Áo khoác của vị tướng Quân y


27-02-2018
Bảo tàng Hậu cần QĐND Việt Nam hiện đang trưng bày chiếc áo khoác của Trung tướng Nguyễn Ngọc Thảo. Đó là chiếc áo kỷ vật được ông sử dụng trong suốt những năm tháng trên tuyến đường Trường Sơn khi đi kiểm tra trực tiếp các đơn vị để tổ chức mạng lưới quân y của Đoàn 559.

Vào một ngày đầu tháng 4/2012, tôi được dịp tới sưu tầm hiện vật tại nhà Trung tướng Nguyễn Ngọc Thảo - nguyên Cục trưởng Cục Quân y/ Tổng cục Hậu cần. Ở độ tuổi xưa nay hiếm nhưng trông ông vẫn mạnh khoẻ, minh mẫn. Dưới bóng cây Hoàng Lan tỏa bóng mát, bằng chất giọng nói trầm ấm, ông đã chia sẻ về cuộc đời và chiếc áo kỷ vật của mình.

Trung tướng Nguyễn Ngọc Thảo sinh tháng 10/1928 tại phố Hàng Bún, Hà Nội trong một gia đình nghèo, hiếu học. Mặc dù mồ côi cha từ nhỏ nhưng với sự tảo tần của mẹ, ông được đi học như bạn bè cùng trang lứa; sau đó phụ thợ sửa chữa ô tô và làm cho Hãng buôn của Pháp và Nhật. Sau Cách mạng tháng Tám thành công, ông tham gia công nhân Cứu Quốc ở bãi Nghĩa Dũng, Hà Nội.

Tháng 10/1945, ông nhập ngũ và được điều động công tác tại đội y tế cứu thương Tiểu đoàn Phúc Yên và Quân dân y viện Phúc Yên. Trong suốt quá trình công tác, ông học qua các lớp đào tạo như: y tá, y sĩ, bác sĩ. Sau được đi học bổ túc về y học ở Liên Xô, Trường Nguyễn Ái Quốc, Học viện Quân sự cấp cao và đã qua các chức vụ như: Phụ trách quân y Tiểu đoàn 31, Trung đoàn 121; Phó ban phòng bệnh Sư đoàn 308; Đội phó, Đội trưởng đội phòng dịch; Trưởng ban phòng dịch Cục Quân y; Trợ lý Cục Quân y; Phó phòng, Trưởng phòng Quân y Đoàn 559; Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Y học Quân sự; Phó Cục trưởng, sau đó là Cục trưởng Cục Quân y/ Tổng cục Hậu cần. Năm 1985, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng và năm 1994 thăng quân hàm Trung tướng.


Bộ đội thồ hàng trên tuyến đường Trường Sơn - Ảnh Tư liệu.

Kể về những năm tháng giai đoạn 1965 - 1973, trên tuyến đường Trường Sơn bị địch đánh phá vô cùng ác liệt. Ông cho biết do điều kiện địa lý và bộ đội ta phải ở sâu trong rừng, cùng với cường độ chiến đấu cao nên bộ đội Trường Sơn thường bị sốt rét nặng, ốm phải nghỉ việc tới 60 - 70%. Đặc biệt có đơn vị quân số ốm nhiều không còn người nuôi quân.

Với cương vị là Trưởng phòng quân y, Cục Hậu cần/ Đoàn 559, ông đã cùng đồng đội tổ chức mạng lưới quân y liên hoàn, biên chế gọn nhẹ, tinh nhuệ, dũng cảm, kết hợp chữa bệnh với phòng bệnh đưa kỹ thuật lên tuyến trước. Cụ thể: Đội phẫu “chốt” ở trọng điểm. Bệnh xá giao liên “rải” khắp trên trục đường hành quân. Bệnh viện dã chiến “cắm” ở các đầu mối tiếp giáp với các chiến trường kế cận. Đội điều trị là “hạt nhân” của hệ thống quân y. Quân y lấy binh trạm là khu vực, kết hợp với các phân đội quân y của các đơn vị cơ động đã đáp ứng được yêu cầu tác chiến, vận chuyển của bộ đội và các tình huống quân sự, quân y khác… Nhờ vậy việc cứu chữa thương binh, bệnh binh đã được cải thiện rõ rệt.

