Xe ô tô đánh Dinh Độc lập của “tỷ phú” Năm U-Som


25-01-2018
Chiếc xe ô tô vận tải hạng nhẹ hiệu Hino - Pickup do Anh sản xuất với số đăng bộ (biển kiểm soát) EC6045 của chính quyền ngụy hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Đặc công. Đây là chiếc xe của một chiến sĩ đặc công biệt động anh hùng, một con người huyền thoại mà vào những năm 60-70 của thế kỷ XX được mọi người biết đến đến với cái tên Nhà thầu khoán Mai Hồng Quế hay ông Năm U-Som.

Câu chuyện về ông được các nhà làm phim tái hiện lại trong bộ phim nổi tiếng Biệt động Sài Gòn” với nhân vật là cháu rể của ông chủ hãng sơn Đông Á thì ngoài đời thực, ông là cháu rể của ông chủ tiệm vàng Phú Xuân nổi tiếng khắp Sài Gòn thời điểm đó. Tên thật của ông là Trần Văn Lai (bí danh Năm Lai), quê ở xã Vũ Đông, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Lớn lên, ông dạt vào miền Nam làm nghề cạo mủ cao su ở Dầu Tiếng, Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.

Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia Đơn vị quyết tử 950. Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, ông được giao nhiệm vụ ở lại miền Nam hoạt động bí mật trong lòng địch. Để gây dựng danh tiếng thuận lợi cho hoạt động của mình, ông được tổ chức sắp đặt kết hôn với bà Phạm Thị Phan Chính (tức Phạm Thị Trinh), một thiếu nữ thuộc giới thượng lưu - cháu ruột chủ tiệm vàng Phú Xuân ở Sài Gòn.

Với nhiều tình huống được xem là những giai thoại khá ly kỳ đã đưa ông từ một công nhân cạo mủ cao su không một đồng dính túi lên hàng danh gia vọng tộc. Có chỗ dựa, ông trở thành một nhà thầu khoán có tiếng, được chính quyền Sài Gòn cấp giấy phép tự do ra vào Dinh Độc lập để sửa chữa, thiết kế những công trình kiến trúc nội thất trong dinh. Từ lợi thế này, ông đã nắm vững được cách bố trí và sơ đồ di chuyển trong Dinh Độc lập để chuẩn bị cho trận đánh vào nơi này trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.


Anh hùng Lực lượng vũ trang Trần Văn Lai - Ảnh Internet.

Để chuẩn bị cho trận đánh lịch sử ấy, theo kế hoạch của tổ chức phân công, ông đã bán hai tòa biệt thự của mình ở Phú Nhuận để mua 3 căn nhà, trong đó có một căn nhà ở hẻm 287 đường Trần Quý Cáp (nay là đường Võ Văn Tần, Quận 3, Tp Hồ Chí Minh). Ông tự tay thiết kế và xây dựng một hệ thống đường hầm bí mật lớn để vừa có thể giấu lực lượng vừa có thể làm kho chứa được hàng tấn vũ khí.

Sau khi căn hầm bí mật hoàn thành, ông sử dụng chiếc xe ô tô của mình nhiều lần vận chuyển vũ khí về cất giấu tại đây để chuẩn bị cho trận đánh, bao gồm: 350kg chất nổ TNT, 10 súng AK, 3.000 viên đạn, 2 khẩu B40 và 20 quả đạn, 50 quả lựu đạn, tổng cộng khoảng 2 tấn vũ khí.

Sáng mùng Một Tết Mậu Thân năm 1968, 15 chiến sĩ, trong đó có một nữ là đồng chí Chín Nghĩa của Đội đặc công biệt động 5, do đồng chí Hoàng Trọng Thanh (tức Ba Thanh) chỉ huy lần lượt tập kết tại nhà đồng chí Lê Tấn Quốc (sau này được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân) ở số 436/58 Hoàng Đạo (nay là đường Trần Văn Đang, Quận 3, Tp Hồ Chí Minh).


Biệt động Năm Lai năm 1968 và thẻ căn cước mang tên Mai Hồng Quế do Sở Nội vụ của chính quyền ngụy cấp - Ảnh Tư liệu.

Đến 22 giờ, Đội đặc công biệt động 5 di chuyển đến nhà Trần Văn Lai (Năm Lai) trên hai xe ô tô đậu ở đường Trần Quý Cáp, sau đó vào nhà Năm Lai theo hai hướng cửa trước và cửa sau. Ba Thanh lệnh cho đội viên xuống hầm mang vũ khí và bộc phá lên kiểm tra rồi chất lên chiếc ô tô của Năm Lai đậu trong nhà. Sau đó Năm Lai lái xe ra đậu cạnh hai chiếc xe của Đội 5.

Theo bố trí, xe của Năm Lai đi đầu cùng hai đội viên có chở theo thủ pháo và chất nổ để phá mục tiêu. Kế đến là xe của Chỉ huy phó Hai Thanh và sáu đội viên trang bị AK và lựu đạn. Chiếc xe cuối cùng do Lê Tấn Quốc lái chở Chỉ huy trưởng Ba Thanh, Chín Nghĩa và một đội viên. Chính trị viên Sáu Rồi sử dụng xe máy Honda đi trinh sát trước.

Khoản 1 giờ hơn sáng mùng Hai Tết, từ nhà Năm Lai số 287/70 Trần Quý Cáp, 3 chiếc xe ô tô, trong đó có chiếc xe của Năm Lai va một chiếc Honda xuất phát đánh Dinh Độc lập. Đi đến đường Nguyễn Du thì bị lính gác phát hiện và bắt dừng lại. Đoàn xe vẫn nhằm Dinh Độc lập tiến tới, một số tên la lên báo động lập tức bị các chiến sĩ đi trên xe đầu tiên nổ súng diệt gọn, đồng thời dùng bộc phá phá cổng cho xe chứa chất nổ lao vào.


