Khẩu súng của Anh hùng Phạm Văn Đỡ


06-06-2019
Tại Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng giới thiệu khẩu súng tiểu liên AK (số súng 07261, số đăng ký 191-K3-36) của Anh hùng LLVTND Phạm Văn Đỡ, kỷ vật gắn với 11 trận đánh trong chiến dịch Đường 9 - Nam Lào năm 1971 và chiến dịch Quảng Trị năm 1972 được trưng bày trang trọng trong chủ đề: “Quân đoàn 1 nơi hội tụ của các đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”.

Phạm Văn Đỡ sinh năm 1952 trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng ở thôn An Cố, xã Thụy An, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình. Tháng 8/1970, anh lên đường nhập ngũ. Sau 3 tháng huấn luyện, đầu năm 1971, anh thuộc biên chế Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 bắt đầu hành quân vào mặt trận phía Nam, tham gia chiến đấu ở chiến trường Bắc Quảng Trị.

Trên chiến trường Trị Thiên lúc bấy giờ, địch ráo riết càn quét, ngăn chặn ta từ vòng ngoài, bố trí chặt chẽ ở vòng trong, dùng máy bay và pháo binh đánh phá ác liệt. Bản thân Phạm Văn Đỡ bị thương 2 lần nhưng luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, gương mẫu, dù khó khăn gian khổ ác liệt đến đâu cũng tìm cách vượt qua để hoàn thành nhiệm vụ được giao.


Anh hùng Phạm Văn Đỡ. Ảnh tư liệu.

Trong chiến dịch phản công Đường 9 - Nam Lào năm 1971, Phạm Văn Đỡ cùng đơn vị hành quân dừng chân tại phía Tây đường 9 - Nam Lào. Vừa tới vị trí tập kết cả đơn vị bước ngay vào cuộc chiến đấu. Đây là những ngày vô cùng vất vả, gian khổ bởi cả đơn vị vừa phải trải qua hàng tuần liền hành quân liên tục vượt qua những núi cao, suối sâu của dãy Trường Sơn. Bom, pháo địch liên tục đánh phá ác liệt không còn chỗ nào giấu quân yên ổn. Tạm dừng ở đâu bộ đội đều phải đào công sự; các chiến sĩ đều thiếu ngủ, có đơn vị chưa kịp nấu ăn đã phải nhận lệnh cơ động ngay.

Yêu cầu của mặt trận đối với đơn vị là: Địch đổ quân xuống đâu phải có mặt ngay đánh phủ đầu tiêu hao, tiêu diệt sinh lực địch, giam chân địch không cho chúng kịp ổn định triển khai đội hình; tạo thế cho các cánh quân của ta phát triển chiến đấu. Trong chiến dịch này, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88 được giao nhiệm vụ vây lấn cùng Trung đoàn 102 tiến tới tiêu diệt Tiểu đoàn biệt động quân số 39 ở Điểm cao 500. Hoàn thành nhiệm vụ, tổ chức lực lượng chốt giữ trận địa, nhanh chóng củng cố bộ đội, sẵn sàng phát triển về hướng Đường 9 cùng các đơn vị bạn tiêu diệt lực lượng chủ yếu của địch.

Điểm cao 500 nằm trong khu vực Bản Bút, huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị, cách biên giới Việt - Lào về phía Tây 4 km. Trong kế hoạch thực hiện cuộc hành quân Lam Sơn 719 của Mỹ - ngụy xác định nơi đây là một trọng điểm quan trọng nhằm mục đích phá vỡ hệ thống hậu cần của bộ đội ta và cắt đứt đường mòn Hồ Chí Minh. Đây cũng là vị trí tiền tiêu của địch trên cánh quân phía Bắc. Điểm cao 500 gồm 5 mỏm, lực lượng địch bố trí gồm 4 đại đội bộ binh và sở chỉ huy của Tiểu đoàn 39. Chúng đã triển khai công sự phòng ngự bằng hầm lát gỗ phủ bao cát khá kiên cố.


Không gian trưng bày về Sư đoàn 308 (Đại đoàn Quân Tiên phong). Ảnh BTBĐQT.

Theo nhiệm vụ được giao, Trung đoàn 88 chủ trương sau khi tiến hành vây ép uy hiếp địch, sẽ tập trung lực lượng của Tiểu đoàn 6 đánh chiếm mỏm 2 trên điểm cao 500 và chốt giữ tại đó, tạo thế cho Tiểu đoàn 7, Trung đoàn 102 tiến công tiêu diệt địch trên các vị trí còn lại. Ngày 13/2, quân ta bắt đầu nổ súng tiến công bị hỏa lực đại liên địch bắn chặn đội hình xung phong của đơn vị. Phạm Văn Đỡ bò dưới làn đạn địch, sử dụng linh hoạt những vũ khí, trang bị hiện có nhanh chóng diệt ụ đại liên, tạo điều kiện thuận lợi cho đồng đội xung phong tiến đánh điểm cao, tiêu diệt gần 1 đại đội biệt động quân trong vòng 20 phút.

Trong trận đánh Điểm cao 500, ngày 18/2, sau khi dùng mìn định hướng mở cửa, Đại đội 11 tập trung hỏa lực đánh kiềm chế thu hút địch, Phạm Văn Đỡ linh hoạt chớp thời cơ địch còn hoang mang vọt tiến chiếm chiến hào tiền duyên, dùng lựu đạn, thủ pháo diệt các hỏa điểm lân cận, yểm trợ cho đại đội tiến công vào trung tâm trận địa địch. Tuy nhiên, anh bị thương ở chân nhưng vẫn tự băng bó rồi tiếp tục chiến đấu.

