Bức ảnh Ban Chấp hành Đảng bộ Quân đoàn 1 ngày đầu thành lập


09-04-2019
Trong các hình ảnh tiêu biểu về Quân đoàn 1 giai đoạn mới thành lập có bức ảnh các đồng chí trong Ban Chấp hành Đảng bộ Quân đoàn ngày đầu thành lập được in từ phim gốc có số đăng ký P.293. Phim đang được bảo quản tại kho Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng, bức ảnh được trưng bày trang trọng ở chủ đề Quân đoàn 1 ngày đầu thành lập.

Chấp hành Nghị quyết của Bộ Chính trị, ngày 24/10/1973, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ký Quyết định số 142/QĐ-QP thành lập Quân đoàn 1, là Quân đoàn chủ lực, cơ động, dự bị chiến lược của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày đầu thành lập, Bộ Tư lệnh Quân đoàn được Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng quyết định những tướng lĩnh, cán bộ trung - cao cấp dày dạn kinh nghiệm chiến đấu như: Thiếu tướng Lê Trọng Tấn, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam kiêm Tư lệnh Quân đoàn, Thiếu tướng Lê Quang Hòa, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị kiêm Chính ủy Quân đoàn.

Trước đó, để chuẩn bị cho sự ra đời chính thức về mặt tổ chức của Quân đoàn 1, thực hiện sự lãnh đạo trực tiếp, tuyệt đối về mọi mặt của Đảng, ngày 22/10/1973, Bộ Chính trị đã Quyết định số 2124/NQ-NS-TƯ thành lập Đảng bộ Quân đoàn 1; đồng thời chỉ định Ban Chấp hành Đảng bộ Quân đoàn gồm 7 ủy viên chính thức. Trong đó, đồng chí Lê Quang Hòa được cử làm Bí thư, đồng chí Lê Trọng Tấn, Phó Bí thư và đồng chí Hoàng Minh Thi, Uỷ viên Thường vụ Đảng ủy Quân đoàn.

Cơ cấu tổ chức biên chế của Quân đoàn ngày đầu thành lập gồm có: Bộ Tư lệnh Quân đoàn; Cơ quan đoàn gồm Bộ Tham mưu, Cục Chính trị, Cục Hậu cần; Các đơn vị gồm Sư đoàn Bộ binh 308, Sư đoàn Bộ binh 312, Sư đoàn Bộ binh 320B, Sư đoàn Phòng không 367, Lữ đoàn Tăng thiết giáp 202, Lữ đoàn Pháo binh 45, Lữ đoàn Công binh 299 và Trung đoàn Thông tin 140.


Bức ảnh các đồng chí trong Ban Chấp hành Đảng bộ Quân đoàn 1 ngày đầu thành lập (hàng đầu từ trái sang phải) gồm: 1-Đồng chí Hoàng Đan, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn; 2-Đồng chí Nguyễn Hòa, Phó Tư lệnh Quân đoàn; 3-Đồng chí Lê Quang Hòa, Phó Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị kiêm Chính ủy Quân đoàn; 4-Đồng chí Lê Trọng Tấn; Phó Tổng Tham mưu trưởng kiêm Tư lệnh Quân đoàn; 5-Đồng chí Hoàng Minh Thi, Phó Chính ủy Quân đoàn; 6-Đồng chí Ngô Vi Thiện; Chủ nhiệm Hậu cần Quân đoàn; 7-Đồng chí Nguyễn Hùng Phong, Phó Chính ủy kiêm Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn (người đầu tiên hàng thứ hai từ trái sang). Ảnh BT Binh đoàn Quyết thắng.

