Ký ức về trận Him Lam và huy hiệu kỷ vật của người lính Điện Biên năm xưa


08-05-2018
Dịp kỷ niệm 64 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, chúng tôi tới thăm Cựu chiến binh Vũ Văn Ảnh (thôn 6 xã Ngọc Quan, huyện Đoan Hùng, Phú Thọ). Năm nay đã bước sang tuổi 98, nhưng cụ Ảnh còn rất minh mẫn, hàng ngày vẫn nghe đài, đọc sách báo và thường nói chuyện truyền thống với các cháu học sinh trên địa bàn. Lần gặp này, chúng tôi được cụ kể lại trận đánh cứ điểm Him Lam mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ và phần thưởng Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ của cụ.

Sau buổi nói chuyện với các cháu học sinh, chúng tôi được tiếp xúc và trò chuyện cùng cụ Ảnh. Ở tuổi xưa nay hiếm, nhưng phẩm chất của người lính “Bộ đội Cụ Hồ” vẫn còn nguyên trong cụ. Hồi tưởng lại những ngày tháng hào hùng trong chiến dịch Điện Biên Phủ, cụ chia sẻ: Tôi sinh năm 1920, nhập ngũ năm 1949 được biên chế vào Trung đoàn 209, Đại đoàn 312 (sau này là Sư đoàn 312), cùng đơn vị tham gia chiến dịch Lý Thường Kiệt (năm 1951), chiến dịch Thượng Lào (năm 1952), nhưng khi ấy tôi chỉ là anh nuôi.

Dù hoàn thành nhiệm vụ, nhưng chưa được trực tiếp cầm súng chiến đấu nên thấy còn ấm ức. Sau nhiều lần đề nghị, cho đến khi chuẩn bị bước vào chiến dịch Điện Biên Phủ, nguyện vọng của tôi được toại nguyện. Càng mừng hơn khi được biết đơn vị mình được chọn đánh trận Him Lam mở màn chiến dịch và bản thân tôi cũng được giao phụ trách tiểu đội 12 người.


Cụ Vũ Văn Ảnh kể chuyện Điện Biên năm xưa cho các cháu học sinh xã Ngọc Quan, huyện Đoan Hùng, Phú Thọ ngày 04/5/2018 - Ảnh Quang Tước.

Nói về cụm cứ điểm Him Lam, sau 64 năm nhưng cụ vẫn thuộc như lòng bàn tay. Him Lam án ngữ phía Đông Bắc của Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, nằm cách trung tâm Mường Thanh chừng 2,5km. Được bố trí trên năm quả đồi cao trung bình 50m, cách nhau 200 - 300m, cụm cứ điểm này án ngữ đường 41 từ Tuần Giáo vào Điện Biên, ngăn chặn hướng tiến công chính của quân ta, đồng thời còn là trạm tiền tiêu để bảo vệ tập đoàn cứ điểm từ xa.

Bảo vệ Him Lam là Tiểu đoàn lính Lê dương số 3, từng tham gia Chiến tranh thế giới lần thứ 2, được tăng cường một số lính người Việt do viên sĩ quan người Pháp chỉ huy. Khi bị tấn công thì tất cả hỏa lực của tập đoàn cứ điểm, bao gồm máy bay, pháo, cối ở Mường Thanh, Hồng Cúm cùng các cứ điểm kế cận đều tập trung chi viện. Lực lượng phản kích cách đó 2,5km sẵn sàng ứng cứu.

Him Lam được Bộ Chỉ huy chiến dịch chọn làm nơi mở màn chiến dịch vì đây là nơi khai thông lối vào khu Trung tâm. Khi chuyển sang phướng án “đánh chắc, thắng chắc”, Bộ chỉ huy phải đánh từ hướng Đông Bắc để mở cửa trận địa. Đại đoàn 312 là đơn vị vinh dự nhận nhiệm vụ đánh trận mở màn.

Từ ngày 6 đến 10/3/1954, quân ta hoàn thành công tác chuẩn bị tại tuyến xuất phát. Sáng 11/3, biết quân ta sẽ đánh vào Him Lam, Pháp điều bộ binh, xe tăng, xe ủi đất hòng san lấp chiến hào. Dựa vào công sự được chuẩn bị vững chắc, với quyết tâm “một tấc không đi, một li không rời” quân ta đã đánh trả quyết liệt và giữ vững trận địa.

17 giờ 5 phút ngày 13/3, chiến dịch bắt đầu, toàn bộ lực lượng pháo binh của quân ta đồng loạt nhả đạn. Pháo 105mm khai hỏa vào cụm cứ điểm Him Lam. Một quả đạn pháo xuyên qua nóc hầm của địch và nổ trong hầm làm cho 5.000 quả đạn cối trong hầm nổ tung, gây chấn động rất lớn. Một quả pháo khác cũng rơi trúng hầm tiêu diệt tên chỉ huy tại đây cùng với ba sĩ quan khác và bộ phận điện đài.


Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ luôn được cụ Ảnh đeo trên ngực áo trong mỗi dịp nói chuyện truyền thống với các cháu học sinh - Ảnh Quang Tước.

