Giỏ đựng thủ pháo


25-03-2018
Có không ít hiện vật của Bộ đội Đặc công đang được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, trong đó chiếc giỏ đựng thủ pháo mang số đăng ký 7000-T/172 là hiện vật đặc biệt gắn với chiến công trong chiến dịch Bắc Bình Định (9/4 – 3/5/1972) của Tiểu đoàn 40 đặc công, Sư đoàn 3, Quân khu 5 được giới thiệu trong phần trưng bày giai đoạn năm 1969-1972.

Con người và vũ khí trang bị bao giờ cũng là yếu tố quyết định sức mạnh của bất kỳ lực lượng nào, binh chủng nào trong chiến đấu, song với Bộ đội Đặc công, yếu tố này có những đòi hỏi đặc biệt hơn. Là lực lượng chuyên đánh các mục tiêu quan trọng của địch, lực lượng đặc công đòi hỏi phải có vũ khí trang bị gọn nhẹ, sức công phá lớn phù hợp với cách đánh đặc công. Bên cạnh đó, việc sử dụng những trang bị tự tạo, thuận lợi cho từng động tác kỹ thuật, giúp cho chiến sĩ dễ dàng mang vác, sử dụng trong quá trình chiến đấu.

Để phối hợp với cuộc tiến công chiến lược Xuân – Hè năm 1972, Bộ Tư lệnh Quân khu 5 đã quyết định mở chiến dịch tiến công tổng hợp trên địa bàn Bắc Bình Định nhằm tiêu diệt sinh lực, phá vỡ hệ thống kìm kẹp, đánh bại kế hoạch bình định của địch.

Hướng tiến công chủ yếu là Bắc Bình Định bao gồm ba huyện Phù Mỹ, Hoài Ân, Hoài Nhơn. Lực lượng tác chiến hướng này có Trung đoàn 2 và 21, Sư đoàn 3. Hướng thứ yếu là huyện An Nhơn và phía Đông Bắc huyện Bình Khê do bộ đội địa phương đảm trách. Hướng phối hợp Trung đoàn 12 đánh cắt giao thông đường 19 nhằm thu hút Sư đoàn Mãnh Hổ Nam Triều Tiên, ngăn không cho đối phương hành quân ứng cứu khi ta mở cuộc tiến công.


Di tích Chiến thắng Gò Loi - nơi ghi dấu trận đánh oai hùng mở màn cho việc giải phóng Hoài Ân của Tiểu đoàn đặc công 40.

Án ngữ phía Nam quận lỵ Hoài Ân là Gò Loi, một cứ điểm quan trọng và kiên cố trong hệ thống cứ điểm của địch ở Bắc Bình Định, do Mỹ xây dựng năm 1966, nằm giữa ngã ba Tân Thạnh (Ân Tường) đến Kim Sơn (Ân Nghĩa) lên Vĩnh Thạnh vào Bình Khê và từ Tân Thạnh qua đèo Mằng Lăng vào Tây Bắc Phù Mỹ xuống quốc lộ 1. Lợi dụng địa hình đồi đất cao, địch xây dựng Gò Loi để khống chế một vùng chiến lược rộng lớn, nơi chuyển tiếp giữa đồng bằng và miền núi, giáp ranh giữa căn cứ của ta và những vùng tạm chiếm.

Tại đây, địch xây dựng công sự vững chắc, gồm hệ thống 50 lô cốt và hầm ngầm, cấu trúc thành 3 tầng, xung quanh có 12 hàng rào kẽm gai xen kẽ những bãi mìn và vật cản. Lực lượng đối phương gồm 2 đại đội bảo an, 1 trung đội thám báo, 1 trung đội súng cối 106,7mm và Ban Chỉ huy Liên đội 48 bảo an. Vì thế, nhiều lần lực lượng vũ trang của ta muốn tiêu diệt Gò Loi, nhưng không được. Tên Đại úy Ngô Huỳnh khét tiếng gian ác chỉ huy cứ điểm này từng tuyên bố: “Chừng nào nước sông Kim Sơn chảy ngược, Cộng sản mới lấy được Gò Loi”.