Trung tuần tháng 12/1973, Bộ Tư lệnh Quân đoàn tổ chức cuộc gặp mặt với cán bộ ba cơ quan Tham mưu, Chính trị, Hậu cần tại Trạm T66. Phần lớn số cán bộ đã quen biết nhau qua các chiến dịch sau một thời gian xa cách vì nhiệm vụ, nay lại được công tác bên nhau nên anh em rất phấn khởi và xúc động. Mặc dù bận nhiều công việc của cơ quan Bộ Quốc phòng, nhưng với chức trách là cán bộ lãnh đạo, chỉ huy cao nhất của Quân đoàn, các đồng chí Lê Trọng Tấn và Lê Quang Hòa đã tới dự và chủ trì cuộc họp.

Sau khi nghe các đồng chí Tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Chính trị, Chủ nhiệm Hậu cần trình bày những nét lớn của dự thảo kế hoạch công tác năm 1974 nhằm thực hiện Nghị quyết hội nghị Đảng ủy Quân đoàn lần thứ nhất và nghe một số cán bộ phát biểu, đồng chí Lê Quang Hòa thay mặt Bộ tư lệnh Quân đoàn kết luận: Hiện nay quân đoàn đang triển khai rất nhiều công việc, việc nào cũng quan trọng, xong quan trọng và cấp bách nhất là nhanh chóng đưa các đơn vị và cơ quan Quân đoàn vào guồng máy hoạt động dưới sự lãnh đạo chỉ huy thống nhất. “Vạn sự khởi đầu nan”, sẽ có nhiều khó khăn bỡ ngỡ, song cứ làm, vừa làm vừa rút kinh nghiệm; đến tận nơi, giải quyết tại chỗ thì đâu sẽ vào đấy cả. Vấn đề là trên dưới đều chung sức, chung lòng xây dựng Quân đoàn vững mạnh. Đồng chí nhắc lại câu nói nổi tiếng của Lê-nin về sức mạnh của tổ chức và nói thêm: Đúng là khi con người được tổ chức thì sẽ trở nên vô địch. Song tổ chức cũng phải từ con người. “Đầu có xuôi, đuôi mới lọt”. Các đồng chí ngồi đây là những cán bộ làm tham mưu đắc lực cho Đảng ủy và Bộ Tư lệnh Quân đoàn; Quân đoàn hoàn thành tốt các nhiệm vụ thì các đồng chí là những người có công lớn.


Lữ đoàn Pháo binh 45 hành quân thần tốc trong Chiến dịch Hồ Chí Minh, tháng 4/1975. Ảnh BT Binh đoàn Quyết thắng.

Mọi người tham dự cuộc gặp mặt nhất trí cao với phát biểu của đồng chí Chính ủy Quân đoàn. Ai nấy như được tiếp thêm sức mạnh và niềm tin, quyết tâm và nghị lực để vượt qua những khó khăn trong buổi đầu xây dựng Quân đoàn. Không khí buổi gặp gỡ chan hòa, ấp áp tình đồng chí, đồng đội; tình cảm của những người đồng chí dã từng chiến đấu vào sinh ra tử trên các chiến trường nay được tập hợp lại dưới “mái nhà” Quân đoàn 1. Ngay sau cuộc họp, đích thân đồng chí Lê Trọng Tấn bước ra sân mời mọi người chụp ảnh kỷ niệm và xếp đội hình. Tác phong thân tình của đồng chí Tư lệnh Quân đoàn làm cho ý nghĩa cuộc gặp mặt đầu tiên càng thêm sâu sắc.

Chấp hành mệnh lệnh của Tổng Tham mưu trưởng và Chỉ lệnh huấn luyện chiến đấu năm 1974 của Tư lệnh Quân đoàn, các đơn vị khẩn trương bước vào mùa huấn luyện đầu tiên với khẩu hiệu hành động “Toàn Quân đoàn là một trường huấn luyện”, “toàn Quân đoàn xây dựng giỏi để đánh thắng quân thù”. Cán bộ chiến sĩ Quân đoàn ra sức mài sắc ý trí chiến đấu, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật, tranh thủ từng ngày, từng giờ để huấn luyện, rèn luyện về mọi mặt, đặc biệt rèn luyện sức cơ động, trình độ chiến thuật, kỹ thuật, hiệp đồng chiến đấu với tinh thần “Hướng ra mặt trận, huấn luyện giỏi, lập công lớn”.

