Lịch sử ra đời, ý nghĩa của Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam và Ngày Đại dương thế giới


08-06-2018
Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của biển đối với mỗi quốc gia, năm 1992, tại Hội nghị Thượng đỉnh về Trái đất được tổ chức tại Ri-ô đề Gia-nây-rô (Rio de Janeiro, Brazil), Chính phủ Ca-na-đa (Canada) đã đề xuất sáng kiến “Ngày Đại dương thế giới” (World Ocean Day).

Tiếp đó, “Ngày Đại dương thế giới” được Ủy ban Hải dương học liên Chính phủ (IOC) của UNESCO thừa nhận vào năm Quốc tế Đại dương 1998 tổ chức tại Li-xbon (Lisbon, Bồ Đào Nha). Năm 2009, Đại hội đồng Liên Hợp quốc đã chọn ngày 8/6 hàng năm là “Ngày Đại dương thế giới” với mục tiêu chung nhằm nâng cao nhận thức cho cộng đồng về vai trò đặc biệt quan trọng của biển và đại dương trong đời sống hàng ngày và cổ vũ các hành vi “Vì sự bền vững của biển cả”.

Đồng thời, việc công nhận “Ngày Đại dương thế giới” còn cho phép thúc đẩy các hoạt động bảo tồn biển bền vững của các quốc gia, tổ chức và cá nhân trên toàn thế giới, từ đó tạo ra những thay đổi đối với thói quen hàng ngày của mỗi người trong việc bảo vệ biển, đảo. Nghị quyết của Liên Hợp quốc về ngày Đại dương thế giới là cơ sở pháp lý quan trọng hướng tới việc cải thiện sự sống và sức khỏe của các đại dương.


Tuần tra trên đảo - Ảnh: Diễm My.

Theo các nhà nghiên cứu quốc tế, trong thời đại ngày nay, biển và đại dương được coi là nơi dự trữ cuối cùng về các nguồn: lương thực, thực phẩm, năng lượng và nguyên, nhiên liệu của loài người. Tuy nhiên, vấn đề đó chưa được nhận thức một cách đúng mức, đầy đủ trong các tổ chức, cá nhân, nhất là đối với quốc gia ven biển. Điều đó dẫn tới hệ quả là, nhiều hoạt động khai thác bừa bãi, có tính tàn phá, hủy diệt môi trường biển của con người liên tiếp diễn ra.

Việt Nam là một quốc gia nằm trong số 10 nước trên thế giới có chỉ số cao nhất về chiều dài bờ biển, có vùng biển và thềm lục địa rộng lớn, diện tích hơn 1 triệu km2, lớn gấp ba lần diện tích đất liền với hơn 3.000 hòn đảo lớn nhỏ gần bờ và xa bờ, chạy suốt từ vịnh Bắc Bộ tới vịnh Thái Lan. Vị thế địa lý tự nhiên và tiềm năng kinh tế của vùng biển nước ta có tầm quan trọng chiến lược trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Đối với Việt Nam, biển là nguồn sống của hàng chục triệu người dân; là không gian sinh tồn của dân tộc và là địa bàn chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Vì thế, việc quản lý, bảo vệ, khai thác lâu dài, bền vững nguồn lợi to lớn từ biển là trách nhiệm của các cấp, ngành, địa phương ven biển và toàn xã hội.


Các đại biểu tham quan triển lãm “Hoàng Sa, Trường Sa – Chủ quyền Việt Nam” do Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam tổ chức, tháng 7/2014 - Ảnh BTLSQSVN.

Nhận thức rõ điều đó, ngày 06/3/2009, Chính phủ ra Nghị định số 25/2009/NĐ-CP về quản lý tổng hợp tài nguyên và bảo vệ môi trường biển, hải đảo; trong đó yêu cầu tổ chức hàng năm “Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam”. Ngày 12/6/2009, tại Công văn 950/TTg-KTN, Thủ tướng Chính phủ đã công nhận “Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam”; đồng thời, giao Bộ Tài nguyên và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương ven biển tổ chức Tuần lễ này từ ngày 01 đến ngày 08/6 hằng năm, bảo đảm trang trọng và có ý nghĩa thiết thực.