Ông cùng đồng đội bắt tay nghiên cứu và tìm ra phương thức chặn đứng đại dịch sốt rét. Sau khi nghiên cứu đã xác định được tuổi của muỗi Anôphen, đặc điểm lâm sàng và dịch tễ học của bệnh sốt rét ở Trường Sơn. Được sự cổ vũ mạnh mẽ của đồng chí Tư lệnh, một chiến dịch phun thuốc DDT trên toàn tuyến được diễn ra một cách khẩn trương. Nhờ vậy mùa khô 1967 đã lật ngược thế cờ từ ốm nghỉ việc 60 - 70%, nay quân số chiến đấu và lao động bảo đảm lên tới 70 - 80%; tỷ lệ chết vì sốt rét ác tính giảm hẳn. Niềm vui đã đến thực sự với toàn thể cán bộ, chiến sĩ trên toàn tuyến.


Áo khoác của Trung tướng Nguyễn Ngọc Thảo - Ảnh Bảo tàng Hậu cần.

Hỏi chuyện về chiếc áo khoác, ông cho biết đó là một kỷ niệm không bao giờ quên. Vào năm 1968, ông được Bộ Tư lệnh 559 giao nhiệm vụ ra báo cáo Thủ trưởng Tổng cục Hậu cần xin chế độ ăn tăng cường cho lực lượng lái xe ô tô và áo giáp cho bộ đội công binh trên tuyến. Đề nghị của chiến trường được Thủ trưởng Bộ Quốc phòng và Tổng cục Hậu cần phê duyệt. Chính trong dịp này, ông được Tổng cục Hậu cần cấp cho một phiếu may đo áo khoác tại Xí nghiệp may 20 (Cửa Đông, Hà Nội). Áo khoác có đặc điểm mặt ngoài áo được may bằng vải ka ki màu cỏ úa, mặt trong được may bằng vải đặc biệt nên có ưu điểm là sử dụng được cả hai mặt, vừa chống được mưa, vừa chống được rét. Nhờ ưu điểm đó, áo khoác đã đi cùng ông suốt những năm trên tuyến đường Trường Sơn, khi đi kiểm tra trực tiếp các đơn vị để tổ chức mạng lưới quân y của Đoàn 559.

Trong quá trình công tác, ông luôn được cấp trên tin tưởng, cấp dưới kính trọng và có nhiều đóng góp cho Ngành Quân y Quân đội Nhân dân Việt Nam. Với những thành tích đạt được, ông được Đảng, Nhà Nước, Quân đội tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Danh hiệu Thầy thuốc nhân dân; Bằng chứng nhận tham gia Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ; Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất; Huân chương Quân công hạng Nhì, Ba; Huân chương Chiến thắng hạng Ba; Huân chương Giải phóng hạng Ba; Huân chương Chiến công hạng Ba; Huân chương chiến sĩ vẻ vang hạng Nhất, Nhì, Ba; Huy chương Quân kỳ Quyết thắng…/.


Nguồn: Trần Sâm – Bảo tàng Hậu cần
27-02-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

Trận đánh tiêu biểu

Trận cường tập đồn Phủ Thông ngày 25/7/1948

Cách đây 70 năm, ngày 25/7/1948, với chiến thắng trận Phủ Thông, quân đội ta đã phá vỡ âm mưu củng cố “mũi dùi” cắm vào lòng Việt Bắc của thực dân Pháp.

Nhân vật LSQS

Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Quốc Doanh

Anh hùng, liệt sĩ Nguyễn Quốc Doanh sinh năm1939, quê ở xã Chuyên Nghiệp, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam, nhập ngũ tháng 4/1963. Khi hy sinh, đồng chí là Phó Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 9, Trung đoàn...

s