Căn cứ Cục Hậu cần Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (1973 – 1975)


29-04-2019
Di tích địa điểm căn cứ Hậu cần Quân giải phóng miền Nam Việt Nam là nơi lưu giữ những kỷ vật, hình ảnh, tư liệu về thành tích hào hùng của toàn thể cán bộ, chiến sĩ của Cục Hậu cần miền Nam. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc, kết quả về tổ chức bảo đảm hậu cần thực sự là nhân tố quyết định thắng lợi của chiến tranh trên chiến trường miền Nam.

Tháng 10/1963, Phòng Hậu cần Miền được thành lập. Đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh chóng của cách mạng miền Nam, ngày 10/12/1964, Trung ương Cục miền Nam và Bộ Chỉ huy Miền quyết định thành lập Cục hậu cần Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (tên thường gọi là Cục Hậu cần Miền), chịu sự chỉ huy trực tiếp của Bộ Chỉ huy Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (từ năm 1971 là Bộ Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam, thường gọi là Bộ Tư lệnh Miền).

Năm 1973, Bộ Tư lệnh Miền rời căn cứ từ huyện Dương Minh Châu, tỉnh Tây Ninh về căn cứ Tà Thiết, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước. Cục Hậu cần Miền chuyển từ Campuchia về lập căn cứ tại khu vực Hồ Cầu Trắng, xã Lộc Hiệp, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước, mang mật danh V-104. Khu vực này vừa có rừng rậm, vừa có hồ nước tự nhiên rất rộng, vừa gần tuyến vận chuyển từ biên giới Campuchia sang, từ Tây Nguyên xuống phía Tây Bắc Sài Gòn, thuận lợi cho công tác tổ chức lực lượng bảo đảm hậu cần, cũng như nhận sự chỉ đạo của Bộ Chỉ huy Miền. Các cơ quan trụ sở của Cục Hậu cần Miền chủ yếu được làm bằng tre, cây rừng và hợp lá trung quân.

Tháng 3/1973, tại căn cứ Cục Hậu cần Miền, Đảng ủy Cục Hậu cần Miền tổ chức Hội nghị kiểm điểm công tác lãnh đạo, chỉ đạo năm 1972, đặc biệt là nhiệm vụ bảo đảm hậu cần cho “Chiến dịch Nguyễn Huệ” và đề ra phương hướng hoạt động cho các cơ quan đơn vị của Cục trong tình hình mới.

Ngày 30/4/1973, Thường vụ Đảng ủy Cục Hậu cần Miền họp, tiếp tục cụ thể hóa những nội dung, phương hướng đã xác định trước đó.

Ngày 14/01/1975, Cục Hậu cần Miền đã họp xác định phương hướng, kế hoạch bổ sung nhiệm vụ cho các đoàn hậu cần bước vào đợt 2 mùa khô 1974-1975 với phương châm hành động là: Bảo đảm cho các lực lượng vũ trang ba thứ quân vừa tác chiến vừa xây dựng, càng đánh càng mạnh, giành thắng lợi to lớn trên tất cả các chiến trường.

Đầu tháng 4/1975, thay mặt Đảng ủy và Bộ Chỉ huy chiến dịch Hồ Chí Minh, Trung tướng Đinh Đức Thiện đã giao nhiệm vụ cho Cục Hậu cần Miền thực hiện nhiệm vụ hậu cần chiến dịch. Cục Hậu cần Miền được tổ chức thành cơ quan “Hậu cần chiến dịch”.

17 giờ ngày 26/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu. Lúc này Hậu cần chiến dịch đã chuẩn bị được 55.000 tấn vật chất hậu cần kỹ thuật; bố trí 15 bệnh viện và 17 đội triều trị chuẩn bị sẵn sàng tiếp nhận cứu chữa thương binh ở tất cả các hướng tấn công.


Nhà tưởng niệm tại di tích. Ảnh Internet

Từ năm 1973 đến năm 1975 căn cứ Cục hậu cần Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam đóng vai trò, vị trí chiến lược hết sức quan trọng đối với chiến trường B2 (Chiến trường Quân khu 6, 7, 8, 9, thuộc các tỉnh Đông Nam Bộ và Đồng bằng sông Cửu Long) nói riêng và chiến trường miền Nam nói chung. Cục Hậu cần Miền đã xây dựng được nhiều bệnh viện và đội điều trị; 08 đoàn hậu cần gồm các đoàn: 210, 220, 230, 235, 240, 340,770, 814; thành lập các trường đào tạo cán bộ, chiến sỹ: Trường Hậu cần H12, trường Y sĩ H24B, trường Văn hóa H240. Tổng kết quả nguồn vật chất chuẩn bị là 233.111 tấn, trong đó: Trung ương chi viện 108.453 tấn vật chất (gồm 37.266 tấn vũ khí đạn dược, 36.000 tấn xăng dầu… 2.710 xe ôtô và trên 30 triệu đô la); Thu mua 91.318 tấn (gồm có 85.031 tấn lương thực, 6.287 tấn xăng dầu); Sản xuất 4.305 tấn; Thu được của địch là 29.035 tấn.

