Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam với việc trưng bày và tuyên truyền về sự kiện Đường 9 - Khe Sanh Xuân - Hè 1968 (Phần 1)


12-07-2018
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến thắng Đường 9 - Khe Sanh 1968 là một trong những mốc son chói lọi. Đây là “lần đầu trong kháng chiến chống Mỹ, bộ đội ta mở chiến dịch tiến công đột phá trực tiếp vào tuyến phòng ngự vững chắc chủ yếu của của quân Mỹ ở phía Nam giới tuyến quân sự tạm thời, trực tiếp tác chiến với các sư đoàn mạnh của quân Mỹ (thủy quân lục chiến và kỵ binh không vận).[1]

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Cuộc thắng lợi của ta ở Khe Sanh tỏ rõ mưu lược và sức mạnh vô địch của quân, dân và cán bộ ta, nó góp phần xứng đáng vào thắng lợi to lớn của toàn dân miền Nam từ đầu xuân đến nay. Cùng với những thắng lợi to lớn của ta ở các chiến trường khác, nó mở đường cho những thắng lợi to lớn hơn nữa”.[2]

Với tầm vóc và ý nghĩa của chiến thắng Đường 9 - Khe Sanh. Trong nhiều năm qua, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam đã nỗ lực sưu tầm, bảo quản những tư liệu, hiện vật về chiến thắng Đường 9 - Khe Sanh, đồng thời tổ chức trưng bày nhằm tuyên truyền giáo dục cho công chúng, nhất là thế hệ trẻ hiểu rõ giá trị to lớn của thắng lợi này.


Một góc trưng bày về chiến thắng Đường 9 – Khe Sanh được giới thiệu trong phần trưng bày về cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 - Ảnh BTLSQSVN.

Bảo tàng hiện đang lưu giữ nhiều hiện vật tiêu biểu về kháng chiến chống Mỹ cứu nước nói chung, về chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh nói riêng. Đáng chú ý là: Cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam do Đại đội 6 thuộc Tiểu đoàn Yên Tử, Sư đoàn 304 đã cắm trên Sở chỉ huy địch trong trận tiêu diệt cứ điểm Làng Vây (Khe Sanh) ngày 6/2/1968; Máy ảnh của đồng chí Nguyễn Bằng Lâm đã sử dụng ghi lại những trận chiến đấu của quân đội ta trong chiến dịch Khe Sanh năm 1968; Địa bàn của Thiếu tướng Đặng Huyền Phương, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần được trang bị năm 1967, đã sử dụng để nghiên cứu địa hình, xác định vị trí đặt các cơ sở hậu cần phục vụ chiến dịch Đường 9 -Khe Sanh; Địa bàn của đồng chí Nguyễn Như Hoạt, chiến sĩ Đại đội 9, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 48, Sư đoàn 320 đã sử dụng để xác định vị trí, phương hướng, chỉ huy đơn vị chiến đấu trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh năm 1968.

Ngoài những hiện vật kể trên, bảo tàng đang lưu giữ nhiều tài liệu quý về Chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh như: Báo cáo tổng kết hoạt động của Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 38 trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh năm 1968, do đồng chí Nguyễn Quý Hải - Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 38 pháo binh viết tại mặt trận Quảng Trị và đọc tại Hội nghị tổng kết chiến dịch vào tháng 07/1972; Sổ nhật ký của Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy, nguyên Phó Tư lệnh Quân khu 2 đã sử dụng viết nhật ký chiến đấu từ ngày 12/03/1968 đến ngày 10/06/1968 tại Tà Cơn, Khe Sanh, Quảng Trị, ghi lại các chiến công của trung đoàn trong chiến dịch; Tài liệu về Quân y 1968 viết về công tác cứu chữa thương binh tại mặt trận Khe Sanh năm 1968 do đồng chí Lê Thế Trung viết và báo báo tại Hội nghị khoa học về đề tài cứu chữa thương binh và quân y 1968; Mảnh bản đồ của Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 đã thu được của một tên sĩ quan Mỹ trong trận đánh cao điểm 622 (Khe Sanh), ngày 16/4/1968.


Một số hình ảnh, hiện vật được trưng bày - Ảnh BTLSQSVN.

