[Chiến thắng Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không]

Trận đánh mở màn trong 12 ngày đêm rực lửa


17-12-2017
Ngày 18/12/1972 cuộc tập kích đường không của đế quốc Mỹ bằng máy bay chiến lược B-52 chính thức bắt đầu. Sự chuẩn bị công phu giới quân sự Mỹ đặt cược vào trận đánh này với lực lượng hùng hậu nhằm áp đảo lực lượng phòng không – không quân của ta, gieo lòng tin vào các phi công ném bom phá hủy giống như “một cuộc dạo chơi trên bầu trời Hà Nội”.

Sáng ngày 18/12/1972, trước giờ bắt đầu chiến dịch, Đô đốc Thomas Moorer cho rằng: “Chiến dịch Linebacker II là cơ hội cuối cùng của Không quân và Hải quân Mỹ ở khu vực Đông Nam Á chứng minh tính chuyên nghiệp, kỹ năng chiến đấu và tính hiệp đồng để giành thắng lợi trong những đợt tấn công quyết định vào Bắc Việt Nam”.

Lúc 10 giờ 15 phút sáng ngày 18/12/1972, nhiều tốp máy bay trinh sát Mỹ bay qua bầu trời Hà Nội, Hải Phòng. Vài giờ sau lại xuất hiện 2 chiếc máy bay trinh sát vũ trang RF-4 bay ngang Hà Nội, đó là những dấu hiệu được Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân Lê Văn Tri nhận ra nguy cơ và lập tức triệu tập cuộc họp chuẩn bị phương án tác chiến. Bộ Tư lệnh quân chủng đã thống nhất nhận định: Chiều tối ngày 18/12/1972, nhiều khả năng Không quân Mỹ sẽ dùng B-52 đánh phá Hà Nội. Tất cả các đơn vị phòng không đã nổ máy kiểm tra chức năng và các tham số kỹ thuật, các biên đội MiG đã sẵn sàng.


B-52 từ căn cứ Guam bay đến đánh phá Hà Nội - Ảnh Tư liệu Bảo tàng LSQS Việt Nam.

Đúng 10 giờ 41 phút sáng theo giờ Hà Nội, máy bay B-52 lần lượt cất cánh từ căn cứ Andersen (đảo Guam) hướng thẳng về phía Hà Nội. Cùng ngày, tại các căn cứ Không quân Mỹ ở Thái Lan, các máy bay F4 làm nhiệm vụ dải nhiễu, các máy bay tác chiến điện tử EB-66 và các máy bay F-105 làm nhiệm vụ chế áp tên lửa đã đã cất cánh. 17 giờ 18 phút, máy bay B-52D từ căn cứ Utapao (Thái Lan) do Đại tá Bill Brown, Phó Tư lệnh không đoàn ném bom chiến lược 307 dẫn đầu cũng rời đất, hướng về phía Hà Nội.[1]

Từ trưa ngày 18/12, tin tức về những chiếc máy bay thăm dò của địch xâm phạm địa bàn chiến dịch liên tiếp được truyền đi từ Sở chỉ huy chiến dịch đến các đơn vị chiến đấu, không khí sẵn sàng đánh địch nóng dần lên.

Đúng 19 giờ 10 phút, Đại đội ra đa 45, Trung đoàn ra đa 291 phát hiện tốp B-52 đầu tiên, lập tức báo cáo về Sở chỉ huy: “Tốp B-52 số lượng lớn đã bay qua điểm 300, đang bay về Hà Nội”. 19 giờ 15 phút, lệnh báo động phát đi toàn Hà Nội, Hải Phòng và một số tỉnh thành. Đại tướng Võ Nguyên Giáp yêu cầu Bộ Tổng Tham mưu cứ 5 phút phải báo cáo tình hình diễn biến chiến sự.

19 giờ 28 phút, phi công Trần Cung được lệnh cất cánh từ sân bay Hòa Lạc nhưng khi bay đến cự ly 12km thì ra đa bị nhiễu nặng không tiếp cận được mục tiêu buộc phải thoát ly về hạ cánh. Khoảng 20 phút sau, chiếc MiG của Phạm Tuân được lệnh cất cánh đến khu vực Hòa Bình, bật tăng lực lao về phía đội hình B-52 và phát hiện rất nhiều máy bay F4 hộ tống. Thấy vậy, địch liên tiếp phóng 4 tên lửa khiến MiG của Phạm Tuân phải thoát ly.


