Kỷ vật của Bác Hồ tặng Đại tướng Chu Huy Mân


15-11-2018
Ngày 8 tháng 8 năm 1989, Đại tướng Chu Huy Mân trao tặng Viện Bảo tàng Quân đội (nay là Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam) một hiện vật đặc biệt: Đó là chiếc đồng hồ nhãn hiệu Wyler dây đeo màu nâu, số 2917, mặt sau đồng hồ có bốn chữ Hán khắc chìm “Hồ Chí Minh tặng”. Hiện vật có số đăng ký 7401-ĐB-1402, là phần thưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Đại tướng Chu Huy Mân sau khi hoàn thành nhiệm vụ Trưởng đoàn cố vấn giúp cách mạng Lào đầu năm 1958.

Ngược dòng lịch sử vào cuối tháng 7 năm 1954, khi đó cách mạng Lào đang có sự thay đổi cục diện chiến trường Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh mời Chính ủy Đại đoàn 316 Chu Huy Mân lên làm việc. Tuy nhiên, đồng chí Mân đang bị ốm, cơ thể gầy gò, xanh xao, thấy Đại tướng Võ Nguyễn Giáp ái ngại. Đồng chí Chu Huy Mân nói ngay: “Tôi sẵn sàng làm bất cứ nhiệm vụ gì được phân công”. Đại tướng Võ Nguyên Giáp truyền đạt: “Quân ủy và Bộ Tổng tư lệnh quyết định thành lập Đoàn 100, cử đồng chí làm Đoàn trưởng, sang giúp bạn Lào xây dựng lực lượng vũ trang, bảo vệ hai tỉnh Hủa Phăn, Phong Sa Lỳ - căn cứ của cách mạng Lào (theo Hiệp nghị Giơ-ne-vơ, Quân tình nguyện Việt Nam ở Lào sẽ rút về nước); nhưng tôi còn xin ý kiến của Bác”.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp báo cáo chủ trương trên với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người đồng ý và dặn: “Trước khi đi, bảo chú Mân lên gặp Bác”.


Đại tướng Chu Huy Mân. Ảnh TĐBKQS 2009.

Một buổi sáng đầu tháng 8 năm 1954, đồng chí Chu Huy Mân lên gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhìn ông Mân, Người nói ngay: “Chú Mân là dân vác gậy đánh nhà thờ bàn thổ năm 1930 thì phải?” Người ôn tồn dặn ông Mân: “Lần này, Trung ương và Bác cử chú sang Lào làm cố vấn. Nhiệm vụ là giúp bạn xây dựng lực lượng cách mạng, giúp nhân dân bạn tức là tự giúp mình. Chú là Trưởng đoàn cố vấn. Đoàn lấy phiên hiệu là 100. Các chú phải khẩn trương đi cho kịp”. Ông chào Chủ tịch Hồ Chí Minh, hứa hoàn thành nhiệm vụ. Đôi mắt của Người hiền từ, trìu mến. Người nắm chặt tay tạm biệt ông Mân.

Trước đó, để chuẩn bị cho Đoàn công tác, đồng chí Chu Huy Mân đã khẩn trương thành lập Đoàn cố vấn, nhiều cán bộ, chiến sĩ các Đại đoàn 316, 312, 320; từ 1 đến 3 cán bộ chiến sĩ ở các đại đoàn khác, tổng cộng 100 người. Hầu hết đã qua chiến đấu, được điều động về Đoàn 100 nhận nhiệm vụ. Khung cán bộ ban đầu của Đoàn là: Chu Huy Mân, Bí thư Đảng ủy, Đoàn trưởng; Thăng Bình, Tham mưu trưởng; Đinh Văn Tuy, Tham mưu phó; Nguyễn Hữu Nghị, Tham mưu phó; Nguyễn Tiến Phục, Chủ nhiệm Chính trị; Đức Phương, Chủ nhiệm Hậu cần.

Đầu tháng 8 năm 1954, công việc chuẩn bị hoàn tất, tại buổi động viên trước trước khi Đoàn lên đường sang Lào, Đại tướng Nguyễn Chí Thanh, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị được Chủ tịch Hồ Chí Minh ủy quyền tặng mỗi người trong đoàn một chiếc huy hiệu in hình của Người.

Ngày 10/8/1954, Đoàn cố vấn sang Văng Viêng, Hủa Phăn (Lào) bằng ô tô và máy bay. Nước bạn bố trí cho Đoàn đóng quân tại Na-sa-la-sa-lơi, tỉnh Hủa Phăn.


Chiếc đồng hồ Bác Hồ tặng Đại tướng Chu Huy Mân. Ảnh BTLSQSVN.