Biệt động Năm Lai và đồng chí Nguyễn Văn Ba (Ba Bảo) đang nhận ám hiệu tại nội thành để giao nhận xe vũ khí - Ảnh Tư liệu.

Do trục trặc, bộc phá không nổ nhưng tổ đột phá vẫn lọt được vào bên trong. Địch bắn xối xả, hai chiến sĩ hy sinh nên phải tạm thời rút lui. Lúc này địch từ bên trong được sự hỗ trợ của lính Mỹ và thiết giáp ập tới bịt chặt các cổng. Các chiến sĩ tiêu diệt 2 xe Jeép, khoảng 20 tên địch và cầm cự đến 3 giờ.

Song, chờ không thấy tiểu đoàn bộ binh mũi nhọn và lực lượng thanh niên xung kích kéo đến hỗ trợ như kế hoạch, các chiến sĩ rút vào cố thủ trên tầng ba nhà số 56 Thủ Khoa Huân đến rạng sáng mùng Ba. Bảy chiến sĩ còn lại rơi vào tay giặc cùng với ba chiếc xe ô tô, vũ khí và thuốc nổ.

Từ chiếc xe Hino - Pickup, biển kiểm soát EC6045, địch tìm ra người chủ sở hữu. Bốn ngày sau, ngôi nhà 287/70 Trần Quý Cáp bị phát hiện, địch treo thưởng 2 triệu đồng cho cái đầu của của nhà tư sản Mai Hồng Quế. Toàn bộ tài sản bị tịch thu, ông và gia đình được tổ chức cho rút khỏi Sài Gòn nhưng bản thân vẫn tiếp tục hoạt động và chỉ thị cho các cơ sở còn lại của biệt động thành tiếp tục củng cố và xây dựng lực lượng. Đến năm 1972, ông không may bị bắt ở Quảng Ngãi nhưng địch không hề biết rằng đó là nhà tư sản Mai Hồng Quế, người chiến sĩ biệt động đã góp công lớn vào trận đánh Dinh Độc lập vào Tết Mậu Thân năm 1968.


Chiếc xe khi chưa được phục chế - Ảnh Tư liệu.

Sau trận đánh ấy, chiếc xe của ông cùng với một chiếc xe nữa bị địch tịch thu và đưa hình ảnh chiếc xe lên truyền hình đế truy tìm. Sau đó, chính quyền ngụy đã tổ chức bán đấu giá và chiếc xe đã qua ba người chủ. Đến năm 1975, sau khi miền Nam được giải phóng, ông Năm Lai đã cùng đồng đội đi tìm và mua lại cả hai chiếc ô tô đó. Năm 1976, ông tặng lại cho Bảo tàng Đặc công để bảo quản, trưng bày và phát huy giá trị lịch sử.

Đất nước thống nhất, ông rời khỏi quân đội với quân hàm Thượng úy. Cùng người vợ thứ hai (cũng là chiến sĩ biệt động) và sáu con nhỏ bươn trải cuộc sông đời thường như bán nước rau má và trông giữ xe đạp. Tuy đau yếu thường xuyên do thương tật từ những ngày địch tra tấn tù đày (ông là thương binh hạng 1/4 với thương tật 89%), phải 6 lần lên bàn mổ do vết thương tái phát, nhưng ông vẫn một lòng kiên trung vối cách mạng.

Ông cùng gia đình góp nhặt các hiện vật lịch sử, hình ảnh của gia đình, đồng đội trong những năm tháng hào hùng ấy để lưu giữ ở ngôi nhà 287/70 Trần Quý Cáp. Sau đó, ông hiến tặng ngôi nhà làm di tích lịch sử. Ngôi nhà của ông hiện nay đã được Nhà nước công nhận là di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia với tên gọi là: “Địa điểm cất giấu vũ khí đánh Dinh Độc lập”.


Chiếc xe
đánh Dinh Độc lập của biệt động Năm Lai trưng bày tại Bảo tàng Đặc công.

Ngày 25/6/2002, ông qua đời. Ông ra đi lặng lẽ như chính cuộc đời của người chiến sĩ biệt động nội thành chiến đấu trong lòng địch. Trước khi mất, ông căn dặn lại vợ con rằng tất cả tiền phúng viếng và các khoản tiền truy lĩnh trong chế độ chính sách của ông phải được hiến cho quỹ đền ơn đáp nghĩa của Thành phố Hồ Chí Minh.

Tấm lòng cao cả ấy của ông đã để lại cho hậu thế sự ngưỡng mộ và lòng kính phục, một chiến sĩ biệt động trung kiên và giàu lòng nhân ái. Ngày nay, chiếc xe mang biển kiểm soát EC6045 đã không còn lăn bánh để đánh quân thù mà nằm yên trong không gian trưng bày của Bảo tàng Binh chủng Đặc công và hàng ngày kể lại những câu chuyện hào hùng của người chiến sĩ biệt động Năm Lai tới thế hệ hôm nay và mai sau./.


Nguồn: Đinh Văn Cường - Giám đốc Bảo tàng Đặc công
25-01-2018
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
GIỜ MỞ CỬA
Sáng: Từ 08h00 đến 11h30
Chiều: Từ 13h00 đến 16h30
Các ngày:
Thứ Ba, Tư, Năm, Bảy, Chủ nhật
 

 Thời gian và Giá vé
 Quy định tham quan
 Sơ đồ tham quan
 Đường đến Bảo tàng
 Tham quan Bảo tàng 3D

s