Ngày 31/3/1975, chấp hành nghị quyết của Bộ Chính trị và Chỉ thị của Quân ủy Trung ương, tại Tổng hành dinh ở Hà Nội, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng trực tiếp giao nhiệm vụ cho đồng chí Nguyễn Thế Bôn, Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Quân đoàn (lúc này Tư lệnh Quân đoàn Nguyễn Hòa và Chính ủy Hoàng Minh Thi đã vào Sở chỉ huy phía trước của Quân đoàn tại Quảng trị): “Quân đoàn 1 (trừ Sư đoàn 308) có nhiệm vụ tổ chức hành quân gấp vào miền Đông Nam bộ, hiệp đồng với các đơn vị bạn tham gia trận quyết chiến chiến lược giải phóng Sài Gòn - Gia Định”.


Quân đoàn tiến công cổng số 1 Bộ Tổng tham mưu ngụy ngày 30/4/1975. Ảnh BT Binh đoàn Quyết thắng.

Trong vòng 16 ngày, Quân đoàn tổ chức các lực lượng hành quân vào tập kết tại Đồng Xoài tỉnh Phước Long (nay là tỉnh Bình Phước). Mệnh lệnh của Đại tướng nhanh chóng truyền tới các đơn vị. Cán bộ chiến sĩ Quân đoàn ai nấy đều phấn khởi tự hào, tranh thủ từng giờ, từng phút hoàn thành các công tác chuẩn bị để lên đường ra trận với khẩu hiệu “Đi xa, tiến sâu, đánh thắng trận đầu, thắng giòn giã liên tục đến thắng lợi hoàn toàn”. Sau 12 ngày đêm hành quân thần tốc vượt chặng đường dài hơn 1.700 km, đội hình chiến đấu của quân đoàn đã kịp thời có mặt tại khu vực tập kết Đồng Xoài vượt thời gian quy định của một ngày, sẵn sàng nhận nhiệm vụ chiến đấu.

Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 mà đỉnh cao là chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Quân đoàn được vinh dự thực hiện cùng lúc hai nhiệm vụ chiến lược quan trọng: Một phần lực lượng của Quân đoàn (Sư đoàn 308) ở lại bảo vệ miền Bắc; Đại bộ phận Quân đoàn trực tiếp tham gia chiến đấu trên một hướng chủ yếu chiến dịch hướng Bắc Sài Gòn. Đến ngày 30/4/1975, các hướng chiến đấu của quân đoàn đều đã hoàn thành nhiệm vụ được giao. Giải phóng hoàn toàn tỉnh Bình Dương, tiêu diệt Sư đoàn 5 ngụy, thọc sâu đánh chiếm Bộ Tổng tham mưu ngụy, Bộ tư lệnh thiết giáp và khu Lục quân công xưởng ngụy.

Với những chiến công vẻ vang đó, Quân đoàn, các đơn vị trực thuộc và cán bộ, chiến sĩ tiêu biểu được Đảng và nhà nước tặng thưởng 19 Huân chương Quân công, 277 Huân chương chiến công các loại, 4 đơn vị: Sư đoàn 320B, Trung đoàn 209 (Sư đoàn 312), Tiểu đoàn 66 (Lữ đoàn tăng thiết giáp 202), Đại đội 6 (Trung đoàn 141) được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ tranh nhân dân. Liệt sĩ Hoàng Thọ Mạc, Đại đội trưởng Đại đội 3 (Lữ đoàn Tăng thiết giáp 202) được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Năm 1985, Quân đoàn 1 vinh dự được tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân./.


Nguồn: Trần Ngọc Hân – Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng
09-04-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s