Ngày 30/4/1975, miền Nam được hoàn toàn giải phóng, đất nước thu về một mối. Cục Hậu cần Miền về tiếp quản toàn bộ hậu cần của chính quyền ngụy tại Sài Gòn. Đến cuối năm 1976 đầu năm 1977, rút hoàn toàn khỏi căn cứ Cục Hậu cần Miền.

Năm 2009, Tổng cục Hậu cần đã quyết định khởi công xây dựng Nhà bia tưởng niệm; Nhà trưng bày lưu niệm; Hội trường; Nhà bia tưởng niệm và Nhà tưởng niệm quân, dân y; Nhà bia liệt sĩ xã Lộc Hiệp tại di tích địa điểm Cục Hậu cần Quân Giải phóng miền Nam Việt Nam (1973 -1975), ấp Hiệp Hoàn, xã Lộc Hiệp huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước.

Nhà trưng bày lưu niệm Cục Hậu cần Miền được xây dựng là nơi trưng bày, lưu giữ những hiện vật, tài liệu, hình ảnh có lien quan đến cán bộ, chiến sỹ Cục Hậu cần Miền trong các giai đoạn tử khi hình thành, phát triển đến khi kết thúc hoạt động tại khu vực Cầu Trắng.

Nhà bia tưởng niệm được xây dựng theo lối kiến trúc đơn giản. Bia tưởng niệm nằm chính giữa. Mặt trước của bia có khắc nội dung: “Di tích lịch sử cách mạng Căn cứ Cục Hậu cần - Bộ Tư lệnh các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam. (Cục Hậu cần Miền). Nơi đây: Khu vực Cầu Trắng, xã Lộc Hiệp, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước là căn cứ của Cục Hậu cần Miền (B2) từ đầu mùa khô năm 1972- 1973 đến tháng 4/1975. Là một bộ phận của Hậu cần chiến lược, Cục Hậu cần Miền đã trực tiếp giúp Trung ương Cục Miền Nam. Quân ủy và Bộ Tư lệnh Miền chỉ đạo tổ chức, đảm bảo hậu cần cho các lực lượng vũ trang giải phóng chiến đấu, chiến thắng, góp phần vào thắng lợi vẽ vang của chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng hoàn toàn miền Nam. Thống nhất đất nước. Tổng cục Hậu cần, xây dựng nhân kỷ niệm 60 năm truyền thống ngành hậu cần Quân đội nhân dân Việt Nam (11.7.1950 - 11.7.2010)”. Mặt sau của bia có khắc nội dung: “Bộ Tư lệnh các lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam - Cục Hậu cần Miền”.

Năm 2010, nhà bia tưởng niệm và nhà tưởng niệm quân, dân y - Cục Hậu cần Miền được xây dựng. Bia được đặt trên bậc tam cấp. Mặt trước bia có khắc ghi nội dung: “Bia tưởng niệm hơn chín ngàn (9.000) liệt sỹ quân, dân y và thương bệnh binh đã hy sinh tại các bệnh viện và đội điều trị quân y miền đến nay hài cốt vẫn chưa quy tập được”. Mặt phía sau bia có khắc ghi nội dung “ Đồng đội chung tay xây dựng nhà Tưởng niệm khắc bia vàng trưởng nhớ Tri Ân! Ban Liên lạc truyền thống quân y miền Đông Nam bộ xây dựng nhân kỷ niệm 35 năm miền Nam hoàn toàn giải phóng ( 30.4.1975 - 30.4.2010)”.

Nhà tưởng niệm quân, dân y được xây dựng. Gian chính giữa thờ Bác Hồ, các bức tường ở các gian còn lại được ốp bia đá, khắc họ tên hơn 3.000 anh hùng, liệt sỹ đã hy sinh của Quân y Miền nhưng vẫn chưa tìm được hài cốt.

Nhà bia liệt sỹ xã Lộc Hiệp được xây dựng để ghi nhớ công ơn và tưởng nhớ các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh trong quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc của xã Lộc Hiệp.

Di tích Địa điểm Căn cứ Cục Hậu cần Quân giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn 1973-1975 đã được xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia ngày 10/3/2014. Nơi đây là một bộ phận quan trọng cấu thành di sản văn hóa tỉnh Bình Phước nói chung và huyện Lộc Ninh nói riêng. Di tích đã giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc tuyên truyền, giáo dục về sức mạnh cũng như nghệ thuật quân sự của Quân đội Nhân dân Việt Nam./.


Nguồn: Thanh Tâm
29-04-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
GIỜ MỞ CỬA
Sáng: Từ 08h00 đến 11h30
Chiều: Từ 13h00 đến 16h30
Các ngày:
Thứ Ba, Tư, Năm, Bảy, Chủ nhật
(Thứ Hai và thứ Sáu đón đoàn trên 150 người)
 

 Thời gian và Giá vé
 Quy định tham quan
 Sơ đồ tham quan
 Đường đến Bảo tàng
 Tham quan Bảo tàng 3D

s