Ngày 18/12/1972, Trung đoàn Ra đa 291 đã phát hiện B-52 sớm. Đại đội 45 đã báo về trung tâm sớm 35 phút - Ảnh Tư liệu Bảo tàng LSQS Việt Nam.

19 giờ 44 phút, quả đạn tên lửa đầu tiên của Tiểu đoàn 78, Trung đoàn tên lửa 257 được phóng lên. B-52 liên tục đánh phá. 20 giờ 13 phút, các Tiểu đoàn 57, 59, 94 thuộc Trung đoàn tên lửa 261 nhận lệnh đánh tập trung, tiêu diệt tốp máy bay 671 hướng từ Tam Đảo đánh phá kho tàng ở Đông Anh, Cổ Loa. Một kíp chiến đấu của Tiểu đoàn 59 đã bám sát dải nhiễu, phóng 2 tên lửa ở cự ly tương thích, hạ ngay 1 B-52. Đây là chiếc B-52 đầu tiên bị bắn rơi tại chỗ trên bầu trời Hà Nội, rơi thẳng xuống cánh đồng Chuôm, xã Phù Lỗ, huyện Đông Anh, cách trận địa chưa đến 10 km.

Nhận được tin của Bộ Tư lệnh Phòng không – Không quân báo cáo Đại tướng Võ Nguyên Giáp về chiếc B-52 đầu tiên bị bắn rơi, Đại tướng vui mừng hỏi lại: “Có đúng là B-52 rơi không?”. Lần đầu tiên sau 8 năm chiến đấu đầy hy sinh, gian khổ, bộ đội tên lửa đã bắn rơi tại chỗ “Siêu pháo đài bay B-52” của đế quốc Mỹ, bắt sống giặc lái. Chiến công nối tiếp chiến công, 4 giờ 35 phút sáng 19/12, Tiểu đoàn 77, Trung đoàn 257 lập công bắn rơi tại chỗ 1 chiếc B-52 nữa.


Những mảnh xác chiếc B-52G đầu tiên bị Tiểu đoàn 59 tiêu diệt ngày lúc 20 giờ 13 phút ngày 18/12/1972 - Ảnh Tư liệu Bảo tàng LSQS Việt Nam.

Trong lúc bộ đội và dân quân kiên quyết đánh trả máy bay địch thì cán bộ, công nhân viên kỹ thuật đài tiếng nói Việt Nam cũng kiên cường bám đài, bám máy tập trung khắc phục hậu quả, chỉ sau 9 phút tạm ngừng Đài tiếng nói Việt Nam lại lên tiếng dõng dạc tố cáo tội ác leo thang của đế quốc Mỹ đánh phá Hà Nội – Thủ đô của nước có chủ quyền đồng thời thông báo tin chiến thắng với nhân dân cả nước và toàn thế giới kết thúc đêm mở màn chiến dịch. Ngay trong đêm đầu tiên, Không quân Mỹ đã bị bắn rơi 8 máy bay, trong đó có 3 chiếc B-52 và 5 máy bay chiến thuật, bắt sống nhiều giặc lái.

Thành tích vang dội trong trận đầu đã được Bộ Chính trị kịp thời biểu dương, khen ngợi, Bộ Quốc phòng đã tổ chức họp báo và tố cáo tội ác của đế quốc Mỹ, sự hiếu chiến Ních-xơn trước đông đảo phóng viên trong nước và quốc tế. Sau trận đánh, các phi công Việt Nam nắm được thủ đoạn tiêm kích Mỹ khi hộ tống B-52 để rút kinh nghiệm cho các trận đánh tiếp theo./.


[1] Nguyễn Sĩ Hưng, Nguyễn Nam Liên: “Những trận không chiến trên bầu trời Việt Nam (1965-1975) nhìn từ hai phía”, NXB Quân đội Nhân dân, Hà Nội, H. 2013.


Nguồn: Cao Thảo
17-12-2017
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
GIỜ MỞ CỬA
Sáng: Từ 08h00 đến 11h30
Chiều: Từ 13h00 đến 16h30
Các ngày:
Thứ Ba, Tư, Năm, Bảy, Chủ nhật
 

 Thời gian và Giá vé
 Quy định tham quan
 Sơ đồ tham quan
 Đường đến Bảo tàng
 Tham quan Bảo tàng 3D

s