Bên cạnh những tài liệu, hiện vật Bảo tàng còn lưu giữ gần 100 hình ảnh về Đường 9 – Khe Sanh, trong đó có những bức ảnh có giá trị như: Ảnh Bộ Tổng Tham mưu phổ biến kế hoạch mở chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh cho cán bộ chủ trì của Bộ Tổng Tham mưu; Ảnh Quân giải phóng mặt trận Đường số 9 vượt qua sông Sa Mu tiến vào bao vây căn cứ Khe Sanh năm 1968; Ảnh Sư đoàn 320 hành quân tham gia chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh, tháng 1/1968; Ảnh Quân giải phóng cắm cờ trên cứ điểm Làng Vây, vị trí tiền đồn của địch tại căn cứ Khe Sanh, ngày 7/2/1968; Ảnh Quân giải phóng phía Bắc Quảng Trị nhận cờ trước khi xuất kích đánh cao điểm X ở Khe Sanh năm 1968…

Ngoài ra, Bảo tàng cũng đang lưu trữ những hiện vật, tư liệu là chiến lợi phẩm thu được của địch trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh như: Áo choàng ngụy trang - chiến lợi phẩm do Trung đoàn 24, Sư đoàn 304 thu được của Mỹ - ngụy trong trận đánh cứ điểm Làng Vây trên tuyến phòng thủ Đường 9 - Khe Sanh, Quảng Trị ngày 6, 7 tháng 2/1968; Áo giáp Mỹ - Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 thu được của một sĩ quan Mỹ chết tại trận đánh cao điểm 622 ngày 16/4/1968; Máy ngắm tia hồng ngoại - Sư đoàn 308 thu được của địch trong chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh…

Nhằm phát huy các giá trị lịch sử của các tư liệu, hiện vật đó, Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam đã tổ chức nhiều đợt trưng bày và tuyên truyền đạt hiệu quả cao.


Súng tiểu liên AK của đồng chí Trần Hữu Bào, chiến sĩ Đại đội 8, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 đã dùng để chiến đấu diệt nhiều tên lính Mỹ trên đồi 595 (Khe Sanh) ngày 6 và 7/4/1968 - Ảnh BTLSQSVN.

Hiện nay, tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam có không gian trưng bày về cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 trong phòng trưng bày về kháng chiến chống Mỹ, cứu nước giai đoạn 1954 – 1968. Trong đó, phần trưng bày về chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh với nhiều tư liệu và hiện vật phong phú góp phần làm nổi bật giá trị lịch sử của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 nói chung, chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh nói riêng. Đây là điểm nhấn của phòng trưng bày này, thu hút đông đảo công chúng đến nghiên cứu, tham quan học tập.

Trong tổng diện tích 220 mét vuông trưng bày về cuộc kháng chiến chống Mỹ giai đoạn 1954 - 1968, phần trưng bày về chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh có vị trí quan trọng. Tại đây, Bảo tàng đã trưng bày những hình ảnh, hiện vật tiêu biểu gắn với cuộc sống, chiến đấu ác liệt của mỗi chiến sĩ trong chiến dịch như: Hình ảnh Phó tổng Tham mưu trưởng Lê Trọng Tấn và Phó tổng Tham mưu trưởng Trần Quý Hai phổ biến kế hoạch quân sự mùa khô 1967 – 1968 và kế hoạch mở chiến dịch Đường 9 - Khe Sanh 1968 cho các cán bộ chủ trì Bộ Tổng tham mưu; Súng tiểu liên AK của đồng chí Trần Hữu Bào, chiến sĩ Đại đội 8, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 66, Sư đoàn 304 đã dùng để chiến đấu diệt nhiều tên lính Mỹ trên đồi 595 (Khe Sanh) ngày 6 và 7/4/1968; Lưỡi lê của đồng chí Nguyễn Thiện Tỉnh, trinh sát Đại đội 2, Tiểu đoàn Đặc công 19, Mặt trận B5 sử dụng đánh giáp lá cà, diệt tại chỗ 1 tên Mỹ ở cao điểm 400 Tà Cơn, ngày 30/03/1968.

(Còn nữa)./.


[1] Kết luận Hội nghị khoa học tổng kết Chiến dịch tiến công Đường số 9 – Khe Sanh Xuân - Hè 1968, Viện lịch sử quân sự Viêt Nam, Hà Nội.1987, Tr. 6.

[2] Việt Nam những sự kiện lịch sử (1945-1975), Hà Nội 2003, Giáo Dục, Tr. 352.

* nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.


Nguồn: Thiếu tướng, TS Nguyễn Xuân Năng*; Nguyễn Đại Việt
12-07-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s