Sau 4 tháng huấn luyện, đúng 3 giờ sáng ngày 9/4/1972, các chiến sĩ Tiểu đoàn 40 đặc công được lệnh nổ súng tập kích cứ điểm Gò Loi mở màn chiến dịch. Để đánh được những cứ điểm có công sự vững chắc như ngầm, lô cốt, Bộ đội Đặc công thường sử dụng thủ pháo tay, thủ pháo khối để tạo sức công phá lớn.

Khi chiến đấu, các chiến sĩ cho loại vũ khí này vào trong túi vải (túi đựng thủ pháo) và đeo bên mình. Khi số lượng túi có hạn thì các chiến sĩ đã tự tạo ra những cái giỏ bằng mây, tre để đựng. Chiếc giỏ này là một trong những sáng tạo trang bị thô sơ của Bộ đội Đặc công. Giỏ đạn bằng mây, kiểu đan mắt cáo, hình bầu dục này dùng đựng thủ pháo đánh quận lỵ Hoài Ân mở màn chiến dịch Bắc Bình Định.


Giỏ đựng thủ pháo trưng của Tiểu đoàn 40 đặc công, Sư đoàn 3, Quân khu 5 trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam.

Sau khi bí mật áp sát căn cứ từ 3 hướng, Tiểu đoàn 40 đã bất ngờ nổ súng tiến công, các chiến sĩ ném thủ pháo vào các cửa hầm lô cốt của địch. Sau 20 phút chiến đấu mưu trí, linh hoạt, dũng mãnh, các chiến sĩ Tiểu đoàn đặc công 40 của Sư đoàn 3 đã hoàn toàn làm chủ Gò Loi, tiêu diệt gọn Ban Chỉ huy Liên đội 48 và 2 đại đội bảo an với 200 tên, phá hủy toàn bộ công sự, kho tàng, thu nhiều súng đạn và quân trang, quân dụng.

Như vậy cánh “cửa thép” phía Nam Hoài Ân đã bị mở tung tạo điều kiện cho sư đoàn phát triển chiến đấu. Mất căn cứ Gò Loi quận lỵ Hoài Ân bị uy hiếp, địch buộc phải đưa Trung đoàn 40 lên tăng cường phòng thủ.

Tiếp đó, ngày 17 và 18 tháng 4 Tiểu đoàn 40 đánh tiếp tuyến phòng thủ thứ hai của địch ở phía Bắc quận lỵ Hoài Ân diệt 2 chốt Du Tự và Núi Bụt, diệt gọn 2 đại đội địch. Được sử dụng đúng sở trường, đúng thời cơ, chỉ trong 10 ngày chiến đấu trong chiến dịch, Tiểu đoàn đặc công 40 đã phá 4 căn cứ xung quanh quận lỵ Hoài Ân, tạo lợi thế cho Sư đoàn 3 đưa lực lượng áp sát quận lỵ Hoài Ân. Đến 19 giờ ngày 19/4 ta đã hoàn toàn làm chủ quận lỵ Hoài Ân.

Như vậy sau 10 ngày liên tục chiến đấu, tiến công, Sư đoàn 3 đã tiêu diệt 5 tiểu đoàn và liên đội, 8 Đại đội và 32 Trung đội, diệt đại bộ phận Chiến đoàn 40 của địch giải phóng quận lỵ Hoài Ân.

Cùng với các loại vũ khí hiện đại, có uy lực lớn như các loại mìn nam châm, thuốc nổ… thì những trang bị thô sơ tự tạo như giỏ đựng thủ pháo đã góp phần làm nên chiến thắng. Trong chiến dịch Bắc Bình Định, Bộ Chỉ huy chiến dịch đã sử dụng lực lượng đặc công lần lượt đánh chiếm các căn cứ xung quanh tạo thế cho chủ lực đánh trận then chốt, bảo đảm hành lang cho chiến dịch lớn đánh sâu vào sào huyệt địch. Đó là một trong những sáng tạo của nghệ thuật quân sự Việt Nam trong chiến tranh cách mạng. Cách đánh đó minh chứng tư tưởng “lấy ít đánh nhiều, lấy nhỏ thắng lớn”./.


Nguồn: Thu Hòa
25-03-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s