Him Lam mất liên lạc với Mường Thanh ngay từ giờ đầu trận đánh. Không riêng cứ điểm Him Lam, cả khu trung tâm cũng rung lên dưới đợt pháo kích. Sáu chiếc máy bay đang đỗ ở sân bay lần lượt trúng đạn pháo. Một kho xăng bốc cháy. Các trận địa pháo ở Mường Thanh của địch tê liệt, đường dây điện thoại từ khu trung tâm tới các cứ điểm đều bị cắt đứt. Nhiều hầm, hào, công sự của địch sụp đổ đã tạo điều kiện để quân ta tiến công.

18 giờ 15 phút, bộ đội xung phong tiến đánh cụm cứ điểm trên đồi Him Lam. Tiểu đội trưởng Trần Can cầm lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” cùng với tiểu đội mũi nhọn vượt qua cửa mở, dẫn đầu đội hình xông lên. Mặc dù địch dựa vào lô cốt chống trả quyết liệt nhưng không thể cản được sức tiến công của quân ta, sau một giờ chiến đấu, lá cờ “Quyết chiến quyết thắng” đã tung bay trên cứ điểm đầu tiên.

Đơn vị được giao đánh cứ điểm số 2, vừa mở xong hàng rào cuối cùng thì vấp phải hỏa lực mạnh của địch từ lô cốt tiền duyên. Tiến gần lô cốt địch thì hết đạn, Tiểu đội trưởng Phan Đình Giót lao mình vào lỗ châu mai làm ngừng tiếng súng địch trong giây lát, tạo thời cơ cho bộ đội xông lên dùng lựu đạn, lưỡi lê đánh giáp lá cà tiêu diệt địch. 22 giờ 30, quân ta làm chủ cứ điểm số 2.

Ở những cứ điểm tiếp theo, quân ta phải vượt qua nhiều hàng rào dưới làn hỏa lực dày đặc của địch. Thấy trận đánh kéo dài sẽ không có lợi, quân ta thay đổi cách đánh, các tổ súng đại liên được tập trung lại đồng loạt tuôn đạn về phía hỏa điểm địch. Có điều kiện thuận lợi, cụ Ảnh cùng đồng đội mở hàng rào cuối cùng, sau đó xông lên dùng bộc phá diệt từng lô cốt còn lại. Quân Pháp dồn sức kháng cự quyết liệt, bộ đội chia thành từng toán nhỏ tiêu diệt từng bộ phận tàn quân địch. Một số quân Pháp sống sót ở Him Lam bỏ đồn, chạy vào rừng tìm đường về Mường Thanh.


Giấy chứng nhận đeo Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên của cụ Vũ Văn Ảnh - Ảnh Quang Tước.

23 giờ 30 đêm ngày 13/3, quân ta làm chủ toàn bộ cụm cứ điểm Him Lam. Trận mở màn, quân ta diệt 300 lính, bắt 200, thu toàn bộ vũ khí, trang bị. Sau trận mở màn thắng lợi, cụ Vũ Văn Ảnh cùng đơn vị tiếp tục chiến đấu cho đến khi kết thúc toàn bộ chiến dịch lịch sử Điện Biên Phủ.

Trong những phần thưởng cao quý cụ Ảnh được tặng thưởng, chiếc Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên là một kỷ vật đặc biệt của cuộc đời. Đó là chiếc huy hiệu hình tròn, nổi bật với hình ảnh người chiến sĩ và chiếc mũ nan ở tư thế xung phong phía dưới là dòng chữ “Chiến sĩ Điện Biên Phủ”… Chỉ tay lên ngực trái, nơi đeo chiếc huy hiệu, cụ nói: “Đây là một phần thưởng cao quý và cũng là biểu tượng truyền thống đầy tự hào dành cho những chiến sĩ tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, trong đó có tôi!”.

Năm 1957, cụ được xuất ngũ trở về công tác tại địa phương. Ở cương vị nào, cụ cũng hoàn thành tốt nhiệm vụ, các con cháu của cụ theo gương cha, ông, đều là những công dân gương mẫu. Cụ Ảnh và gia đình được bà con làng xóm kính trọng, noi gương học tập.

Hơn 6 thập kỷ đã qua, đối với cụ Ảnh, chiếc Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên Phủ trở thành báu vật được nâng niu, gìn giữ. Bởi đó không chỉ là kỷ niệm, mà còn là sự ghi nhận, tri ân với những người lính Điện Biên anh hùng./.


Nguồn: Quang Tước – nguyên Giám đốc Bảo tàng Quân khu 2
08-05-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

Trận đánh tiêu biểu

Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử

Tiếp theo thắng lợi to lớn của chiến dịch Tây Nguyên, thắng lợi của chiến dịch Trị - Thiên và chiến dịch Đà Nẵng của quân và dân ta đã làm thay đổi hẳn cục diện chiến trường và so sánh lực lượng giữa ta và địch, tạo điều kiện thuận lợi cho trận quyết chiến chiến lược giải phóng Sài Gòn - Gia Định, tiến lên giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước.

Nhân vật LSQS

Anh hùng, Liệt sĩ Bế Văn Thành

Đồng chí Bế Văn Thành sinh năm 1946, dân tộc Tày, quê ở xã Hồng Quang, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng, nhập ngũ tháng 3/1966. Khi hy sinh đồng chí là Thượng sỹ, Phó Trung đội trưởng thuộc Đại đội 3...

s