN.

Đồng thời, Đảng còn chỉ đạo các địa phương, các địa bàn rừng núi, nông thôn, đồng bằng, đô thị nhất loạt đứng lên khởi nghĩa tạo nên hình thái khởi nghĩa hết sức phong phú, tạo thành sức mạnh tổng hợp, đồng loạt tấn công vào hệ thống cai trị của đế quốc thực dân phong kiến, làm tê liệt toàn bộ hệ thống cai trị của chúng. Do đó, cách mạng tháng Tám diễn ra nhanh gọn, ít đổ máu, đem lại thắng lợi cho toàn thể dân tộc Việt Nam.

Như vậy, phương pháp phát huy sức mạnh tổng hợp trong khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền (1930-1945) được thai nghén, hình thành từ quá trình tìm tòi, khảo nghiệm thực tiễn của Nguyễn Ái Quốc và thể hiện thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, sau đó lần lượt được bổ sung qua các văn kiện: Luận cương Chính trị (tháng 10/1930), các Nghị quyết Trung ương lần 6 (1939), lần 7 (1940), lần 8 (1941).

Trải qua các cao trào cách mạng và thực tiễn đấu tranh, Đảng không ngừng làm sâu sắc hơn về phương pháp cách mạng bạo lực, về nghệ thuật chỉ đạo khởi nghĩa để làm nên thắng lợi vĩ đại của Cách mạng tháng Tám 1945. Đó cũng chính là quá trình tổng hợp thực tiễn, nghiên cứu lý luận về nghệ thuật quân sự của Đảng, để lại cho Đảng nhiều bài học kinh nghiệm quý báu trong kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ và có thể vận dụng trong quá trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc sau này.

(Hết)./.


Nguồn: Lê Thanh Huyền, Lượng Thanh Tâm - Hệ 6, Học viện Chính trị
17-08-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s