Thành tích trong trận chiến đấu này, Phạm Văn Đỡ đã tiêu diệt được 6 ụ đại liên, trung liên và 20 tên địch, góp phần cùng đại đội hoàn thành nhiệm vụ đánh chiếm mỏm số 2 trên Điểm cao 500 và sau đó cùng các đơn vị bạn đánh chiếm hoàn toàn cứ điểm này, diệt gọn Tiểu đoàn 39 biệt động quân, mở cửa cánh Bắc chiến dịch. Vết thương trong trận đánh điểm cao 500 lần thứ hai rất nặng, khiến xương ống chân bị dập và gãy. Nhưng với ý chí quyết tâm trở lại đơn vị chiến đấu, khi vết thương vừa liền da, anh đã ra sức rèn luyện tập đi, tập chạy, tập mang vác. Ra viện, đơn vị giải quyết cho về tuyến sau, song Phạm Văn Đỡ đã tha thiết đề nghị được ở lại đơn vị tiếp tục chiến đấu.

Đầu tháng 1/1972, Sư đoàn 308 được lệnh: “Lên đường hành quân về phía Nam”. Tuy sức khỏe giảm sút, anh Đỡ vẫn cùng đơn vị tham gia chiến dịch Quảng Trị năm 1972. Trong chiến dịch này, đơn vị của anh được giao nhiệm vụ đánh Điểm cao 35 - Cầu Nhi (phía Nam sông Mỹ Chánh). Bốn đêm liền cùng tổ trinh sát bò vào nắm chắc tình hình hoạt động và các vị trí bố trí của địch trong điều kiện canh gác rất nghiêm ngặt, trên cơ sở đó báo cáo chỉ huy bổ sung kế hoạch và quyết tâm chiến đấu cho phù hợp.


Súng tiểu liên AK được anh hùng Phạm Văn Đỡ sử dụng trong Chiến dịch Đường 9 - Nam Lào năm 1971 và Chiến dịch Quảng Trị năm 1972.
Ảnh BTBĐQT.

Trận đánh nổ ra, địch cơ động phân tán thành từng cụm chống trả quyết liệt. Thấy đơn vị chưa lên được, Phạm Văn Đỡ nhanh chóng dùng B-40 diệt 1 hỏa điểm. Địch phát hiện đã tập trung hỏa lực bắn dữ dội nhưng anh vẫn bình tĩnh dùng tiểu liên AK bắn chế áp địch để đơn vị tận dụng thời cơ vượt qua cửa mở tiến sâu vào bên trong trận địa phòng ngự của địch. Trận này đơn vị diệt gọn 96 tên địch, riêng anh Đỡ đã tiêu diệt được 2 ụ đại liên và 16 tên địch. Sau trận này, Phạm Văn Đỡ tiếp tục bị thương và được đưa ra trạm phẫu của Sư đoàn 308 đến khi bình phục quay lại đơn vị làm nhiệm vụ chốt giữ ở căn cứ Dốc Miếu.

Kết thúc Chiến dịch Quảng Trị năm 1972, Trung đoàn 88 trở về căn cứ Hà Tây (cũ). Năm 1982, Phạm Văn Đỡ tham gia đội Quân tình nguyện sang làm nhiệm vụ quốc tế tại nước bạn Campuchia hơn 6 năm, sau đó về công tác tại Sư đoàn 350, Quân khu 3, đến năm 1992 về nghỉ hưu tại địa phương. Mặc dù đã rời quân ngũ nhưng đồng chí vẫn tiếp tục đem sức mình cống hiến xây dựng quê hương trên cương vị Bí thư Đảng ủy xã Thụy An từ năm 1999 đến năm 2005.

Với những chiến công và thành tích tiêu biểu trong chiến đấu, Phạm Văn Đỡ đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 2 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì, 1 lần được tặng danh hiệu Chiến sĩ thi đua và nhiều bằng khen. Đặc biệt ngày 23/9/1973, Trung sỹ Phạm Văn Đỡ vinh dự được Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, lúc đó đồng chí là Trung đội phó thuộc Đại đội 11, Tiểu đoàn 6, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308 (Đại đoàn Quân Tiên phong), Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Khẩu súng tiểu liên AK của đồng chí Phạm Văn Đỡ do Trung Quốc sản xuất được lưu giữ tại Sư đoàn 308.  Ngày 15/6/2002, Sư đoàn đã bàn giao cho Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng nhằm lưu giữ, bảo quản và phát huy giá trị lịch sử, qua đó giáo dục truyền thống cách mạng, lòng yêu nước, tự hào dân tộc và nâng cao ý thức trách nhiệm của thế hệ hôm nay và mai sau. Súng tiểu liên AK của đồng chí Phạm Văn Đỡ đã trở thành hiện vật gốc của Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng./.


Nguồn: Đặng Thị Trang - Bảo tàng Binh đoàn Quyết thắng
06-06-2019
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

Trận đánh tiêu biểu

Ký ức về trận đánh trên cao điểm 875 Đắk Tô (tháng 11/1967)

Trận quyết chiến của bộ đội chủ lực Mặt trận Tây Nguyên với Lữ đoàn dù 173 Mỹ tại cao điểm 875 trên vùng rừng núi Đắk Tô, tỉnh Kon Tum năm 1967 đi vào lịch sử hơn nửa thế kỷ. Nhưng ký ức trận chiến ác liệt ngày đó vẫn không phai mờ trong tâm trí của những lính trực tiếp chiến đấu, trong đó có Cựu chiến binh Nguyễn Trần Kiêm.

Nhân vật Sự kiện

Người vẽ tranh qua hai cuộc chiến

Năm 1954, Đại tá, Họa sĩ Phạm Thanh Tâm xung phong tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Vũ khí của ông không chỉ là súng đạn mà còn là cọ, chì, bút sắt… Kể từ ấy, cuộc đời ông gắn liền với hai cuộc...

s