Giữa năm 1955, địch đổ xuống một Tiểu đoàn dù Thái Lan do cố vấn Mỹ chỉ huy đánh phá chớp nhoáng căn cứ cách mạng. Đoàn trưởng Chu Huy Mân lập tức tổ chức lực lượng đánh địch. Đoàn sử dụng 5 khẩu cối 60, 81, 82mm bắn vào giữa đội hình địch khi chúng đang tập kết. Đạn cối rơi trúng Ban chỉ huy địch, tiêu diệt tên tiểu đoàn trưởng và 30 tên khác. Lực lượng của Đoàn truy quét, vây bắt thêm 60 tên, số còn lại tháo chạy. Trận đầu thắng lợi, có tiếng vang trong vùng căn cứ cách mạng. Nhân dân tin tưởng giao con em cho đồng chí Thao Chăn (bí danh Chu Huy Mân ở Lào) tham gia bộ đội Pa-thét diệt phỉ, phản động bảo vệ bản làng.

Đoàn cố vấn tập trung vào giúp bạn tổ chức lực lượng vũ trang, huấn luyện, bảo vệ căn cứ; giúp bạn xây dựng Đảng, chính quyền cách mạng. Nội dung huấn luyện: Nhiệm vụ của cách mạng Lào, nhiệm vụ của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, nhiệm vụ lực lượng vũ trang; đối tượng của cách mạng Lào, công tác vận động quần chúng, công tác phát triển đảng, công tác chính quyền cách mạng khu căn cứ và phát triển quân sự.

Với sự giúp đỡ của Đoàn cố vấn, sau 4 năm, lực lượng cách mạng Lào được củng cố, phát triển. Lực lượng vũ trang và nhân dân khu căn cứ đã đánh bại các cuộc hành quân lấn chiếm của quân phái hữu, phỉ và phản động địa phương, bảo vệ vững chắc, mở rộng khu căn cứ xuống Trung Lào, làm chỗ dựa cho cách mạng Lào giai đoạn tiếp sau. Năm 1951, với gần 40 đảng viên tách ra từ Đảng Cộng sản Đông Dương, đến năm 1958, Đảng Nhân dân cách mạng Lào có mấy trăm đảng viên. Từ đội Lát-xa-vông vũ trang tuyên truyền mấy chục người năm 1949, nay lực lượng vũ trang cách mạng Lào có 2 tiểu đoàn, các đại đội chủ lực, 7 đại đội bộ đội địa phương, hơn 1.700 dân quân du kích. Nhiều cán bộ cấp cao cũ, mới có tài năng, đức độ, qua hoạt động thực tiễn ở khu căn cứ được khẳng định: Xu-pha-nu-vông; Cay-xỏn Phom-vi-hản, Nu-hắc-phum-sa-vẳn, Phu-mi-vông-vi-chít, Xi-xa-vát...


Mặt chiếc đồng hồ nhãn hiệu Wyler, số 2917. Ảnh BTLSQSVN.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, đầu năm 1958, Đoàn cố vấn về nước. Đoàn báo cáo kết quả hoạt động với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người vui mừng khen ngợi Đoàn cố vấn, Trưởng đoàn Chu Huy Mân hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được bạn tin, dân mến. Người uốn nắn phương châm giúp bạn: Giúp là làm nòng cốt, hướng dẫn cho bạn xây dựng lực lượng, tổ chức chiến đấu, bảo vệ phát triển khu căn cứ cách mạng; làm cho bạn mạnh lên, dần dần tự đảm đương nhiệm vụ; các chú đâu phải đội quân đánh thuê, làm thay hoàn toàn từ đầu chí cuối.

Tại buổi báo công, Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng thưởng cho Trưởng đoàn Chu Huy Mân một chiếc đồng hồ về thành tích lần đầu tiên làm Đoàn trưởng cố vấn quân sự, mạnh dạn giúp bạn xây dựng tổ chức đảng, chính quyền, lực lượng vũ trang cách mạng lên một bước. Toàn đoàn và từng thành viên, tùy theo thành tích đều được Nhà nước, quân đội tặng thưởng huân, huy chương./.


Nguồn: Hoàng Lâm
15-11-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

Trận đánh tiêu biểu

Ký ức về trận đánh trên cao điểm 875 Đắk Tô (tháng 11/1967)

Trận quyết chiến của bộ đội chủ lực Mặt trận Tây Nguyên với Lữ đoàn dù 173 Mỹ tại cao điểm 875 trên vùng rừng núi Đắk Tô, tỉnh Kon Tum năm 1967 đi vào lịch sử hơn nửa thế kỷ. Nhưng ký ức trận chiến ác liệt ngày đó vẫn không phai mờ trong tâm trí của những lính trực tiếp chiến đấu, trong đó có Cựu chiến binh Nguyễn Trần Kiêm.

Nhân vật LSQS

Anh hùng Trần Ngọc Chung

Anh hùng, liệt sĩ Trần Ngọc Chung sinh năm 1930, quê ở xã Đoan Hùng, huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Nhập ngũ tháng 10/1950, hy sinh tháng 3/1979 khi thực hiện nhiệm vụ quốc tế giúp nước bạn...

s