Hưởng ứng Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam, hàng loạt các hoạt động như mít tinh hưởng ứng, các cuộc thi, hội thảo, tọa đàm, diễn đàn, triển lãm, giao lưu văn nghệ, thả tôm, cá tái tạo nguồn thủy sản trên biển, ra quân làm sạch bãi biển, trồng rừng ngập mặn… đã được tổ chức trên phạm vi cả nước. Đây là hoạt động thiết thực nhằm hưởng ứng Ngày Đại dương thế giới (ngày 08/6) thể hiện Việt Nam là quốc gia có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế. Đồng thời, nâng cao nhận thức cho toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị về vai trò, tầm quan trọng đặc biệt của biển và đại dương đối với sự phát triển bền vững của đất nước, góp phần giảm thiểu các tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu. Qua đó, khơi dậy ý thức, quyết tâm, trách nhiệm của toàn dân trong bảo vệ, gìn giữ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.

Hàng loạt các phong trào ra đời như “Tuổi trẻ Việt Nam học tập và làm theo lời Bác”, “Tuổi trẻ giữ nước”; “Năm xung kích phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc”; “Nghĩa tình biên giới, hải đảo”; “Vì Trường Sa thân yêu, Vì tuyến đầu Tổ quốc”; “Góp đá xây Trường Sa”; “Đồng hành cùng ngư dân trẻ ra khơi”; “Tuổi trẻ hướng về biển, đảo của Tổ quốc” và “Phấn đấu xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” của thanh niên quân đội… đã tạo ra sức mạnh tổng hợp để phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, tinh thần tình nguyện, khơi dậy tiềm năng to lớn của các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ - chủ nhân tương lai trong sự phát triển bền vững của biển, đảo, đồng thời tạo ra môi trường lành mạnh để tự rèn luyện, hướng tới mục tiêu chung sức bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc.


Canh gác Cột mốc chủ quyền trên đảo Trường Sa - Ảnh Mai Thanh Hải.

Việc ra đời “Tuần lễ biển và hải đảo Việt Nam” là một sự kiện có ý nghĩa lịch sử trong lĩnh vực quản lý của Nhà nước về biển và hải đảo không chỉ ở nước ta mà đối với cả cộng đồng đại dương thế giới. Đồng thời, sự kiện này có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ chủ quyền vùng biển của Tổ quốc, giới thiệu tiềm năng tài nguyên biển, phát triển kinh tế biển, khai thác bền vững tài nguyên biển, bảo vệ môi trường biển và hải đảo. Đây cũng là thông điệp khẳng định với thế giới Việt Nam là quốc gia có trách nhiệm cùng cộng đồng quốc tế nỗ lực giải quyết những vấn đề về biển và hải đảo, nỗ lực bảo vệ biển và đại dương.

Năm 2018, chủ đề Ngày Đại dương thế giới là “Cùng chung tay giữ màu xanh của biển” (Keep Oceans Blue), như một lời kêu gọi chúng ta phải có trách nhiệm chăm sóc đại dương xanh. Chủ đề năm nay còn hướng tới việc khuyến khích các giải pháp cho vấn đề ô nhiễm rác thải nhựa và ngăn chặn rác thải nhựa trên biển vì một đại dương khỏe mạnh hơn, cho một tương lai tốt đẹp hơn. Hàng loạt các hoạt động hưởng ứng đã được triển khai nhằm nâng cao nhận thức về vị trí, tầm quan trọng của biển, hải đảo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, tôn vinh những giá trị của đại dương đối với sự sống của nhân loại.

Ngày 15/3/1961, trong một dịp đến thăm bộ đội Hải quân, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: “Ngày trước ta chỉ có đêm và rừng. Ngày nay ta có ngày, có trời, có biển. Bờ biển nước ta dài, tươi đẹp, ta phải biết giữ gìn lấy nó”. Thấm nhuần lời dạy của Người, thế hệ trẻ Việt Nam hôm nay không ngừng học tập, rèn luyện, nhận thức sâu sắc về vai trò và trách nhiệm của bản thân trong việc khai thác, phát huy giá trị, tiềm năng kinh tế biển, bảo vệ an ninh, chủ quyền biển đảo của Việt Nam./.


Nguồn: Thùy Chi
08-06-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s