Sưu tập súng thần công


26-09-2013
Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam hiện đang lưu giữ và trưng bày 18 khẩu súng thần công các loại. Súng đa dạng về kiểu dáng, kích cỡ và chất liệu.

Trong số 18 khẩu, phổ biến là súng thần công sản xuất từ thời Nguyễn, thế kỷ thứ XIX  và súng do Châu Âu sản xuất (Pháp, Hà Lan, Tây Ban Nha....) đưa vào Việt . 

 

Súng được đưa về bảo tàng từ nhiều tỉnh thành trên cả nước. Đặc biệt có 8 khẩu được phát hiện, khai quật trong khu vực Hoàng thành Hà Nội. 

 

Súng mang tên "Thần công"  được các thế hệ cha ông xưa coi đây là loại vũ khí có sức mạnh như  "Thần".  

Người được xem là ông tổ của nghề đúc súng thần công ở Việt Nam là Hồ Nguyên Trừng. Ông là nhà kỹ thuật quân sự nổi tiếng thời Hồ, quê ở Đại Lại, phủ Thanh Hoa (nay là Kim Mâu, huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hoá). 

Ông là con trưởng của Hồ Quý Ly, từng làm quan tư đồ thời nhà Trần (1399). Khi Hồ Quý Ly làm vua, Hồ Nguyên Trừng nhường ngôi vị thái tử cho em là Hồ Hán Phương. Năm 1401, được phong là Tả tướng quốc trông coi việc chế tạo súng và đóng thuyền. Ông chế tạo thành công súng thần cơ, đóng thuyền lớn 2 tầng (tầng dưới để chèo thuyền, tầng trên để chiến đấu). 

Năm 1405, khi nhà Minh chuẩn bị xâm lược Đại Việt, Hồ Nguyên Trừng thấy trước nguy cơ thất bại của nhà Hồ, ông đã nói với Hồ Quý Ly "Thần không sợ đánh chỉ sợ lòng dân không theo". Năm 1407, quân Minh xâm lược, Hồ Nguyên Trừng chỉ huy chiến đấu ở cửa Giao Thuỷ  - Nam Định và cửa Hàm Tử. 
 
Tháng 6/1407, ông bị bắt ở cửa biển Kỳ La - Kỳ Anh - Hà Tĩnh, bị giải sang Kim Lăng (Nam Kinh - Trung Quốc). Nhà Minh phong cho ông chức Tả thị lang Bộ công, trông coi xưởng đúc súng nhưng ông luôn hướng về quê hương, viết sách " ông mộng lục"....

 
 

Từ đầu thế kỷ XVIII, Nhà Nguyễn cho trưng bày súng thần công trước cung điện thể hiện sức mạnh của vương triều. Vào   các buổi sáng, buổi chiều, nhà Nguyễn cho bắn súng lệnh, dân thường bị cấm không được đi ngang qua súng thần công, nếu đi ngang xa xa phải ngả mũ chào. Đối với các quan võ thời ấy khi được thăng quan tiến chức phải thờ thần công tạ lễ, một tháng hai lần cúng bái thần công.

Dưới triều Vua Gia Long (1802 - 18190) và Minh Mạng (1820 - 1840), là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất  của kỹ thuật đúc súng thần công của Việt . Các vị vua này đã cho đúc 2.468 khẩu súng thần công các loại.

Năm 2006, tại đồi Bạch Dinh - Vũng Tàu, lễ hội bắn súng thần công được tái hiện theo nghi lễ truyền thống Việt . Nơi đây xưa vốn là một pháo đài. Sử cũ ghi, từ đầu Trung Hưng năm 1788, Chúa Nguyễn đã xây dựng ở đây phong hoả đài. Pháo đài này sau đổi tên là thành Phước Thắng và đến năm 1839 được xây dựng với quy mô lớn (thời Minh Mạng). Vua Minh Mang cho đặt 2 cỗ súng thần công và 6 cỗ hồng y. 
 
Mùa xuân năm 1859, tại pháo đài Phước Thắng, súng thần công  đã nã đạn vào quân Pháp và Tây Ban Nha, mở màn cho cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Bộ.

Lễ hội Festival Biển Vũng Tàu tái hiện lại lễ hội bắn súng thần công của nhà Nguyễn. Mở màn lễ hội là ba hồi trống trận. 

Trước khi khai hoả, làm lễ dâng hương. Người Suất đội bước lên phía trước (theo ngạch quan chức nhà Nguyễn, chức võ quan chỉ huy một đội hoặc một liên đội), 20 pháo thủ trang phục quân lính thời Nguyễn vào vị trí chờ lệnh.
 
Cờ lệnh tả thuỷ và hữu thuỷ của Suất đội lần lượt phất lên, 8 loạt đạn thần công phát hoả llên trời lao ra biển...
 
Tái hiện lễ hội bắn súng thần công tại Vũng Tàu giúp chúng ta hiểu biết về cách bắn súng thần công của cha ông ta thủa trước và sẽ tận mắt thấy các loại súng thần công hiện đang trưng bày tại các bảo tàng.

 

 

 
Sưu tập súng thần công
Thế kỷ XVIII - Thế kỷ XIX
 
  Súng thần công Châu Âu chế tạo thế kỷ XIX, phát hiện tại thành phố Hồ Chí Minh
năm 1975.
   
 Sưu tập súng thần công
Thế kỷ XVIII - Thế kỷ XIX
  Súng thần công thời Nguyễn, phát hiện tại phía Đông khu vực thành cổ Hà Nội, năm 2001
   
Súng thần công thời Nguyễn, phát hiện tại số nhà 2 phố Hoàng Văn Thụ, HN, năm 2002  

 Súng thần công thế kỷ XIX, phát hiện tại thôn Hoà Duân, huyện Phú Vang, thành phố Huế, năm 1985

 

 


Nguồn: 
26-09-2013
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục
GIỜ MỞ CỬA
Sáng: Từ 08h00 đến 11h30
Chiều: Từ 13h00 đến 16h30
Các ngày:
Thứ Ba, Tư, Năm, Bảy, Chủ nhật
 

 Thời gian và Giá vé
 Quy định tham quan
 Sơ đồ tham quan
 Đường đến Bảo tàng
 Tham quan Bảo tàng 3D

Sưu tập súng thần công


26-09-2013
Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam hiện đang lưu giữ và trưng bày 18 khẩu súng thần công các loại. Súng đa dạng về kiểu dáng, kích cỡ và chất liệu.


Trong số 18 khẩu, phổ biến là súng thần công sản xuất từ thời Nguyễn, thế kỷ thứ XIX  và súng do Châu Âu sản xuất (Pháp, Hà Lan, Tây Ban Nha....) đưa vào Việt . 

 

Súng được đưa về bảo tàng từ nhiều tỉnh thành trên cả nước. Đặc biệt có 8 khẩu được phát hiện, khai quật trong khu vực Hoàng thành Hà Nội. 

 

Súng mang tên "Thần công"  được các thế hệ cha ông xưa coi đây là loại vũ khí có sức mạnh như  "Thần".  

Người được xem là ông tổ của nghề đúc súng thần công ở Việt Nam là Hồ Nguyên Trừng. Ông là nhà kỹ thuật quân sự nổi tiếng thời Hồ, quê ở Đại Lại, phủ Thanh Hoa (nay là Kim Mâu, huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hoá). 

Ông là con trưởng của Hồ Quý Ly, từng làm quan tư đồ thời nhà Trần (1399). Khi Hồ Quý Ly làm vua, Hồ Nguyên Trừng nhường ngôi vị thái tử cho em là Hồ Hán Phương. Năm 1401, được phong là Tả tướng quốc trông coi việc chế tạo súng và đóng thuyền. Ông chế tạo thành công súng thần cơ, đóng thuyền lớn 2 tầng (tầng dưới để chèo thuyền, tầng trên để chiến đấu). 

Năm 1405, khi nhà Minh chuẩn bị xâm lược Đại Việt, Hồ Nguyên Trừng thấy trước nguy cơ thất bại của nhà Hồ, ông đã nói với Hồ Quý Ly "Thần không sợ đánh chỉ sợ lòng dân không theo". Năm 1407, quân Minh xâm lược, Hồ Nguyên Trừng chỉ huy chiến đấu ở cửa Giao Thuỷ  - Nam Định và cửa Hàm Tử. 
 
Tháng 6/1407, ông bị bắt ở cửa biển Kỳ La - Kỳ Anh - Hà Tĩnh, bị giải sang Kim Lăng (Nam Kinh - Trung Quốc). Nhà Minh phong cho ông chức Tả thị lang Bộ công, trông coi xưởng đúc súng nhưng ông luôn hướng về quê hương, viết sách " ông mộng lục"....

 
 

Từ đầu thế kỷ XVIII, Nhà Nguyễn cho trưng bày súng thần công trước cung điện thể hiện sức mạnh của vương triều. Vào   các buổi sáng, buổi chiều, nhà Nguyễn cho bắn súng lệnh, dân thường bị cấm không được đi ngang qua súng thần công, nếu đi ngang xa xa phải ngả mũ chào. Đối với các quan võ thời ấy khi được thăng quan tiến chức phải thờ thần công tạ lễ, một tháng hai lần cúng bái thần công.

Dưới triều Vua Gia Long (1802 - 18190) và Minh Mạng (1820 - 1840), là thời kỳ phát triển rực rỡ nhất  của kỹ thuật đúc súng thần công của Việt . Các vị vua này đã cho đúc 2.468 khẩu súng thần công các loại.

Năm 2006, tại đồi Bạch Dinh - Vũng Tàu, lễ hội bắn súng thần công được tái hiện theo nghi lễ truyền thống Việt . Nơi đây xưa vốn là một pháo đài. Sử cũ ghi, từ đầu Trung Hưng năm 1788, Chúa Nguyễn đã xây dựng ở đây phong hoả đài. Pháo đài này sau đổi tên là thành Phước Thắng và đến năm 1839 được xây dựng với quy mô lớn (thời Minh Mạng). Vua Minh Mang cho đặt 2 cỗ súng thần công và 6 cỗ hồng y. 
 
Mùa xuân năm 1859, tại pháo đài Phước Thắng, súng thần công  đã nã đạn vào quân Pháp và Tây Ban Nha, mở màn cho cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân Nam Bộ.

Lễ hội Festival Biển Vũng Tàu tái hiện lại lễ hội bắn súng thần công của nhà Nguyễn. Mở màn lễ hội là ba hồi trống trận. 

Trước khi khai hoả, làm lễ dâng hương. Người Suất đội bước lên phía trước (theo ngạch quan chức nhà Nguyễn, chức võ quan chỉ huy một đội hoặc một liên đội), 20 pháo thủ trang phục quân lính thời Nguyễn vào vị trí chờ lệnh.
 
Cờ lệnh tả thuỷ và hữu thuỷ của Suất đội lần lượt phất lên, 8 loạt đạn thần công phát hoả llên trời lao ra biển...
 
Tái hiện lễ hội bắn súng thần công tại Vũng Tàu giúp chúng ta hiểu biết về cách bắn súng thần công của cha ông ta thủa trước và sẽ tận mắt thấy các loại súng thần công hiện đang trưng bày tại các bảo tàng.

 

 

 
Sưu tập súng thần công
Thế kỷ XVIII - Thế kỷ XIX
 
  Súng thần công Châu Âu chế tạo thế kỷ XIX, phát hiện tại thành phố Hồ Chí Minh
năm 1975.
   
 Sưu tập súng thần công
Thế kỷ XVIII - Thế kỷ XIX
  Súng thần công thời Nguyễn, phát hiện tại phía Đông khu vực thành cổ Hà Nội, năm 2001
   
Súng thần công thời Nguyễn, phát hiện tại số nhà 2 phố Hoàng Văn Thụ, HN, năm 2002  

 Súng thần công thế kỷ XIX, phát hiện tại thôn Hoà Duân, huyện Phú Vang, thành phố Huế, năm 1985

 

 


Nguồn: 
26-09-2013
Các bài viết gần đây
Các bài viết cùng chuyên mục

s